جعل امضا

معمولا جعل امضا، در زمان صدور چک قابل تصور است، زیرا بعد از صدور چک، احتمال جعل امضا کم‌تر است؛ بنابراین برای جلوگیری از جعل امضا چک معمولا راهکار‌هایی پیشنهاد می‌شود. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی روش‌های پیشگیری از جعل امضای چک می‌پردازیم.

پیشگیری از جعل امضای چک

• صاحب حساب، امضایی داشته باشد که به سادگی نتوان آن را جعل کرد، البته امضای شلوغ و پر خطوط هم ممکن است دردسرساز شود؛ از این جهت که هنگام تعیین اصالت بسیار سخت خواهد شد.
• امضای چک، انحصاری باشد. این امر باعث می‌شود که از نمونه امضای شما افراد کم‌تری مطلع شوند.
• برای صدور چک از خودکار اختصاصی که مخصوص تحریر و امضای چک است، استفاده کنید.
• دسته چک یا برگ چک را در دسترس دیگران قرار ندهید و معمولا به‌صورتی نگهداری کنید که امکان دسترسی به آن برای دیگران غیر ممکن یا سخت باشد.

• به‌طور معمول کسی که امضا صاحب حساب را روی چک شبیه‌سازی یا به عبارت دیگر امضای او را جعل می‎‌کند، معمولا‌ از آشنایان وی است؛ زیرا کسی که صاحب حساب را ندیده و از امضای او بی‌اطلاع است به سختی می‌تواند امضایی شبیه امضای دارنده حساب بر روی چک درج ‌کند. در واقع، اگر شخص چک را پیدا یا آن‎ را سرقت کند و از نمونه امضای صاحب‌ حساب نیز بی‌اطلاع باشد، به ‎نام خود و با امضایی غیر از نمونه امضای موجود در بانک امضا می‌کند.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب اجرت‌المثل، حقی در کنار نفقه و مهریه برای زنان را مطالعه کنید.

یکی از جرایمی که همواره در جامعه وجود دارد، جرم جعل است، که به‌صورت‌های گوناگونی به وقوع می‌پیوندد. یکی از مصادیق جعل، جعل امضای متوفی است. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی مجازات جعل امضای متوفی می‌پردازیم.

مجازات جعل امضای متوفی

جعل امضای متوفی طبق ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی این‌گونه بیان شده است که: جعل و تزویر عبارت است از، ساختن نوشته یا سند یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیر رسمی، خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا ساییدن یا تقدیم یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق نوشته‌ای به نوشته­‌ دیگر یا به‌ کار بردن مهر دیگر بدون اجازه­­ صاحب آن و نظایر این‌ها به قصد تقلب.

بنابراین، جعل امضا بدون اجازه صاحب آن و به قصد تقلب جرم بوده و با‌توجه به این‌که آن شخص از افراد عادی یا دارای سمت باشد، مجازات متفاوتی برای جاعل( جعل‌کننده) تعیین می‌شود.
در جعل امضا متوفی نیز اگر فردی اعم از وراث یا فردی دیگر اقدام به جعل امضا متوفی با هدف به دست آوردن یا تصرف در اموال، ملک یا زمین و غیره کند که به ضرر دیگران یا باقی وراث شود، جرم جعل محقق می‌شود.

در مجازات جرم جعل امضا متوفی، اگر جاعل اسناد و نوشته‌های غیررسمی جعل کند، طبق ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی، علاوه‌بر جبران خسارت وارده به ۶ ماه تا دو سال حبس یا به ۳ تا ۱۲ میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب آیا دریافت مهریه بعد از ازدواج مجدد زن امکان‌ دارد؟  را مطالعه کنید.

هر زمان که جرم جعل امضا در سطحی از جامعه رخ می‌دهد باعث تشویش و بی اعتمادی به این گونه اسناد خواهد شد.

​

جعل اسناد از مصادیق بارز جهت کلاهبرداری است. برخی از اسناد عاملی مهم در ارتباط میان فردی و شکل دهنده آن‌ها هستند به واسطه چک، سفته و مابقی این اسناد اعتباری بین افراد رد و بدل خواهد شد. در این نوشتار از مجله اینترنتی دلتا به بررسی روش‌های پیشگیری از جعل امضا چک می‌پردازیم.

