فوت همسر

گاهی مرد، زودتر از همسر خود فوت می‌کند و فوت کردن مرد، زن را به لحاظ مادی و معنوی، دچار شرایط به نسبت دشواری می‌نماید. لذا این سوال ممکن است مطرح شود که تکالیف زن بعد از مرگ شوهر چیست؟ و قانون، برای خانم‌هایی که شوهر آنان فوت کرده یا مرده است، چه تکالیف و وظایفی را در نظر گرفته است؟ در این مطلب از مجله دلتا به موضوع وظایف زن بعد از فوت همسر می‌پردازیم.

• وظایف زن بعد از فوت همسر شامل چه مواردی استبه عنوان نمونه زن شوهردار، با داشتن فرزند وظایف و تکالیف بیشتری در خصوص زندگی مشترک خود دارد. به عبارت دیگر، ممکن است که مسئول پرداخت نفقه به فرزندان خود باشد و موظف به حضانت از کودکان شود.
• همچنین، تمامی خانم‌هایی که همسر خود را از دست می‌دهند، به لحاظ قانونی مکلفند که پس از فوت شوهر، عده نگه دارند. پس از آن، در صورت تمایل با مرد دیگری ازدواج کنند. اما در هر صورت، در طول مدت عده وفات شوهر، زنان حق نفقه خواهند داشت.
• به علاوه اینکه، ممکن است شوهر فوت شده، در حین فوت اموالی را از خود به جای گذاشته باشد. در این حالت، اصولا زن می‌تواند پس از عمل کردن به وصیت شوهر، از اموال شوهر خود حقوق مالی خود از قبیل نفقه پرداخت نشده، اجرت‌المثل ایام زندگی مشترک و مهریه خود را مطالبه نماید. سپس مابقی آن را به‌صورت سهم‌الارث، میان سایر ورثه تقسیم نمایند. اگر به مباحث ارث علاقه دارید به مطلب تقسیم ارث دختر و پسر مجرد چگونه است؟ مراجعه کنید.

حقوق مالی زن بعد از فوت شوهر

• اجرت‌المثل، حقوق مالی زن حتی بعد از فوت است. چنانچه  زن کارهایی را که شرعا به عهده وی نبوده به دستور شوهر و با عدم قصد تبرع انجام داده باشد و برای دادگاه نیز ثابت شود، دادگاه اجرت‌المثل کارهای انجام گرفته را محاسبه و به پرداخت آن حکم می‌نماید.
• اگر متوفی چند همسر دائم داشته باشد حقوق مالی یا مستمری به تساوی بین آنان و سایر وراث قانونی تقسیم می‌شود.
• حقوق وظـیفه یا مستمری زن دائم و فرزندان و سـایر وراث قانونی کلیه کارکنان شاغل و بازنشـسته قانون استخدام کشوری تقسیم و پرداخت می‌شود.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب بدون اجازه پدر نمی‌توانید مهریه خود را ببخشید  را مطالعه کنید.

بر اساس قانون مدنی زن به محض عقد ازدواج، مالک مهریه می‌شود و مرد از همان لحظه متعهد می‌شود که مهریه همسر خود را بپردازد. به لحاظ عرفی مطالبه مهریه معمولا حین دعوای طلاق در دادگاه مطرح می‌شود. اما در هر شرایطی زن امکان دریافت مهریه را خواهد داشت. حتی در صورتی‌که شوهر فوت کرده باشد نیز زن می‌تواند با ارئه دادخواستی مهریه‌اش را مطالبه کند که از اموال متوفی باید پرداخت شود. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع مهریه همسر دوم می‌پردازیم.

اگر شوهر فوت کند مهریه زن دوم چه می‌شود؟

اگر مردی بیش از یک زن داشته باشد خواه به عقد دائم یا عقد موقت، همسران او می‌توانند از محل ماترک (آنچه به ارث رسیده) مطالبه مهریه کنند.

