حقوق زنان

احکام ارث بردن زن و مرد براساس جنسیت مرد یا زن بودن وضع نشده است. بلکه براساس مسئولیت مالی و موقعیتی است که این دو در خانوار دارند. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع میزان ارث زن و مرد می‌پردازیم.

ارث زنان

در بحث ارث زنان سه فرض مطرح است که معمولا یک فرض آن ذکر می‌شود و از دو فرض دیگر غفلت می‌شود:

• گاهی زن و مرد همتا و مساوی ارث می‌برند. مانند زمانی‌که فرد فوت شده پدر و مادر داشته باشد که هر کدام به طور یک‌سان یک ششم ارث می‌برند و سهم پدر به عنوان مرد بودن بیش از سهم مادر نیست.
• در برخی موارد زن کم‌تر از مرد ارث می‌برد. مانند دختر که کم‌تر از پسر ارث می‌برد.
• گاهی سهم زن بیش از سهم مرد است، مانند موردی که فرد فوت شده غیر از پدر و دختر، وارث دیگری نداشته باشد که در این جا پدر یک ششم می‌برد و دختر بیش از آن ارث می‌برد.
• هم‌چنین موردی‌که میت دارای نوه باشد و فرزندان او در زمان حیات وی مرده باشند. در این‌جا نوه پسری سهم پسر و نوه دختری سهم دختر را می‌برد. یعنی اگر نوه پسری دختر باشد و نوه دختری پسر باشد، دختر دو برابر پسر ارث می‌برد.

بنابراین، سوال را به‌صورت کلی نمی‌توان طرح کرد که چرا ارث زن نصف مرد است. زیرا در مواردی ارث بردن زن و مرد مساوی و در موارد دیگر ارث زن از مرد بیش‌تر است و فقط در برخی از موارد است که ارث زن از مرد کم‌تر است.

چرا ارث زن نصف مرد است؟

نصف شدن ارث زن نسبت به مردان در برخی موارد با توجه به مسولیت‌های اقتصادی در خانواده و جامعه مانند دادن نفقه و مهر و دیه عاقله و شرکت در جهاد و پرداخت حقوق واجب اجتماعی که بر عهده مردان نهاده شده تنظیم شده است. دین اسلام برای ایجاد تعادل میان مسئولیت و حق، این احکام را وضع نموده است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب هشدار، با این پیامک حسابتان خالی می‌شود! را مطالعه کنید.

از جمله مهم‌ترین حقوقی که زن به موجب عقد نکاح به دست می‌آورد مهریه است. مهریه در واقع مالی است که مرد پرداخت آن به زن را بر عهده می‌گیرد و هر زمان که زن بخواهد قابل مطالبه است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع نصف شدن مهریه زنان می‌پردازیم.

نصف شدن مهریه و شرایط آن

• طلاق قبل از رابطه زناشویی

مالکیت زن بر مهریه از لحظه عقد، ناپایدار است و اگر بین مرد و زن رابطه جنسی صورت نگرفته باشد، مهریه نصف می‌شود. بر اساس ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی، هرگاه شوهر قبل از نزدیکی، زن خود را طلاق دهد تنها باید نصف مهریه را پرداخت کند. حتی اگر قبل از طلاق مهریه را به‌صورت کامل پرداخت کرده باشد، می‌تواند مازاد آن را پس بگیرد.

• بذل تمام مدت در عقد موقت

از موارد دیگری که باعث نصف شدن مهریه می‌شود در ماده ۱۰۹۷ قانون مدنی  آورده شده است و بر مبنای عقد موقت تعیین شده است. بر این اساس، در نکاح موقت هرگاه شوهر قبل از رابطه جنسی تمام مدت نکاح را ببخشد، باید نصف میزان اصلی مهریه را پرداخت کند. یعنی اگر مرد در عقد موقت یا صیغه قبل از وقوع رابطه زناشویی تمام مدت عقد موقت را به زن ببخشد یا بذل مدت کند، موظف است که نصف مهریه را پرداخت نماید.

