آرشیو دی ماه 1400

یکی از شرایطی که هنگام طلاق در خصوص زنان مقرر شده است، پاک بودن زن است. یعنی اینکه طلاق در زمان حیض ( عادت ماهانه) زن صحیح نیست. البته این امر استثنائاتی هم دارد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع طلاق در دوران عادت ماهانه می‌پردازیم.

حکم طلاق در عادت ماهانه

قانون مدنی به پیروی از فقه اسلامی، حکم طلاق در عادت ماهانه زن را مشخص نموده است. بر اساس ماده ۱۱۴۰ قانون مدنی، “طلاق زن در مدت عادت زنانگی یا در حال نفاس صحیح نیست “.

نفاس حالتی است مانند عادت زنانگی که هنگام زایمان در زنان به وجود می‌آید و مدت آن حداکثر ده روز بعد از زایمان است. شاید هدف از این قاعده آن باشد که طلاق در زمانی انجام شود که امکان معاشرت و نزدیکی بین زن و مرد وجود داشته باشد تا شاید از آن جلوگیری شود.

موارد مجاز طلاق در عادت ماهانه

همان‌گونه که گفته شد، بر اساس قانون مدنی، اصل بر باطل بودن طلاقی است که در مدت عادت ماهانه زن یا دوره نفاس واقع می‌شود مگر در چند مورد که به شرح زیر است:

طلاق زن آبستن یا باردار

معمولا در دوران حاملگی عادت زنانگی یا نفاس وجود ندارد. به همین دلیل، طلاق در این دوران بلامانع است و قانون‌گذار پاکی زن را در این مورد شرط ندانسته است. اگر به مطالب طلاق علاقه دارید به مطلب طلاق به دلیل نداشتن رابطه زناشویی مراجعه کنید.

طلاق قبل از نزدیکی

هرگاه زن و مرد بخواهند از هم طلاق بگیرند و رابطه زناشویی هم بینشان واقع نشده باشد، قانون‌گذار نیز پاکی زن را شرط ندانسته است و این طلاق از نوع طلاق بائن است.

طلاق از طرف شوهر غایب

اگر شوهر زن، غایب بوده باشد و در زمان طلاق با زن در یک منزل سکونت نداشته باشد، نمی‌تواند اطلاع حاصل کند که زن در عادت ماهیانه است یا خیر؛ در این شرایط پاکی زن شرط طلاق نیست.

همچنین، در سایر مواردی که زن و شوهر جدا از هم زندگی کنند، به نحوی که آگاهی مرد از وضعیت زن ممکن نباشد، در حکم غیبت مرد هست و طلاق دادن او صحیح است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب مجازات سقط جنین بدون اجازه شوهر چیست؟ را مطالعه کنید.

فرزند موهبت الهی است که خداوند نصیب زن و شوهر می‌کند. اما گاهی به دلایل مختلف مانند: اختلاف زن و شوهر، بارداری ناخواسته، رابطه نامشروع و غیره پس از بارداری، مادر برای سقط جنین اقدام می‌نماید. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع مجازات سقط جنین بدون اجازه می‌پردازیم.

سقط قانونی جنین

در قانون در برخی موارد سقط جنین مجاز بوده و قابل انجام است. در این موارد، ادامه حیات جنین برای مادر خطرناک خواهد بود و باید با تایید پزشک و دریافت مجوز از پزشکی قانونی، سقط صورت بگیرد.

باید توجه داشت که سقط قانونی جنین تنها برای بارداری قبل از ۱۹ هفتگی انجام می‌گیرد و چنانچه بارداری از این زمان گذشته باشد، عمل سقط جنین حتی به صورت قانونی نیز امکان‌پذیر نبوده و جرم تلقی می‌شود. در مواردی نیز که جنین دچار ناهنجاری‌های ژنتیکی و بیماری‌هایی از این قبیل است، سقط درمانی انجام خواهد شد.

شرایط قانونی سقط جنین چیست؟

• تشخیص و تایید سه پزشک متخصص
• تایید پزشکی قانونی مبنی بر بیماری جنین از جمله عقب افتادگی یا ناقص‌الخلقه بودن که موجب آزار و سختی مادر است یا بیماری مادر که منجر به تهدید جانی وی می‌شود.
• عمل سقط جنین باید قبل از دمیدن روح یعنی ۴ ماهگی انجام بگیرد.