هیچ کدام از زنان متوفی در گرفتن مهریه بر دیگری برتری ندارد.

بعضی به اشتباه فکر تصور می‌کنند، مهریه زن اول بر دیگران ارجحیت دارد که چنین نیست. حتی مهریه زنی که به عقد موقت در نکاح مرد بوده است با مهریه زنی که در عقد دائم بوده است تفاوتی نمی‌کند.

پس از فوت شوهر از کل ارث از جمله منزل مسکونی او می‌توان مهریه را وصول کرد. مهریه را هم از طریق دادگاه و هم از طریق اجرای ثبت می‌توان مطالبه کرد.

آنچه اینجا اهمیت دارد این است که اگر اموال متوفی برای پرداخت همه مهریه‌ها کفایت نکند، زنی که زودتر ملک یا مال دیگری از اموال به جا مانده فرد فوت شده را توقیف کرده باشد، در گرفتن مهریه از محل مال توقیف شده اولویت دارد. حتی اگر مالی جهت وصول مهریه برای زن دیگر نمانده باشد.

چند نکته مهم

• وراث بیش از کل ارث متوفی مسئولیتی ندارند. به عبارت دیگر و به عنوان مثال اگر مردی فوت کند و ارثی بر جای نگذاشته باشد یا اندک باشد و همسر او مطالبه مهریه کند و ارث جوابگوی مهریه زن نباشد، وراث شوهر مسئولیتی برای پرداخت مابقی مهریه زن بعد از فوت شوهر ندارند.
• اگر اموال به جای مانده از شوهر کم باشد و چند نفر طلبکار باشد، هر کدام که زودتر مالی از متوفی را توقیف کند، در گرفتن طلب خود در آن مال توقیف شده اولویت دارد.
•  در شرایط مساوی، مهریه زن متوفی دین ممتاز محسوب می‌شود. نسبت به سایر طلبکاران، زن دارای اولویت است.
•  حتی اگر بین زوجین نزدیکی واقع نشده باشد و زوج فوت کند، زن دوشیزه متوفی می‌تواند کل مهریه را از محل ارث وصول نماید.
• اگر مهریه زن وجه نقد باشد تا زمان فوت شوهر به نرخ روز محاسبه می‌شود.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی زن چه زمانی می‌تواند جدا از شوهر خود زندگی کند؟ مطالعه کنید.

وقتی کارمندان زن فوت ‌‌می‌کنند به این علت که بیمه هستند بازماندگان ‌‌می‌توانند از حقوق آن‌ها استفاده کنند اما این حقوق زنان دارای شرایط و قوانین به خصوص خود ‌‌می‌باشد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع حقوق زن بعد از فوت می‌پردازیم.

دریافت حقوق کارمندان زن بعد از ‌‌‌‌‌فو‌ت فقط برای افراد زیر ممکن ‌‌است:

فرزندان و شوهر او

چنان‌چه زن دارای همسر و فرزند باشد و عقد او و شوهرش دائمی بوده باشد طبق قانون بعد از مرگش همسر و فرزندانش ‌‌می‌توانند از حقوق او استفاده کنند.

پدر و مادر او

در صورتی‌که زن کارمند دارای همسر و فرزند نباشد و ‌‌‌‌‌فو‌ت‌ کند‌ پدر و مادر او ‌‌می‌توانند حقوق وی را دریافت کنند.