پیشگیری از جعل امضا چک

معمولا جعل امضا، در زمان صدور چک قابل تصور است، زیرا بعد از صدور چک، احتمال جعل امضا کم‌تر است؛ بنابراین برای جلوگیری از جعل امضا چک معمولا راهکار‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

(برای مشاوره حقوقی در خصوص چک از طریق بخش پرسش و پاسخ حقوقی با ما در ارتباط باشید.)

• صاحب حساب امضایی داشته باشد که به سادگی نتوان آن را جعل کرد البته امضا شلوغ و پر خطوط هم ممکن است دردسرساز شود؛ از این جهت که هنگام تعیین اصالت بسیار سخت خواهد شد.
• امضا چک انحصاری باشد این امر باعث می‌شود که از نمونه امضا شما افراد کم‌تری مطلع شوند.
• برای صدور چک از خودکار اختصاصی که مخصوص تحریر و امضا چک باشد استفاده شود.
• دسته چک یا برگ چک را در دسترس دیگران قرار ندهید و معمولا به صورتی نگهداری کنید که امکان دسترسی به آن برای دیگران غیر ممکن یا سخت باشد.

پیشنهاد مطالعه: برای مطالعه مطلب جعل امضا قولنامه چه مجازاتی دارد؟ ، مجله حقوقی دلتا را دنبال کنید.

همچنین بخوانید:

موارد صدور چک سفید امضا

طلاق به دلیل نازایی هر یک از زوجین به چه صورت است؟

تعلق مهریه با تمکین ارتباط دارد؟

جدایی زن با داشتن حق طلاق

اعتیاد شوهر حق طلاق را به زن می‌دهد؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

از جمله اسنادی که بیشتر در آن جعل انجام می‎ شود جعل امضا چک است.

​

یکی از اعمال مجرمانه و شاید یکی از ساده‌ترین آن‌ها به گمان مجرمان جعل امضا در اسناد رسمی به خصوص جعل امضا چک است. در این نوشتار از مجله دلتا به چند راهکار برای جلوگیری از جعل امضا چک می‌پردازیم.

جعل امضا چک

• جعل امضا، چک از دو حالت خارج نیست:
  امضا صاحب حساب شبیه سازی ‌شود.
• امضایی غیر از امضا صاحب حساب در چک درج شود.

به طور معمول کسی که امضا صاحب حساب را روی چک شبیه سازی یا به عبارت دیگر امضا او را جعل می‎ کند، معمولا‌ از آشنایان وی است؛ زیرا کسی که صاحب حساب را ندیده و از امضا او بی‌اطلاع است، به سختی می‌تواند امضایی شبیه امضا دارنده حساب روی چک درج ‌کند. در واقع اگر شخص چک را پیدا یا آن‎ را سرقت کند و از نمونه امضا صاحب‌ حساب نیز بی‌اطلاع باشد، به ‎نام خود و با امضایی غیر از نمونه امضای موجود در بانک امضا می‌کند.

​

جلوگیری از جعل امضا چک

• برای پیشگیری از جعل امضا، راهکارهای زیر توصیه می‎ شود:
  صاحب حساب امضایی داشته باشد که به سادگی نتوان آن را جعل کرد، البته امضاهای شلوغ و پر از خطوط هم ممکن است دردسرساز شود. از این نظر که در صورت لزوم، تعیین اصالت بسیار سخت خواهد شد.
• امضای روی چک منحصر به صاحب حساب باشد. این کار باعث می ‎شود که از نمونه امضا شما افراد کمتری مطلع شوند و یا اینکه برای صدور چک از خودکار اختصاصی که مخصوص تحریر و امضا چک باشد استفاده شود.
• دسته چک و یا برگ چک را در دسترس دیگران قرار داده نشود و باید به صورتی نگهداری کرد که امکان دسترسی به آن برای دیگران غیر ممکن یا سخت باشد.