مجازات سقط غیرقانونی جنین

مطابق با مواد ۴۸۷ تا ۴۹۳ و نیز مواد ۶۲۳ تا ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی، سقط جنین در همان مراحل اولیه جرم بوده و دارای مجازات است.

در این حالت مجازات سقط جنین توسط مادر درصورتی‌که به عمد یا شبه عمد باشد، پرداخت دیه جنین حسب مورد توسط مرتکب یا عاقله او است.

همچنین به این نکته نیز باید توجه شود که تعیین دیه بر حسب سن جنین است و پس از دمیدن روح یعنی ۴ ماهگی برابر با دیه کامل انسان است. این مسئله برای فرزند پسر برابر با دیه کامل انسان و برای فرزند دختر نصف دیه کامل است.

بدین ترتیب مجازات سقط جنین بدون اجازه شوهر برابر با پرداخت دیه بوده و مرد می‌تواند علیه زن و فردی که در این عمل یاری رسانده است، طرح شکایت کرده و درخواست مجازات کند.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب رابطه نامشروع در خودرو چه مجازاتی دارد؟ را مطالعه کنید.

خیانت کردن جزو جرایمی است که قانون مجازات، آن را جرم دانسته و در صورتی‌که شاکی خصوصی نداشته باشد یا شاکی رضایت دهد نیز مجازات فرد خیانت کار اجرا خواهد شد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع حکم خیانت زن به شوهر می‌پردازیم.

حکم خیانت زن به شوهر چیست؟

زن با توجه به نوع خیانتی که به شوهر خود می‌کند، ممکن است مجازات شود. این مجازات عبارت است از:

• اگر روابط جنسی خارج از ازدواج زن، کمتر از زنا باشد و بین زن و مرد غریبه رابطه جنسی انجام نشود (مثلا در حد بوسیدن یا بغل کردن باشد) زن متاهل مرتکب رابطه نامشروع شده و مجازات او از ۱تا ۹۹ضربه شلاق تعزیری خواهد بود. میزان دقیق شلاق را دادگاه با توجه به اوضاع احوال و شرایط طرفین تعیین می‌کند. یکی از سوالاتی که از ما پرسیده می‌شود تکلیف کودکان حاصل از رابطه نامشروع است. برای اطلاع از پاسخ این سوال به مطلب شرایط دریافت شناسنامه برای فرزند نامشروع مراجعه کنید.
• اگر زن مرتکب زنا شود، یعنی بین او و مرد غریبه دخول صورت گیرد، زنای او مُحصَنه محسوب می‌شود و مجازات او سنگسار است. البته این موضوع شرایط خاص خود را دارد.

طلاق زن خیانت کار

طلاق از حقوق مرد است و مرد می‌تواند بدون هیچ دلیلی برای طلاق دادن زن اقدام کند. بنابراین چه خیانت زن اثبات شود و چه نشود، تاثیری در حق طلاق مرد ندارد و مرد می‌تواند همسر خود را طلاق دهد. البته باید توجه داشته باشید در مواردی که مرد خواهان طلاق است باید کلیه حقوق مالی همسر خود را مانند نفقه، مهریه، شرط تنصیف اموال، اجرت‌المثل ایام زناشویی بپردازد. در این مورد نیز تفاوتی ندارد، اگر خیانت زن در دادگاه نیز ثابت شود مرد برای طلاق دادن زنش باید حقوق او را بپردازد.

زن خیانت کار مستحق مهریه است؟

برخی از مردان تصور می‌کنند که در صورت اثبات خیانت همسرشان می‌توانند مهریه و سایر حقوق مالی او را نپردازند. در حالی‌که این تصور کاملا اشتباه است. زن حتی اگر زنا هم کرده باشد از دریافت مهریه خود محروم نمی‌شود.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب رابطه نامشروع در خودرو چه مجازاتی دارد؟  را مطالعه کنید.

طی چند سال درگیر بودن با دعاوی خانوادگی، برخورد و شنیدن مشکلات مردان و زنانی که با مشکل مواجه شده‌اند، یکی از رایج‌ترین اختلافاتی که در بین آن‌ها وجود داشته است، نداشتن رابطه زناشویی است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع طلاق به دلیل نداشتن رابطه زناشویی می‌پردازیم.

طلاق بر اساس تقاضای زن به دلیل نداشتن رابطه زناشویی

مرد توانایی رابطه زناشویی نداشته باشد

درصورتی‌که مردی توانایی رابطه زناشویی نداشته باشد یکی از موارد فسخ نکاح به شمار می‌رود و زن می‌تواند از دادگاه درخواست فسخ نکاح نماید.