قوانین مهم دریافت حقوق کارمندان زن بعد از ‌‌‌‌‌فوت

• برای دریافت حقوق کارمندان زن بعد از ‌‌‌‌‌فو‌ت ‌‌می‌بایست به برخی قوانین این امر توجه نمود. شوهر برای دریافت حقوق زن کارمند خود بعد از ‌‌‌‌‌فو‌تش ‌‌می‌بایست حتما بالای شصت سال سن ‌داشته باشد و برای انجام کار ناتوان باشد.
• پسر ‌‌می‌تواند بعد از ‌‌‌‌‌فو‌ت مادر کارمندش تا زمانی که تحصیل ‌‌می‌کند از حقوق او استفاده نماید و دختر نیز تا زمان ازدواج مجاز است که از حقوق مادرش استفاده کند.
• پدر و مادر خانم کارمند ‌‌‌‌‌فو‌ت شده نیز ‌‌می‌بایست قبل از ‌‌‌‌‌فو‌ت او تحت تکفلش بوده باشند تا بتوانند در صورت ‌‌‌‌‌فو‌ت او نیز از حقوقش استفاده کنند.
• اگر زن کارمند دارای همسر، فرزند، پدر و مادر نباشد حقوق او پس از ‌‌‌‌‌فو‌ت به خواهر و برادرش تعلق ‌‌نمی‌گیرد.

چگونه ‌‌می‌توان حقوق زنان را بعد از فوت دریافت کرد‌‌‌‌؟

• بازماندگان زنان کارمند ‌‌‌‌‌فو‌ت شده ‌‌می‌بایست ابتدا به اداره بیمه مراجعه نمایند و درخواست کنند که حقوق فرد متوفی از این پس به حساب آن‌ها واریز گردد.
• اداره بیمه نیز پس از انجام بررسی‌های لازم، اگر درخواست فرد متقاضی را صحیح بداند حقوق کارمند زن ‌‌‌‌‌فو‌ت شده را به حساب او به صورت ماهانه واریز ‌‌می‌کند.
• اگر زن کارمند ‌‌‌‌‌فو‌ت شده دارای بدهی باشد بازماندگان ‌‌می‌بایست این بدهی‌‌‌ها را از حقوق او پرداخت کنند و تا زمانی که بدهی‌‌‌ها به‌صورت کامل پرداخت نشده باشند بازماندگان نباید از حقوق آن زن استفاده کنند.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مراحل انتقال یارانه نقدی بعد از طلاق و فوت را مطالعه کنید.

افراد می‌توانند قبل از مرگ خود تمام ثروت و املاک خود را بین همسر و فرزندانشان تقسیم کنند اما در بعضی شرایط شاید شخص بخواهد که از ثروت و دارایی‌های خود تا وقتی که زنده می‌باشد استفاده کند و تمام منافع آن در اختیار خودش باشد اما بعد از مرگ او به همسرش واگذار شوند و منافع آن نیز به او برسد که در این شرایط از قرارداد صلح عمری برای همسر استفاده می‌شود. در این مطلب از مجله دلتا به بخشش کل اموال بعد از فوت می‌پردازیم.

مزایای صلح‌عمری برای همسر

• انتقال تمامی اموال به همسر و فرزند

در بیش‌تر قرارداد‌هایی که اشخاص برای وصیت املاک و دارایی‌های خود بعد از مرگ تنظیم می‌کنند از نظر قانونی فقط یک‌سوم از دارایی خود را می‌تواند وصیت کند و آن را انتقال دهد اما در قرارداد صلح‌عمری چنین قانونی وجود ندارد و شخص می‌تواند به بخشش اموال خود به همسر یا فرزندانش اقدام کند و مانعی وجود ندارد.

• استفاده از منافع مال یا املاک تا پایان عمر صلح‌کننده

وقتی شخصی اموالش را به شخص دیگری انتقال می‌دهد دیگر حق استفاده از آن‌ها را ندارد اما در قرارداد صلح عمری، اشخاص می‌توانند تا آخرین لحظه زندگی خود از املاک یا دارایی مورد صلح استفاده کنند و از منافع آن بهره ببرند.

• معتبر بودن

این نوع قراردادها چون در دفترخانه‌های اسناد رسمی تنظیم و ثبت می‌شوند دارای اعتبار بسیار زیادی هستند. مزیت تنظیم این قرارداد به روش رسمی این است که در سیستم به طور رسمی ثبت می شود و قابل اثبات در دادگاه هستند.