• فسخ نکاح به علت ناتوانی جنسی مرد

بر اساس ماده ۱۱۰۱ قانون مدنی، اگر عقد ازدواج، به هر دلیلی قبل از نزدیکی فسخ شود، حق مهریه از زن گرفته می‌شود. با این حال اگر به دلیل ناتوانی جنسی مرد، زن خواستار فسخ قرارداد ازدواج شود، مرد باید نصف مهریه را به وی پرداخت نماید. بر این اساس، اگر زن قبل از رابطه زناشویی از ناتوانی جنسی مرد آگاه شود، این حق را دارد که ضمن نصف شدن مهریه، ازدواجش را فسخ نماید.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب رابطه نامشروع تلفنی مجازاتی سنگین دارد را مطالعه کنید.

به دلیل شرایط حساس خانم‌ها نسبت به آقایان و آسیب‌پذیری بیشتر این قشر حضور زنان در زندان منجر به آسیب‌­های دیگر در آینده می­‌شود. زیرا بیشتر این زنان در بیرون زندان دارای فرزندانی هستند و کسی برای مراقبت از آن‌ها وجود ندارد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع مجازات نشدن زنان می‌پردازیم.

امتیازات قانونی که مجازات زنان را به تعویق می‌اندازد

• دوران بارداری: مطابق ماده ۴۳۷ قانون مجازات اسلامی، زن حامله، که محکوم به قصاص نفس( اعدام) است، نباید پیش از زایمان قصاص شود. اگر پس از وضع حمل نیز ترس تلف کودک باشد، تا زمانی‌که زندگی کودک محفوظ بماند، قصاص به تأخیر می‌افتد. همچنین مطابق ماده ۴۴۳ قانون مذکور، اگر زن حامله، محکوم به قصاص عضو باشد و در اجرای قصاص، پیش یا پس از زایمان، ترس تلف یا آسیب بر طفل باشد، قصاص تا زمانی‌که ترس مذکور بر طرف شود به تأخیر می‌افتد.
•  پس از زایمان حداکثر تا شش ماه
•  دوران شیردهی حداکثر تا رسیدن طفل به سن دو سالگی
•  اجرای مجازات شلاق در ایام حیض یا استحاضه

اجرای مجازات از هر نوعی در موارد مذکور در بند‌های مذکور به تعویق می‌افتد. همچنین تنها مجازاتی که در ایام حیض یا استحاضه می‌تواند به تعویق افتد، شلاق اعم از حدی یا تعزیری است.

از طرف دیگر حق حیات و سلامت مادر اولویت بر جنین وی دارد. لکن هرگاه جنینی که زندگی آن برای مادر خطر جانی دارد به منظور حفظ نفس مادر سِقط شود، دیه لازم نیست پرداخت شود. (تبصره ماده ۷۱۸ قانون مجازات اسلامی)

همچنین  هر کس بواسطه کتک یا آزار عمدی و آگاهانه زن حامله، موجب سِقط جنین وی شود، علاوه بر پرداخت دیه یا قصاص، حسب مورد به حبس از یک تا سه سال محکوم خواهد شد. همچنین سقط جنین زن بواسطه عملی غیر از ضرب، همچون طریق دارو نیز جرم است، ولو جنین ناشی از زنا باشد.

این در حالی است که حق حیات و سلامت زن به درجه‌ای از اهمیت است که چنانچه در اثر بی‌احتیاطی یا بی‌مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده (اعم از وسائط نقلیه زمینی یا آبی یا هوایی) یا متصدی وسیله موتوری، زن حامله دچار وضع حمل قبل از موعد طبیعی آن گردد، مرتکب به حبس از دو ماه تا شش ماه و پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه مصدوم محکوم خواهد شد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب مجازات پنهان کردن ازدواج قبلی چیست؟  را مطالعه کنید.

قانون مدنی، طلاق را از جهات گوناگونی تقسیم‌بندی نموده که بر اساس یکی از این تقسیم‌بندی‌ها طلاق به طلاق رجعی و طلاق بائن  تقسیم می‌شود.  در کنار این دو طلاق دو مفهوم طلاق خلع و مبارات نیز مطرح می‌گردد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع پرداخت پول در مقابل طلاق می‌پردازیم.