شایان ذکر است راهکار‌هایی که بیان شد، می ‎تواند تا حدودی از جعل امضا توسط جاعل پیشگیری کند، اما به طور قطع نمی ‌توان از آن جلوگیری کرد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر نکاتی که درباره چک ضمانت استخدام باید بدانید را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

نکاتی که درباره چک ضمانت استخدام باید بدانید

اگر صادر کننده چک فوت کند، تکلیف چیست؟

راهکار‌های مطالبه چک برگشتی

جعل چک چه عواقبی در پی دارد؟

جرم کلاهبرداری با چک

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

از جمله جرایم پر تعدادی که در بستر استفاده از قولنامه اتفاق می‌افتد جعل امضا، اثر انگشت یا جعل مبلغ نوشته شده در آن است. می‌دانیم که امضا رکن اصلی هر سندی است. برای اموری مانند چک و سفته و قولنامه بدون امضا ارزشی قابل تصور نیست. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی جعل امضا در قولنامه و مجازات آن می‌پردازیم.

جعل در قولنامه چگونه اتفاق میافتد؟

 در قانون مجازات اسلامی تعریف دقیقی از جرم جعل نشده است و تنها مصادیق آن در ماده ۵۲۳ آورده شده است، مصادیق زیر عنصر مادی جرم جعل قولنامه است، البته در تمام موارد زیر باید نوشته و سند قابلیت ایراد ضرر به غیر را داشته باشد:

• ساختن و نوشتن قولنامه جعلی: اصولا در ساختن نوشته و سند، امضا، دخالتی در جعل ندارد بنابراین چون قولنامه بدون داشتن امضا سندیت ندارد به دلیل فقدان ضرر متحمل بعید است که بتوان شبیه سازی خط دیگری را بدون امضا قابل تعقیب کیفری دانست
• خراشیدن یا تراشیدن بعضی از مواد قولنامه: فرق این دو این است که در تراشیدن کل کلمه محو می‌شود و در خراشیدن بخشی از آن
• قلم بردن در قولنامه: در قلم بردن لزوما چیزی به سند اضافه نمی‌شود بلکه بخش‌هایی از سند ناخوانا می‌شود؛ مانند: خط کشیدن مبلغ و خسارت در قولنامه
• الحاق مبلغی به قولنامه: همانطور که از اسم الحاق می‌آید چیزی به سند اضافه می‌شود؛ مانند اینکه یک صفر به مبلغ قولنامه اضافه شود
• محو یا سیاه کردن قولنامه: شامل دست بردن و تغییر مطالب موجود است، در محو کردن مطالب قولنامه نوشته‌ها توسط مواد شیمیایی  یا دستگاه‌های پیشرفته از سند پاک می‌شوند
• تقدیم یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی آن: مانند اینکه پس از تنظیم شدن در مبایعه‌نامه یا قولنامه‌ای تاریخ سند را جلو یا عقب انداخت
• الصاق یک نوشته به قولنامه  طوری که یک نوشته واحد به حساب آید: این کار ممکن است با چسباندن، منگنه یا سیمی کردن اوراق مختلف به هم انجام شود و آنچه که مهم است این است که همه این‌ها یک نوشته واحد فرض شوند، مثلا برگه‌ای به قولنامه متصل می‌شود که انتقال پارکینگ‌ها باید جداگانه انجام گیرد

مجازات جعل قولنامه امضا در قولنامه

از آنجایی که قولنامه سند عادی است هرچند در برگه‌های دولتی باشد مشمول مجازات جعل در اسناد غیر رسمی می‌شود هر کس در اسناد یا نوشته‌های غیر رسمی جعل یا تزویر کند یا با علم به جعل و تزویر آن‌ها را مورد استفاده قرار دهد علاوه بر جبران‌ خسارت وارده به حبس از شش ماه تا دو سال یا به سه تا دوازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر در تنظیم قولنامه ملک به چه نکاتی باید توجه کرد؟ را مطالعه کنید.

جعل امضا یکی از جرایمی است که در صورت اثبات شاکی می‌تواند علیه جعل کننده شکایت کند. در مجله دلتا به بررسی روش های تشخیص جعل امضا پرداخته شده است.