• مالیات کمتر

برای تقسیم کردن ارث بین وارثین و انجام وصیت افراد برای املاک و دارایی‌هایی که از آن‌ها به جا می‌ماند اداره مالیات، مالیات تعیین می‌کند و باید مبلغی به حساب دولت واریز شود. در قرارداد صلح‌عمری نیز باید مالیات پرداخت شود اما مبلغ آن نسبت به تقسیم ارث خیلی کم‌تر می‌باشد.

شروط مهم در صلح‌عمری برای همسر

• تا وقتی که شخص صلح‌کننده زنده باشد تمام منفعت و سود آن ملک متعلق به خود او می‌باشد.
• با فوت شدن کسی که دارایی و املاک را منتقل کرده است، صلح و انتقال کامل می‌شود و املاک و دارایی به شخصی می‌رسد که املاک به نام او شده است.
• سومین شرط صلح عمری برای همسر، شرطی است که به فسخ مادام‌العمر مربوط می‌باشد و می‌توانید آن را ذکر کنید. این شرط بدین معنی می‌باشد که فرد هر زمان که خود بخواهد می‌تواند بدون حضور فرد دوم و کاملا یک طرفه صلح را فسخ کند.
• در این قرارداد همه منافع بدست آمده از املاک از جمله اجاره و مزیت‌های دیگر آن به صاحب اصلی آن می‌رسد و هر وقت که بخواهد می‌تواند املاک را دوباره به نام خود برگرداند.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر آیا فروشگاه‌های اینترنتی باید مالیات بپردازند؟ را مطالعه کنید.

یکی از مهمترین حقوقی که به موجب شرع و قانون به زن تعلق می‌گیرد مهریه‌ای است که به سبب عقد نکاح میان زن و مرد تعیین می‌شود. بر اساس قانون مدنی زن به محض عقد ازدواج، مالک مهریه و مرد از همان لحظه متعهد می‌شود که مهریه همسر خود را بپردازد. به لحاظ عرفی مطالبه مهریه معمولا حین دعوای طلاق در دادگاه مطرح می‌شود. اما در هر شرایطی زن امکان دریافت مهریه را خواهد داشت. تاثیر فوت بر مطالبه مهریه در قانون مدنی مشخص شده‌است. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی تاثیر فوت بر مهریه و مطالبه آن می‌پردازیم.

چگونگی ارث بردن زن و شوهر از یکدیگر

بنا به ماده ۹۴۰ قانون مدنی، هر یک از زن و شوهر پس از فوت دیگری از همدیگر ارث می‌برند و مهریه زن پس از فوت قابل بررسی است. توارث بین زن و شوهر هنگامی برقرار می‌شود که رابطه زوجیت آنان دائمی باشد و در ازدواج موقت رابطه توارث برقرار نمی شود. اگر شوهر در زمان فوت دارای فرزند یا نوه باشد سهم زن یک هشتم و اگر فرزند یا نوه نداشته باشد، سهم زن یک چهارم از اموال شوهر است.

در صورت فوت زن، اگر زن ورثه‌ای جز شوهر نداشته باشد، تمام اموال به او خواهد رسید اما اگر شوهر غیر از زن، ورثه دیگری نداشته باشد، زن فقط یک چهارم از اموال به جا مانده از شوهر را به ارث خواهد برد و بقیه اموال در حکم اموال بلا‌وارث است.

مهریه پس از فوت زن

با فوت زن، کلیه حقوق و مطالبات او به ورثه وی می‌رسد که از جمله این حقوق زن، مهریه است. اگر در زمان حیات، زن مهریه‌اش را از شوهر نگرفته باشد این حق به ورثه‌اش می‌رسد. درصورتی که پدر و مادر زن در قید حیات باشند، از مهریه ارث می‌برند. همچنین در زمان محاسبه مهریه، سهم شوهر از مبلغ آن کسر و مطابق سهم الارث پدر و مادر به آنها داده خواهد‌ شد.