طلاق خلع چیست؟

ازدواج، نهادی مدنی در قانون ایران است. این نهاد علاوه بر این که واجد اثار حقوقی زیادی است از نظر دینی هم امری بسیار پسندیده است. به همین دلیل آشنا بودن با قواعد حاکم بر ازدواج لازم است. یکی از این قواعد، موضوع ممنوعیت ازدواج با برخی از افراد است. بنابراین باید با کسی ازدواج کرد که از نظر شرعی و قانونی ممنوعیتی برای آن وجود نداشته باشد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع ممنوعیت ازدواج با برخی زنان می‌پردازیم.

زنانی که ازدواج با آن‌ها ممنوع است

• ازدواج با زن‌هایی مثل مادر و خواهر و مادر زن ممنوع است.
• اگر کسی زنی را برای خود عقد نماید، اگر چه با او نزدیکی ( رابطه زناشویی) نکند، مادر و مادر مادر آن زن و مادر پدر او هر چه بالا روند به آن مرد محرم می‌شوند.
• مرد اگر زنی را عقد کند و با او نزدیکی نماید، دختر و نوه دختری و پسری آن زن هر چه پایین روند، چه در وقت عقد باشند یا بعدا به دنیا بیایند، به آن مرد محرم می‌شوند.
• اگر مرد با زنی که برای خود عقد کرده نزدیکی هم نکرده باشد، تا وقتی که آن زن در عقد او است نمی‌تواند با دختر او ازدواج کند.
• عمه و خاله پدر و عمه و خاله پدر پدر و عمه و خاله مادر و عمه و خاله مادر مادر، هر چه بالا روند به انسان محرمند.
• پدر و جد شوهر، هر چه بالا روند و پسر و نوه پسری و دختری او هر چه پایین آیند به زن او محرم هستند.
• اگر زنی را برای خود عقد کند، عقد دائمی باشد یا صیغه، تا وقتی که آن زن در عقد او است نمی‌تواند با خواهر آن زن ازدواج نماید.
• مرد نمی‌تواند بدون اجازه زن خود با خواهرزاده و برادرزاده او ازدواج کند.
• اگر مرد پیش از آن‌که دخترعمه یا دخترخاله خود را بگیرد با مادر آنان زنا کند، دیگر نمی‌تواند با آنان ازدواج نماید.
• زن مسلمان نمی‌تواند به عقد کافر در آید، مرد مسلمان هم نمی‌تواند با زن‌های کافره غیر کتابیه به‌طور دائم ازدواج کند.

• مرد اگر با زنی که در عده طلاق رجعی است زنا کند آن زن بر او حرام می‌شود.
• اگر مرد با زن بی‌شوهری که در عده نیست زنا کند، بعدا می‌تواند آن زن را برای خود عقد نماید.
• زمانی‌که فردی بداند زنی شوهر دارد و با او ازدواج کند. دراین‌صورت باید از او جدا شود و بعدا هم نمی‌تواند او را برای خود عقد کند.
• زن شوهردار اگر زنا کند بر شوهر خود حرام نمی‌شود و چنانچه توبه نکند و بر عمل خود باقی باشد، بهتر است که شوهر او را طلاق دهد ولی باید مهریه‌اش را بدهد. اگر به مباحث طلاق علاقه دارید مطلب آیا سه طلاقه کردن زن در ایران امکان دارد؟ را مطالعه کنید.
• اگر کسی در حال احرام که یکی از کارهای حج است با زنی ازدواج نماید عقد او باطل است.
• زنی را که سه مرتبه طلاق داده‌اند بر شوهرش حرام می‌شود.

بسیاری از مشکلاتی که زنان و کودکان با آن روبه‌رو هستند به دلیل عدم آگاهی از قوانین است. درصورتی‌که کمی اطلاعات در خصوص قوانین شهروندی می‌تواند شرایط را تا حدود زیادی تغییر دهد. در ایبن مطلب از مجله دلتا به موضوع مجازات آزار و اذیت زنان می‌پردازیم.

مزاحمت خیابانی برای بانوان جرم است

دو ماده‌ قانونی ۶۳۸ و ماده ۶۱۹ قانون مجازات اسلامی به اذیت و آزار زنان در فضای شهری اشاره دارد.  این مواد قانونی مصادیق متلک‌پراکنی، دست‌درازی و تعقیب را در برمی‌گیرد.