مرد سرد مزاج است

برخی از افراد به خاطر بیماری جسمی، روحی یا علل ارثی به بیان عامیانه سرد مزاج به شمار می‌روند. در این حالت درصورتی‌که زن بتواند به دادگاه ثابت نماید که این شرایط زندگی برای وی سخت و غیر قابل تحمل است می‌تواند از دادگاه درخواست طلاق به خاطر عسر و حرج نماید.

مرد توانایی رابطه زناشویی ندارد اما درمان نمی‌کند

درصورتی‌‌که مرد به دنبال درمان نرود یا درمان تاثیرگذار نباشد و از سوی دیگر زن بر این عقیده باشد و بتواند اثبات کند که در عسر و حرج است، می‌تواند تقاضای طلاق را به دادگاه خانواده ارائه نماید.

مرد به عمد رابطه زناشویی برقرار نمی‌کند

علاوه بر اینکه منشا این موضوع می‌تواند قهر، دلخوری و همانند این‌ها باشد درصورتی‌که این مسئله مدت زمان طولانی در عرف به طول بینجامد و نداشتن رابطه زناشویی تنها وابسته به مرد باشد، زن این حق را دارد که تقاضای طلاق به دلیل عسر و حرج به واسطه دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به دادگاه خانواده ارائه نماید.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب آیا سه طلاقه کردن زن در ایران امکان دارد؟  را مطالعه کنید.

حتما شما هم می‌دانید که ازدواج و طلاق طبق قانون هر کشوری قواعد و قوانین خاصی بر آن حکم فرما است. دو مسئله اساسی در اینجا مطرح می‌شود اول آن‌که آیا استقلال مالی زن در خصوص اموالی که متعلق به خودش است طبق قانون ما به رسمیت شناخته شده است؟ دوم در چه شرایطی بعد از طلاق نصف اموال و دارایی‌های مرد به زن منتقل می‌شود؟ در این مطلب از مجله دلتا به موضوع تقسیم اموال زوجین بعد از طلاق می‌پردازیم.

اموال زن بعد از طلاق

بر اساس ماده ۱۱۱۸قانون مدنی: زن مستقلا می‌تواند در دارایی خود هر تصرفی را که می‌خواهد بکند. بنابراین استقلال زن در خصوص اموالی که متعلق به خودش است بر اساس قانون به رسمیت شناخته شده است. هیچ مردی نمی‌تواند اموال متعلق به همسرش را تصاحب کند.

البته این صرفا یکی قاعده قانونی نیست. منطق نیز این‌گونه حکم می‌کند. هر انسانی فارغ از جنسیت باید بر اموال و دارایی‌های خود تسلط داشته باشد. همچنین مردان نیز از این قاعده مستثنی نیستند. حتی در صورت تاهل نیز می‌توانند هر گونه دخل و تصرفی را که می‌خواهند در اموال و دارایی‌های خود داشته باشند.

تقسیم و تنصیف اموال مرد بعد از طلاق

هر شرطی که خلاف ذات عقد ازدواج نباشد را می‌توان در عقدنامه گنجاند. یکی از شروط ضمن عقد که امروزه در سند چاپی ازدواج آورده شده آن است که: چنانچه طلاق بنا به درخواست زن نباشد و طبق تشخیص دادگاه، تقاضای طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوءاخلاق و رفتار وی نباشد، شوهر مکلف است تا نصف دارایی موجود خود را که در ایام زناشویی با زن به دست آورده یا معادل آن را، به‌صورت بلاعوض به زن منتقل نماید.

البته این شرط که به‌صورت پیش فرض در قباله‌های ازدواج گنجانده شده شرایطی دارد که تنها در صورت تحقق آن‌ها پس از طلاق، نصف اموال مرد به زن منتقل خواهد شد.

لازم به ذکر است که زوجین می‌توانند درصورتی‌که بین آن‌ها توافق حاصل شود، شرط کنند که درصورتی‌که طلاق بین آن‌ها واقع شود چه از جانب مرد باشد چه از جانب زن، نصف اموال مرد به زن انتقال یابد. اگر به مطالبی در مورد طلاق علاقه دارید مطلب آیا سه طلاقه کردن زن در ایران امکان دارد؟ را مطالعه کنید.