مهریه زن پس از فوت شوهر

مهریه زن بعد از فوت شوهر، جزء بدهی‌های مرد است که در طول مدت حیات وی، پرداخت نشده است. بر اساس قانون مدنی، پس از فوت مردف در صورتی که اموالی از او به جای مانده باشد، باید مهریه زن از اموال او پرداخته شود.

بنا به قانون، زمانی که شخصی فوت می‌شود، ابتدا باید دیون و بدهی‌های مالی او پرداخت شود و سپس اگر چیزی باقی ماند، بر اساس قواعد ارث، میان ورثه او تقسیم شود. در صورتی که مردی فوت کند در حالی که مهریه همسرش را نپرداخته باشد، زن می‌تواند با ارائه دادخواست به دادگاه خانواده، مهریه‌اش را مطالبه کند. حتی در صورتی که تقسیم ترکه متوفی انجام شده‌ باشد.

در صورت تقسیم آنچه که از شوهر باقی مانده، دادخواست مطالبه مهریه باید به طرفیت ورثه او داده شود. در مواردی هم که مهریه زن وجه رایج یا پول نقد باشد، تاریخ فوت مبنای محاسبه قرار می‌گیرد و زن بر اساس شاخص سال فوت شوهر، مهریه را دریافت می‌کند.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر نفقه به زن شاغل تعلق می‌گیرد؟ را مطالعه کنید.

زوجین تنها در صورت ازدواج دائمی از یکدیگر ارث می‌برند.

​

در ارث، انتقال مالکیت هم به صورت بلاعوض بوده و هم به نحو قطعی و دائمی محقق می‌شود. ارث دارای حالات و فرض‌های متعددی است. در این نوشتار از مجله اینترنتی دلتا به بررسی وضعیت ارث مرد از همسر وی می‌پردازیم.

وضعیت ارث مرد از همسر

زوجین تنها در صورت ازدواج دائمی از یکدیگر ارث می‌برند و در ازدواج موقت، حتی اگر به صورت شرط ضمن عقد این موضوع قید شده باشد هم زوجین از یکدیگر ارث نمی‌برند. مطابق با قانون مدنی، چنانچه مردی همسرش فوت کند، اگر دارای فرزند مشترک با همسر خود بوده باشد سهم الارث او از اموال باقی مانده خانم یک چهارم خواهد بود و چنانچه فرزندی نداشته باشند سهم الارث مرد یک دوم خواهد بود، اما اگر خانمی همسرش را از دست بدهد چنانچه فرزند مشترکی با مرد داشته باشد یک هشتم باقی مانده از اموال مرد را ارث می‌برد و در صورتی که فرزندی نداشته باشد سهم الارث خانم یک چهارم اموال خواهد بود. اگر مرد فقط و فقط تنها وارث همسر خود باشد تمام سهم الارث را مالک می‌شود ولی اگر خانم فقط وارث همسر خود باشد و هیچ وارث دیگری نباشد فقط به میزان سهم خود ارث می‌برد (یک چهارم اموال) و باقی مانده اموال جز اموال مجهول المالک شناخته می‌شود و زن مالک آن‌ها نمی‌شود.

(برای مشاوره حقوقی در خصوص ارث از طریق بخش پرسش و پاسخ حقوقی مجله دلتا با ما در ارتباط باشید.)