بر اساس ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی هرکسی به‌صورت علنی در اماکن عمومی عمل حرامی را انجام دهد علاوه بر کیفر عمل، به حبس از ۱۰ روز تا دوماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می‌شود. همچنین درصورتی‌که مرتکب عملی شود که نفس آن عمل دارای کیفر نیست ولی عفت عمومی را جریحه‌دار کند، فقط به حبس از ۱۰ روز تا دو ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.

در ماده ۶۱۹ نیز آمده است:‌ «هر کس در اماکن عمومی یا معابر متعرض یا مزاحم اطفال یا زنان بشود یا با الفاظ و حرکات مخالف شئون و حیثیت به آنان توهین کند، به حبس از دو تا ۶ ماه و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.»

در نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه در خصوص این ماده آمده است: «به کار بردن لفظ یا الفاظ رکیک جهت تحقق جرم موضوع ماده ۶۱۹ شرط نیست و چنانچه مسلم شود که مردی به‌قصد مزاحمت زنی را تعقیب کرده است، قابل مجازات است.»

راه‌های اثبات جرم مزاحمت

اما یکی از مواردی که سبب می‌شود در آزار و اذیت خیابانی زنان از شکایت صرفه‌نظر کنند اثبات این جرم است.

اگر در چنین شرایطی قرار گرفتید صدایتان را بالا ببرید. تا دیگران متوجه فرد مردم‌آزار شوند و به این طریق بتوان او را راحت‌تر شناسایی کرد.

اگر مزاحمت توسط راننده وسیله نقلیه رخ می‌دهد حتما شماره پلاک خودرو و یا موتور او را یادداشت کنید تا آن را در اختیار پلیس قرار دهید.

در صورتی‌که عابران و رهگذران در جریان مزاحمتی که برای شما ایجادشده قرار گرفتند تلاش کنید از آن‌ها شهادت کتبی بگیرید. زیرا اگر فرد مزاحم اقرار نکند و شما هم شهادت شاهدان را نداشته باشید اثبات جرم سخت به نظر می‌رسد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب اگر شوهر منزل را ترک کند، چه مجازاتی دارد؟  را مطالعه کنید.

برای جبران میزان کم سهم‌الارث زن از اموال شوهر متوفای خود، می‌توان از نظر قانونی روش‌هایی را پیشنهاد کرد. این روش‌ها باعث می‌شود از ایجاد فقر مالی زن در آینده جلوگیری شود. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع بیشتر ارث بردن زنان می‌پردازیم.

اقداماتی برای ارث بردن بیشتر زن

وصیت کردن

قانونگذار می‌تواند اعلام کند، درصورتی‌که زن همراه با طبقه دوم یا سوم وارثان سهم برد، چنین فرض شود که شوهر یک سوم از اموال خود را به سود زن وصیت کرده است. مگر این‌که خلاف آن از وصیت‌نامه یا سایر مدارک و اسناد استنباط شود. البته این موارد نفی‌کننده اختیار شوهر به وصیت نسبت به یک سوم اموال خود نیست. به این‌صورت‌که شوهر مقداری از اموال خود را (تا یک سوم) به نفع همسر خود قبل از فوتش وصیت کند. این کار باعث می‌شود آینده وی را پس از فوت خود تا اندازه‌ای تامین کرده باشد.

پرداخت مستمری و مهریه زن به نرخ روز فوت شوهر

پرداخت مستمری به زنی که همسرش را از دست داده، از قوانین تامین اجتماعی است. همچنین مهریه به نرخ روز فوت شوهر (موضوع اصلاح قانون مهریه) که امروزه در حال اجراست، روش دیگری است که تا حدودی نقصان میزان ارث زن را جبران می‌کند. البته توجه به این موضوع که به چه زنانی مهریه تعلق می‌گیرد الزامی است به همین جهت برای اطلاع از این موارد به مطلب آیا به این زنان مهریه تعلق می‌گیرد؟ مراجعه کنید.