شرایط لازم برای تقسیم اموال مرد بعد از طلاق

•  اولین شرطی که برای تقسیم اموال مرد بعد از طلاق وجود دارد آن است که شوهر در هنگام عقد ازدواج باید این شرط را امضا کرده باشد.
• طلاق باید به درخواست زوج ( شوهر ) باشد. بنابراین در مواردی که طلاق به درخواست زن بوده یا طلاق توافقی است این شرط مصداق پیدا نمی‌کند.
• طلاق نباید بخاطر تخلف زن از وظایف زناشویی از جمله عدم تمکین اتفاق افتاده باشد.
• تنها اموالی تقسیم می‌شوند که اولا بعد از ازدواج به دست آمده باشد. ثانیا ناشی از کار و دست‌رنج باشد نه ارث و مواردی از این دست.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب در این شرایط زن دوم، هرگز ارث نمی‌برد را مطالعه کنید.

ازدواج، نهادی مدنی در قانون ایران است. این نهاد علاوه بر این که واجد اثار حقوقی زیادی است از نظر دینی هم امری بسیار پسندیده است. به همین دلیل آشنا بودن با قواعد حاکم بر ازدواج لازم است. یکی از این قواعد، موضوع ممنوعیت ازدواج با برخی از افراد است. بنابراین باید با کسی ازدواج کرد که از نظر شرعی و قانونی ممنوعیتی برای آن وجود نداشته باشد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع ممنوعیت ازدواج با برخی زنان می‌پردازیم.

زنانی که ازدواج با آن‌ها ممنوع است

• ازدواج با زن‌هایی مثل مادر و خواهر و مادر زن ممنوع است.
• اگر کسی زنی را برای خود عقد نماید، اگر چه با او نزدیکی ( رابطه زناشویی) نکند، مادر و مادر مادر آن زن و مادر پدر او هر چه بالا روند به آن مرد محرم می‌شوند.
• مرد اگر زنی را عقد کند و با او نزدیکی نماید، دختر و نوه دختری و پسری آن زن هر چه پایین روند، چه در وقت عقد باشند یا بعدا به دنیا بیایند، به آن مرد محرم می‌شوند.
• اگر مرد با زنی که برای خود عقد کرده نزدیکی هم نکرده باشد، تا وقتی که آن زن در عقد او است نمی‌تواند با دختر او ازدواج کند.
• عمه و خاله پدر و عمه و خاله پدر پدر و عمه و خاله مادر و عمه و خاله مادر مادر، هر چه بالا روند به انسان محرمند.
• پدر و جد شوهر، هر چه بالا روند و پسر و نوه پسری و دختری او هر چه پایین آیند به زن او محرم هستند.
• اگر زنی را برای خود عقد کند، عقد دائمی باشد یا صیغه، تا وقتی که آن زن در عقد او است نمی‌تواند با خواهر آن زن ازدواج نماید.
• مرد نمی‌تواند بدون اجازه زن خود با خواهرزاده و برادرزاده او ازدواج کند.
• اگر مرد پیش از آن‌که دخترعمه یا دخترخاله خود را بگیرد با مادر آنان زنا کند، دیگر نمی‌تواند با آنان ازدواج نماید.
• زن مسلمان نمی‌تواند به عقد کافر در آید، مرد مسلمان هم نمی‌تواند با زن‌های کافره غیر کتابیه به‌طور دائم ازدواج کند.

• مرد اگر با زنی که در عده طلاق رجعی است زنا کند آن زن بر او حرام می‌شود.
• اگر مرد با زن بی‌شوهری که در عده نیست زنا کند، بعدا می‌تواند آن زن را برای خود عقد نماید.
• زمانی‌که فردی بداند زنی شوهر دارد و با او ازدواج کند. دراین‌صورت باید از او جدا شود و بعدا هم نمی‌تواند او را برای خود عقد کند.
• زن شوهردار اگر زنا کند بر شوهر خود حرام نمی‌شود و چنانچه توبه نکند و بر عمل خود باقی باشد، بهتر است که شوهر او را طلاق دهد ولی باید مهریه‌اش را بدهد. اگر به مباحث طلاق علاقه دارید مطلب آیا سه طلاقه کردن زن در ایران امکان دارد؟ را مطالعه کنید.
• اگر کسی در حال احرام که یکی از کارهای حج است با زنی ازدواج نماید عقد او باطل است.
• زنی را که سه مرتبه طلاق داده‌اند بر شوهرش حرام می‌شود.