مجازات جعل امضا

هر کس امضای مخصوص به خود را دارد که گاهی برای سوء استفاده مورد جعل دیگران قرار می‌گیرد و این کار جرم خواهد بود. شخصی که امضا او جعل شده باید در دادگاه این امر را ابتدا ثابت کند. باید در نظر داشت که جعل امضای دیگران و هم استفاده از امضا جعل شده مجازات کیفری برای مجرم خواهد داشت.

روش های تشخیص جعل امضا

اگر در جعل امضا در سند یا مدرک ، جاعل حرفه ای نباشد، با یک بررسی ساده می‌توان جعل بودن آن را تشخیص داد اما اگر عمل جعل توسط یک فرد حرفه ای در این کار انجام شده باشد ، سه روش برای تشخیص جعل بودن در دادگاه استفاده می‌شود. این روش ها عبارتند از:
۱.روش فیزیکی
۲.شیمیایی
۳.مقایسه ای
اگر شاکی در دادگاه ادعا کند که امضای او جعل شده و مورد انکار متهم قرار گیرد ، اثبات جعل با شاکی خواهد بود که از دادگاه بخواهد مورد جعل را بررسی کند. با صدور قرار رسیدگی توسط دادگاه مراحل رسیدگی به ادعای شاکی آغاز می شود و دادگاه امر تطبیق خط و امضا را به کارشناسان رسمی و یا اداره تشخیص هویت پلیس که مورد تایید دادگاه هستند، ارجاع می‌دهد.
در این مرحله از شاکی خواسته می‌شود تا نمونه دستخط و امضای خود را به کارشناسان تحویل دهد تا با امضای جعلی مورد تطبیق داده شود ، کارشناسان این حوزه از ابزارهای آزمایشگاهی و همچنین تجارب خود در این کار استفاده می‌کنند و از روش هایی مانند مقدار فشاری که بر قلم وارد می‌شود تا امضا صورت گیرد، همچنین جهت حرکت دست یا قلم، نوع مرکب خودکار ، تطبیق شکستگی های خط و تطبیق امضای اصلی با امضایی که ادعا شده جعل است نو یا کهنه بودن قلم استفاده می کنند تا جعل بودن امضا را به اثبات برسانند.
در مواردی که روش های فیزیکی موثر نباشد از روش های شیمیایی و پرتو نور در تشخیص امضا استفاده می‌شود.
در بررسی کارشناسان و نتیجه ای که حاصل شود درصد خطا بسیار کم می‌شود و نتایج حاصله برای دادگاه فرستاده خواهد شد.
اگر نتیجه ای که توسط کارشناسان به دست آمده به جعل بودن امضا منجر شود، دیگر توسط متهم قابل انکار نخواهد بود و متهم به حبس و جریمه مقرر در قانون محکوم خواهد شد.
قانون موارد محکومیت را برای بازدارندگی در وقوع این جرم ها قرار داده است تا کسی نخواهد با جعل امضای دیگری آرامش را از جامعه سلب کند و باعث ایجاد ضرر و زیان مالی به دیگران شود، همچنین اگر با این جعل موجبات از بین بردن اعتبار دیگری را فراهم کنند ، قانون با این افراد برخورد سختی خواهد داشت.

مجازات جعل امضا

مجازات جاعل با توجه امضای چه شخصی و روی چه سندی جعل کرده است مشخص می‌شود.
۱.طبق قانون مجازات اسلامی اگر دست خط مقام معظم رهبری و یا روسای سه قوه ( به اعتبار مقام آنان) را جعل کنند به حبس از سه تا ۱۵ سال محکوم خواهند شد.

۲. چنانکه امضا یا مهر معاون اول رئیس جمهور، وزرا، اعضای شورای نگهبان، نمایندگان مجلس قضات، یکی از کارمندان و مسئولین دولتی از حیث مقام رسمی آنان باشد، متناسب با مورد مجازات حبس از یک تا ده سال خواهد داشت.
۳.به موجب ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ هر کس در اسناد و نوشته‌های غیر رسمی جعل یا تزویر کند یا با علم به جعل و تزویر آنها را مورد استفاده قرار دهد علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از شش ماه تا دو سال یا تا دوازده میلیون ریال جزای‌ نقدی محکوم خواهد شد.