​

حالات استثنایی ارث مرد و زن

همانطور که اکثریت جامعه نیز به این موضوع آگاه هستند که زوجین فقط در صورتی از هم ارث می‌برند که داخل رابطه زوجیت با یکدیگر باشند و درصورت طلاق و جدایی زوجین از یکدیگر ارثی تعلق نخواهد گرفت؛ اما طبق ماده ۹۴۳ قانون مدنی، با ایجاد یک حالت استثنایی خلاف موارد گفته شده مقرر کرده است، آن هم در صورتی است که، مردی همسر خود را طلاق دهد (درخواست طلاق از سوی مرد بوده باشد) و مرد یا زن قبل از انقضا مدت ۳ ماه فوت کنند ارث به طرف دیگر تعلق می‌گیرد. حالت استثنایی دیگر را ماده ۹۴۴ قانون مدنی به وجود آورده است که بیان داشته است: اگر شوهر در حالی که مریض است همسر خود را طلاق دهد و ظرف یک سال از تاریخ طلاق به سبب همان بیماری که در حین طلاق وجود داشته است فوت کند خانم از او ارث می‌برد هر چند درخواست طلاق از سوی خانم بوده باشد، ولی این امر مشروط بر این است که خانم ازدواج مجدد نکرده باشد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب جنین در چه شرایطی ارث می‌برد؟ را در مجله حقوقی مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

جنین در چه شرایطی ارث می‌برد؟

وضعیت ارث زن در صورت فوت شوهر

تقسیم ارث خانه به چه صورت انجام می‌شود؟

نوه در چه شرایطی ارث می‌برد؟

موارد صدور چک سفید امضا

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

 زوجین تنها در صورت ازدواج دائمی از یکدیگر ارث می‌برند.

​

انتقال مالکیت از طرق و راه‌های متفاوتی محقق می‌شود. گاهی انتقال مالکیت در ازای مالی انجام می‌شود و گاهی به صورت مجانی یا به عبارتی بلاعوض (مثل هبه) صورت می‌گیرد. ممکن است انتقال موقتی و در ازای مبلغی باشد و گاهی هم انتقال به صورت موقتی ولی بلاعوض مثل صلح منافع به صورت رایگان محقق می‌شود. اما در ارث، انتقال مالکیت هم به صورت بلاعوض بوده و هم به نحو قطعی و دائمی محقق می‌شود. ارث دارای حالات و فرض‌های متعددی است. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی وضعیت ارث مرد از همسر آن می‌پردازیم.

وضعیت ارث مرد از همسر

زوجین تنها در صورت ازدواج دائمی از یکدیگر ارث می‌برند و در ازدواج موقت، حتی اگر به صورت شرط ضمن عقد این موضوع قید شده باشد هم زوجین از یکدیگر ارث نمی‌برند، حال مطابق با قانون مدنی، چنانچه مردی همسرش فوت کند، اگر دارای فرزند مشترک با همسر خود بوده باشد سهم الارث او از اموال باقی مانده خانم یک چهارم خواهد بود و چنانچه فرزندی نداشته باشند سهم الارث مرد یک دوم خواهد بود، اما اگر خانمی همسرش را از دست بدهد چنانچه فرزند مشترکی با مرد داشته باشد یک هشتم باقی مانده از اموال مرد را ارث می‌برد و در صورتی که فرزندی نداشته باشد سهم الارث خانم یک چهارم اموال خواهد بود. اگر مرد فقط و فقط تنها وارث همسر خود باشد تمام سهم الارث را مالک می‌شود ولی اگر خانم فقط وارث همسر خود باشد و هیچ وارث دیگری نباشد فقط به میزان سهم خود ارث می‌برد (یک چهارم اموال) و باقی مانده اموال جز اموال مجهول المالک شناخته می‌شود و زن مالک آن‌ها نمی‌شود.

​

حالات استثنایی ارث مرد و زن

همانطور که اکثریت جامعه نیز به این موضوع آگاه هستند که زوجین فقط در صورتی از هم ارث می‌برند که داخل در رابطه زوجیت با یکدیگر باشند و درصورت طلاق و جدایی زوجین از یکدیگر ارثی تعلق نخواهد گرفت؛ اما طبق ماده ۹۴۳ قانون مدنی، با ایجاد یک حالت استثنایی خلاف موارد گفته شده مقرر کرده است، آن هم در صورتی است که، مردی همسر خود را طلاق دهد (درخواست طلاق از سوی مرد بوده باشد) و مرد یا زن قبل از انقضا مدت ۳ ماه فوت کنند ارث به طرف دیگر تعلق می‌گیرد. حالت استثنایی دیگر را ماده ۹۴۴ قانون مدنی به وجود آورده است که بیان داشته است: اگر شوهر در حالی که مریض است همسر خود را طلاق دهد و ظرف یک سال از تاریخ طلاق به سبب همان بیماری که در حین طلاق وجود داشته است فوت کند خانم از او ارث می‌برد هر چند درخواست طلاق از سوی خانم بوده باشد، ولی این امر مشروط براین است که خانم ازدواج مجدد نکرده باشد.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر جنین در چه شرایطی ارث می‌برد؟ را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