یکی از مهم‌ترین و پرچالش‌ترین موضوعاتی که همیشه مطرح بوده و بحث‌های زیادی را پیرامون خود ایجاد کرده است موضوع روابط بین مرد و زن است. در جامعه ما که جامعه اسلامی است طبیعتا با محدودیت‌های خاص خود همراه است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع مجازات رابطه نامشروع در خودرو  می‌پردازیم.

رابطه نامشروع

رابطه نامشروع در مقابل رابطه مشروع قرار می‌گیرد. منظور از آن رابطه بین زن و مرد نامحرمی است که خارج از حدود متعارف با یکدیگر رابطه برقرار کرده‌اند.

پس اگر بین دو زن و مردی که به سن بلوغ رسیده‌اند رابطه از طریق قانونی و شرعی که همان صیغه عقد است، شکل گیرد آن رابطه مشروع است.

اگر این شرایط رعایت نشد یعنی بدون اینکه بین زن و مرد نسبت شرعی و قانونی (که منظور همان صیغه عقد است) وجود داشته باشد رابطه‌ای شکل گرفت و آن رابطه خارج از حد و حدود متعارف بود، رابطه نامشروع تلقی می‌شود. در مورد رابطه نامشروع قوانین مختلفی وجود دارد برای آگاهی از این قوانین می‌توانید به مطلب ازدواج سفید، ازدواجی از نوع رابطه نامشروع مراجعه کنید.

 سه حالت رابطه نامشروع منجر به زنا

•  زنای محصنه
• زنای غیر محصنه
• تجاوز به عنف

زنای محصنه

زنای زن یا مردی است که همسر داشته و همسر او در دسترس بوده و هر زمان که اراده کند امکان برقراری رابطه جنسی با او وجود دارد. حال اگر چنین فردی مرتکب رابطه جنسی با دیگری شود زنای محصنه نام دارد.

زنای غیر محصنه

رابطه جنسی کسی است که همسر ندارد یا اگر همسری دارد به علت غیبت، بیماری سخت یا بیماری مانع نزدیکی، یا شرایط دیگر در دسترس او نیست و هر زمان که بخواهد هم امکان برقراری رابطه جنسی با او نیست.

زنای به عنف

منظور از زنای به عنف در واقع زنا و انجام عمل جنسی از روی زور و اجبار با کسی است. بنابراین اگر مردی بدون رضایت زن با او نزدیکی جنسی کند تجاوز محسوب شده و به مجازات آن محکوم می‌شود.

اعمال نامشروع و خلاف عفت عمومی در داخل خودرو

درصورتی‌که زن و مردی نامحرم در حال انجام رابطه نامشروع داخل خودرو دستگیر شوند خودروی آن‌ها به مدت دو هفته توقیف خواهد شد. همچنین پلیس امنیت قضایی در خصوص این تخلفات صرفا اتومبیل را به مدت دو هفته توقیف می‌کند ولی این امر برای هیچ کس سوءسابقه محسوب نمی‌شود. اگر این اعمال تکرار شود یا به عنوان جرم در منظر عمومی انجام شود زن و مرد ،طبق قانون به مقام قضایی جهت تعقیب قضایی معرفی می‌شوند.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب آیا رابطه جنسی نامشروع، زندان دارد؟ را مطالعه کنید.

فرزند نامشروع به کودکی گفته می‌شود که از رابطه نامشروع میان زن و مرد حاصل شده است. به عبارت دیگر زمانی‌که زن و مردی بدون آن که میان‌شان رابطه‌ زوجیت وجود داشته باشد با یکدیگر رابطه جنسی برقرار کنند و از این رابطه جنسی فرزندی حاصل شود، به این فرزند نامشروع گفته می‌شود. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع دریافت شناسنامه برای فرزند نامشروع می‌پردازیم.

صدور شناسنامه برای فرزند نامشروع

به موجب مقررات قانون ایران زمانی‌که طفلی از رابطه‌ای نامشروع حاصل می‌شود، این وظیفه پدر طبیعی طفل است که اقدام به تهیه شناسنامه برای طفل به اسم خود کند. اخذ و درخواست دریافت شناسنامه برای فرزند نامشروع با توجه به پیوست طفل به پدر خود، مسئولیت و وظیفه والد(پدر) است.
در حالتی که پدر و مادر طبیعی طفل نامشروع مشخص نباشند، برای او اسم پدر و مادر به‌صورت فرضی انتخاب شده و شناسنامه صادر می‌شود.
گذشته از آن درصورتی‌که میان طرفین محرمیت وجود داشته ولی ثبت نشده باشد شناسنامه فرزند با حضور پدر و مادر صادر می‌شود.