پرداخت نفقه به زن در ایام عده فوت

راه حل دیگری که می‌توان از آن به عنوان راه حل فرعی برای جبران فرض زن از ارث شوهر پیشنهاد کرد، پرداخت نفقه به زن در ایام عده وفات است. قانون مدنی ایران وقتی زنی را مکلف به نگه داشتن عده وفات و ممنوعیت از ازدواج به مدت ۴ ماه می‌کند، باید حقوقی هم برای وی در نظر بگیرد. پرداخت نفقه و تامین مسکن برای زن در مدت ایام عده، می‌تواند از مشکلات اولیه زنی که شوهرش را از دست داده، تا حدودی بکاهد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب بیماری‌هایی که باعث برهم زدن ازدواج می‌شوند  را مطالعه کنید.

در قرآن کریم قواعد مربوط به ارث و سهم هر یک از ورثه با دقت تمام مشخص شده‌اند و از این لحاظ، مقررات قانونی ما نیز برگرفته از احکام قرآن است. به لحاظ عرفی و قانونی، ارث به مالی گفته می‌شود که پس از فوت یک شخص به بازماندگان وی تعلق می‌گیرد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع مشکلات حقوقی ارث زنان می‌پردازیم.

ارث زنان

براساس ماده ۸۶۱ قانون مدنی، زن پس از مرگ همسرش ارث می‌برد. به شرط اینکه در عقد دائم او بوده و قبل از مرگ شوهرش زنده باشد. اگر شوهر در زمان فوت هیچ فرزند یا نوه‌ای از همسرش یا از همسران قبلی نداشته باشد، زن از اموال مرد یک چهارم ارث می‌برد.

در غیر این‌صورت یک هشتم از اموال مرد را به ارث خواهد برد. بر اساس قوانین، در میزان سهم‌الارث زنان و شوهر تفاوت‌هایی وجود دارد و همچنین بود یا نبود فرزندان در میزان سهم‌الارث زن و مرد تاثیر دارد و چنانچه مرد دارای همسران متعدد باشد نیز در میزان سهم ارث زنان، تغییراتی ایجاد می‌شود.

در صورت انحصار وراثت و وجود شوهر به عنوان تنها وارث، تمام ترکه زن به شوهر می‌رسد، در حالی که برابر ماده ۹۴۹ قانون مدنی در صورت انحصار وراثت اگر مرد وارثی به غیر از زن نداشته باشد، تنها یک چهارم اموال شوهر به او می‌رسد و بقیه متعلق به حاکم است و به خزانه دولت واریز می‌شود.

همچنین ماده ۹۴۲ قانون مدنی می‌گوید: اگر مردی دارای دو یا چهار زن عقد دائم است، پس از مرگش در صورت داشتن فرزند، یک هشتم از اموالش بین زنان به‌طور مساوی تقسیم خواهد شد. بنابراین همان‌طور که می‌بینید سهم‌الارث زنان از اموال شوهر، بسیار اندک و ناچیز است. برای مطالعه نحوه تقسیم ارث مردانی که چند همسر دارند به‌صورت کامل به این مطلب مراجعه کنید.

 در برابر این مشکلات چه باید کرد؟

متاسفانه باور عمومی اشتباهی وجود دارد که هر فردی می‌تواند اموالش را با وصیت میان نزدیکان خود به هر شکلی که می‌خواهد تقسیم کند. اما باید بدانیم بر اساس ماده ۸۴۳ قانون مدنی هر فردی تنها می‌تواند نسبت به یک‌سوم اموالش وصیت کند.

اگر وصیت فرد متوفی بیش از این مقدار باشد باید ورثه در خصوص بقیه اموال اجازه دهند. یعنی اگر خانه‌ای که از سوی شوهر متوفی برای همسرش وصیت شده از نظر قیمتی بیش از یک‌سوم اموال او نباشد، وصیت‌نامه صحیح است.

در غیر این‌صورت باید ورثه درباره بقیه اموال اجازه دهند. اگر آن‌ها موافقت نکنند، وصیت نسبت به بیش از یک‌سوم معتبر نیست. راه‌حلی که در این میان توصیه می‌شود این است که زوجین می‌توانند در زمان حیات، اموال خود را به مالکیت دیگری درآورند اما باید عقدی باشد که با مرگ منتقل‌کننده، باطل نشود.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب آیا فرزند نامشروع از والدین خود ارث می‌برد؟  را مطالعه کنید.