مطالب بیشتر در مجله حقوقی دلتا...

جعل امضاء از جمله جرائمی است که در اغلب موارد بستر ساز جرائم دیگر می‌شود. به طور مثال جعل می‌تواند مقدمه ای برای ارتکاب جرم کلاهبرداری باشد. در مجله دلتا به بررسی بعاد حقوقی و مجازات جعل امضاء پشت چک می‌پردازیم.

تعریف جرم جعل

جعل در لغت به معنای تقلب کردن آمده است و به مفهوم ساختن یا تغییر دادن نوشته یا مهر یا سند و… به ضرر دیگری است، به ‌گونه ‌ای است که به‌ جای نمونه اصلی آن جلوه داده شود. جعل، امر غیر واقعی را واقعی جلوه می‌دهد و به همین لحاظ باعث از بین رفتن اعتماد مردم به یکدیگر و خدشه در آسایش عمومی خواهد شد. از مصادیق جعل می توان به ساختن نوشته یا سند، ساختن مهر یا امضا، خراشیدن، تراشیدن، قلم بردن، الحاق یا محو و اثبات یا سیاه کردن، تقدیم و یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی ، الصاق نوشته ای به نوشته دیگر و  … اشاره کرد.

جعل امضاء پشت چک

در خصوص جعل امضاء پشت چک باید گفت، هنگامی که مجرمی امضای یک چک را جعل می‌کند، دو حالت متصور است :

1. جاعل، امضای صاحب چک را شبیه سازی می‌کند.
2. امضایی غیر از امضای صاحب چک را در چک درج خواهد کرد.
   شایان ذکر است که اگر امضا شبیه سازی شود، احتمال اینکه جاعل از نزدیکان شخص متضرر باشد، زیاد است. به این دلیل که حتما امضا شخص را قبلاً دیده که موفق به جعل آن شده است و این مساله خود می ­تواند در شناسایی جاعل کمک­ کنند. اما زمانی که امضاء پشت چک با امضای صاحب چک متفاوت باشد، مشخص می‌شود که احتمال اینکه جاعل غریبه باشد زیاد است.

مجازات جعل امضاء پشت چک

طبق قانون، مجازات جعل امضا پشت چک برای ارتکاب جعل در اسناد یا نوشته های غیر رسمی مانند چک، مرتکب را علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از ۶ ماه تا ۲ سال و یا به ۳ تا ۱۲ میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد کرد. بنابراین زمانی که جاعل به جعل امضا پشت چک اقدام می‌کند با توجه به تشخیص و تعیین دادگاه به حبس و یا جزای نقدی محکوم خواهد شد .

روش های جلوگیری از جعل امضاء در چک

جعل از جمله جرائمی است که علاوه بر اینکه باعث ضرر و زیان مالی فراوان برای افراد می‌شود، باعث سلب اعتماد مردم نسبت به اسناد و نوشته‌ های خصوصی و عمومی خواهد شد. به همین دلیل برای پیشگیری از جعل امضا توجه به چند نکته ضروری است :

1. اشخاص در امضاء نام و نام خانوادگی خود را هم ضمیمه کنند، این کار باعث می شود که دست خط افراد منحصر به فرد و مخصوص به خود آن ها باشد.
2. افرادی که از اثر انگشت به جای امضا استفاده می­‌کنند، بهتر است برای جلوگیری از جعل حتما از مهر هم استفاده کنند.
3. هنگام به سرقت رفتن یا مفقود شدن چک ­ها سریعا آن را به منظور  پیشگیری از نقل و انتقال و دریافت دستور قضایی مسدود کردن حساب به دادگستری تحویل دهید و در نهایت دستور قضایی را به بانک مربوطه اعلام کنید تا تکلیف حساب شما تعیین و چک مسدود شود

مطالب بیشتر در مجله حقوقی دلتا ...