اما اگر با یکدیگر به توافق نرسند، هر یک از آن‌ها که مراجعه کند، شناسنامه فرزند به نام او صادر می‌شود. به عنوان مثال اگر مادر مراجعه نماید برای اخذ شناسنامه نام خانوادگی او برای فرزند ثبت می‌شود.

حضانت فرزند نامشروع بر عهده‌ کیست؟

در ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی نیز مقرر شده است که: «نگاهداری اطفال هم حق و هم تکلیف ابوین است.» این ماده به این معنا است که والدین هم وظیفه و هم حق دارند که از طفل نگهداری و مراقبت کنند.

به عبارت دیگر تفاوتی ندارد که فرزند مشروع باشد یا نامشروع. در هر حال والدین این حق و تکلیف را دارند که از او مواظبت کنند. اگر بر اثر عدم مواظبت و کوتاهی آن‌ها در نگهداری از کودک زیانی به کسی وارد شود، مسئول جبران نمودن آن خسارت هستند.

اما درصورتی‌که در خصوص حضانت فرزند نامشروع اختلافی میان پدر و مادر وجود داشته باشد، مانند فرزند مشروع، تا سن ۷ سالگی حضانت با مادر است. بعد از آن با توجه به صلاح کودک، سرپرست تعیین می‌شود. اگر پدر صلاحیت برای حضانت را نداشت، مادر سرپرستی را ادامه می‌دهد. البته لازم به ذکر است که در تمام این مدت هزینه نگهداری از کودک، با پدر او است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب آیا ۳ طلاقه کردن زن در ایران امکان دارد؟  را مطالعه کنید.

مطابق قانون مدنی، ارث بردن زن یا شوهر از یکدیگر شرایطی دارد که در صورت فراهم بودن آن شرایط، هر یک از زوجین در صورت فوت دیگری به میزان سهم خود از اموال ارث می‌برد. در این مطب از مجله دلتا به موضوع عدم تعلق ارث به همسر دوم می‌پردازیم.

باید بدانید که سهم‌الارث زن بدون فرزند از شوهر تفاوتی در همسر اول و دوم بودن ندارد. به عبارتی دیگر اگر زن دوم به‌صورت عقدی باشد کاملا اندازه زن اول ارث خواهد برد.

تنها در این شرایط به همسر دوم ارث می‌رسد

•  زنده بودن زن در هنگام فوت شوهر: طبق ماده ۸۶۴ قانون مدنی از جمله اشخاصی که به موجب سبب ارث می‌برند هر یک از زوجین است که در حین فوت دیگری زنده باشد. چنان‌چه مرد چند همسر داشته باشد و فوت کند، فرزندان زنی که قبل از فوت پدر از دنیا رفته است نمی‌توانند ارث مادر را طلب نمایند و فقط ارث خود را می‌برند.
• زن، شوهر خود را به قتل نرسانده باشد: چون طبق ماده ۸۸۰ قانون مدنی قتل، یکی از موانع ارث است.
• زن عقد دائم مرد باشد: چه همسر اول باشد و چه همسر دوم فرقی میان آن‌ها نیست. طبق ماده ۹۴۰ قانون مدنی زنی که ازدواج موقت (صیغه) نموده است ارث نمی‌برد.

مواردی که همسر دوم ارث نمی‌برد

• ارث در نکاح موقت: در نکاح موقت زوجین از یکدیگر ارث نمی‌برند پس نکاح موقت از موانع ارث است. علاوه بر این موارد دیگری نیز وجود دارد که این موارد به شرح زیر است:
•  درصورتی‌که هر یک از زوجین دیگری را به قتل برساند: به موجب ماده ۸۸۰ قانون مدنی قتل از موانع ارث است. بنابراین، کسی که مورث خود را عمدا به قتل برساند از ارث او محروم می‌گردد.
• بعد از لعان: به موجب ماده ۸۸۲ قانون مدنی بعد از لعان زن و شوهر از یکدیگر ارث نمی‌برند. لعان حالتی است که به موجب آن شوهر با رعایت شرایط خاص به زن خود نسبت زنا دهد و بر آن اصرار کند و زن نپذیرد.
• کفر: چنانچه هر یک از زوجین مسلمان و دیگری کافر باشد کافر از مسلمان ارث نمی‌برد، ولی مسلمان از کافر ارث می‌برد.
• نکاح در حالت مرض: به موجب ماده ۹۴۵ قانون مدنی اگر مردی در حال بیماری زنی را عقد کند و قبل از برقراری رابطه جنسی به موجب همان بیماری فوت کند زن از او ارث نمی‌برد اما اگر بعد از برقراری رابطه جنسی یا بعد از بهبودی از آن بیماری فوت کند زن از او ارث می‌برد. یکی از موارد مهمی که در قانون بیان شده تفاوت مهریه قبل و بعد از رابطه جنسی است.