زن برای خروج از کشور نیاز به اجازه همسرش دارد. مطابق با ماده ۱۸ قانون گذرنامه خانم‌های متاهل در هر سنی که باشند باید برای خروج از کشور از شوهر خود اجازه داشته باشند. شوهر در هر زمانی‌که از اجازه خود منصرف شد می‌تواند با مراجعه به پلیس گذرنامه نسبت به جلوگیری از خروج همسر خود اقدام کند که در این‌صورت گذرنامه زن ضبط می‌شود، اما چه زنانی برای خروج از کشور نیاز به اجازه همسر خود ندارند؟ در این مطلب از مجله دلتا به موضوع خروج از کشور زنان بدون اجازه می‌پردازیم.

هر زنی که می‌خواهد ازدواج کند باید به خوبی در مورد حقوق خود اطلاعات لازم را داشته باشد. طرز فکرهای اشتباه و تعصباتی که وجود دارند نباید در حقوق زنان جای بگیرد و قانون هم به خوبی این مورد را در نظر دارد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع حقوق زنان در ازدواج می‌پردازیم.

 معرفی انواع حقوق زن در ازدواج

برخی از مهم‌ترین حقوق زن در ازدواج که شما بهتر است با آن آشنایی داشته باشید عبارت است از:

• حق زن در مورد استفاده از شروط ضمن عقد نکاح

در مورد این قانون باید بدانید که زن زمان عقد کردن می‌تواند هر شرطی که دارد را بیان کند و آن را بر مرد اعمال نماید. شروط زمان عقد ثبت می‌شود و مرد نیز از آن اطلاع دارد. البته که باید بدانید این شروط نباید مخالف قانون و اسلام باشد.

• اعطای حق وکالت در طلاق

بر اساس قانون باید بدانید که طلاق بر عهده مرد است. اما زن قادر است که این حق یک طرفه را باطل سازد و از شوهر خود حق طلاق را دریافت کند. به‌صورت قانونی باید بدانید که حقوق زن در ازدواج مبنی بر طلاق امکان‌پذیر نیست، ولی می‌تواند حق وکالت در طلاق را برای خود دریافت کند.

•  حق مهریه

یکی از دیگر حقوق زن در ازدواج حق مهریه است که زن هر زمان مایل باشد می‌تواند از آن استفاده کند. در واقع شما باید بدانید که مهریه یکی از اختیارات زن است و هر زمان که مایل باشد می‌تواند حق خود را دریافت کند. برای آشنایی بیشتر با قوانین مهریه مطلب آیا می‌توان مهریه عندالاستطاعه را به عندالمطالبه تبدیل کرد؟ را مطالعه کنید.

• حق نفقه

شما باید بدانید که از دیگر حقوق زن در ازدواج نفقه است و مرد موظف است آن را پرداخت کند. تامین مخارج مسکن و زندگی زن بر عهده مرد است و زن در صورتی‌که آن‌ها را از مرد دریافت نکند می‌تواند به دادگاه خانواده شکایت کند. نفقه یکی از قوانین شرعی و قانونی است که مرد باید از آن اطلاع داشته و به زن پرداخت کند.

• حق شیردهی به فرزندان

یکی از دیگر قوانین و حقوق زن در ازدواج که زن باید از آن اطلاع داشته باشد حق شیردهی است. در مورد این قانون باید بدانید که شما می‌توانید حق شیردهی به فرزندان را از شوهر خود دریافت کنید. قانون مرد را مکلف می‌سازد که این حق را به زن ارائه دهد و زن هم آن را مطالبه کند.

• اجرت‌المثل

یکی از مهم‌ترین موضوعات حقوقی که برای زنان در قانون در نظر گرفته شده بحث اجرت‌المثل است. اجرت‌المثل یعنی اگر زن در طول زندگی مشترک و در خانه شوهر خود کاری که شرعا و قانونا وظیفه او نبوده را انجام دهد، مستحق دریافت پول است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب مهریه‌هایی که نه می‌توان داد نه می‌توان گرفت را مطالعه کنید.