میزان ارث زن دوم از همسر

به موجب ماده ۹۴۲ قانون مدنی در صورتی‌که مردی دو یا چند همسر دائم داشته باشد، یک چهارم اموال زمانی که فرزند نداشته باشد و یک هشتم اموال درصورتی‌که فرزند داشته باشد بین آن‌‌ها به تساوی تقسیم خواهد شد.

به عبارت دیگر سهم زن از شوهر به‌طور کلی یک چهارم (در صورت نداشتن فرزند) و یک هشتم است. بنابراین چنانچه مرد دارای چند همسر دائم باشد این میزان به‌طور مساوی بینشان تقسیم می‌شود.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب آیا ۳ طلاقه کردن زن در ایران امکان دارد؟ را مطالعه کنید.

بسیاری از مشکلاتی که زنان و کودکان با آن روبه‌رو هستند به دلیل عدم آگاهی از قوانین است. درصورتی‌که کمی اطلاعات در خصوص قوانین شهروندی می‌تواند شرایط را تا حدود زیادی تغییر دهد. در ایبن مطلب از مجله دلتا به موضوع مجازات آزار و اذیت زنان می‌پردازیم.

مزاحمت خیابانی برای بانوان جرم است

دو ماده‌ قانونی ۶۳۸ و ماده ۶۱۹ قانون مجازات اسلامی به اذیت و آزار زنان در فضای شهری اشاره دارد.  این مواد قانونی مصادیق متلک‌پراکنی، دست‌درازی و تعقیب را در برمی‌گیرد.

بر اساس ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی هرکسی به‌صورت علنی در اماکن عمومی عمل حرامی را انجام دهد علاوه بر کیفر عمل، به حبس از ۱۰ روز تا دوماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می‌شود. همچنین درصورتی‌که مرتکب عملی شود که نفس آن عمل دارای کیفر نیست ولی عفت عمومی را جریحه‌دار کند، فقط به حبس از ۱۰ روز تا دو ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.

در ماده ۶۱۹ نیز آمده است:‌ «هر کس در اماکن عمومی یا معابر متعرض یا مزاحم اطفال یا زنان بشود یا با الفاظ و حرکات مخالف شئون و حیثیت به آنان توهین کند، به حبس از دو تا ۶ ماه و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.»

در نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه در خصوص این ماده آمده است: «به کار بردن لفظ یا الفاظ رکیک جهت تحقق جرم موضوع ماده ۶۱۹ شرط نیست و چنانچه مسلم شود که مردی به‌قصد مزاحمت زنی را تعقیب کرده است، قابل مجازات است.»

راه‌های اثبات جرم مزاحمت

اما یکی از مواردی که سبب می‌شود در آزار و اذیت خیابانی زنان از شکایت صرفه‌نظر کنند اثبات این جرم است.

اگر در چنین شرایطی قرار گرفتید صدایتان را بالا ببرید. تا دیگران متوجه فرد مردم‌آزار شوند و به این طریق بتوان او را راحت‌تر شناسایی کرد.

اگر مزاحمت توسط راننده وسیله نقلیه رخ می‌دهد حتما شماره پلاک خودرو و یا موتور او را یادداشت کنید تا آن را در اختیار پلیس قرار دهید.

در صورتی‌که عابران و رهگذران در جریان مزاحمتی که برای شما ایجادشده قرار گرفتند تلاش کنید از آن‌ها شهادت کتبی بگیرید. زیرا اگر فرد مزاحم اقرار نکند و شما هم شهادت شاهدان را نداشته باشید اثبات جرم سخت به نظر می‌رسد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب اگر شوهر منزل را ترک کند، چه مجازاتی دارد؟  را مطالعه کنید.