عواقب ازدواج مجدد مرد بدون اجازه همسر

اجازه ازدواج دختر از طریق دادگاه

شرایط ارث بردن زوجین از یکدیگر

جنین در چه شرایطی ارث می‌برد؟

در چه صورتی زن پس از طلاق از مرد ارث می‌برد؟

استرداد جهیزیه پس از فوت شوهر از جمله مسائل مالی است که در قانون مورد توجه قرار گرفته است. در واقع حقوق زن بعد از فوت شوهر باید همانند حق و حقوقی که وی پیش از درگذشت شوهر داشته، رعایت شود؛ از جمله این حقوق استرداد جهیزیه و مطالبه مهریه است. در مجله دلتا استرداد و پس گرفتن جهیزیه پس از فوت همسر بررسی شده است.

تکلیف وسایل منزل بعد از فوت شوهر

اموالی که زن بعد از ازدواج به خانه شوهر می‌آورد، جهیزیه خوانده می‌شود. دو راه برای استرداد جهزیه زن وجود دارد:
۱. نوشتن سیاهه اموال زن
۲. داشتن فاکتور اموال خریداری ‌شده به نام زن

نوشتن سیاهه زمانی معتبر است که شوهر و همچنین دو نفر به عنوان شاهد زیر سیاهه اموال را امضاء کنند. بهتر است شهود مرد باشند و از اقوام و خویشاوندان زن نباشند. پس از امضای شوهر و دو شاهد، این سیاهه حالت سند عادی پیدا می‌کند. بنابراین در زمان طلاق یا فوت همسر اثبات ادعای زن در خصوص اموال و وسایلی که تحت عنوان جهیزیه با خود آورده است آسان تر خواهد بود. اما در مواردی که زن هیچ مدرکی اعم از سیاهه و فاکتور در اختیار ندارد، در این صورت اموال اختصاصی مرد به زوج و اموال اختصاصی زن به زوجه اختصاص داده می شود. و در خصوص اموال مشترک نیز، اگر هیچ یک از زن و مرد مدرکی در دست نداشته باشند، این اموال به صورت مشترک بین زن و شوهر تقسیم خواهد شد.

آسیب رساندن به جهیزیه

جهیزیه نوعی امانت است که در اختیار شوهر قرار می‌گیرد. اگر به طور عمدی به آن ها آسیب برساند به طور مثال در حین استفاده به طور عمدی آن‌ ها را بشکند یا بدون اجازه وسایل را بفروشد، زن با طرح شکایت و مراجعه به دادسرا می‌تواند از همسر شکایت کیفری کند.

تکلیف جهیزیه بعد از فوت زن

بر طبق قانون،‌ جهیزیه ‌متعلق به زن است. بنابراین پس از فوت وی، اموالی که از او باقی می‌ماند به میزان سهم‌ الارث به ورثه او تعلق می‌گیرد. در این موارد، اگر زن و شوهر فرزند داشته باشند، یک چهارم اموال به مرد می‌رسد و اگر صاحب فرزندی نباشند، یک دوم اموال به مرد رسیده و اموال باقی مانده میان سایر وراث تقسیم می‌شود. بنابراین در خصوص این سؤال که پس از فوت زن، ورثه وی همانند مادر یا برادر… می‌توانند جهیزیه را از شوهر پس بگیرند؟ لازم است به این نکته اشاره داشت که تهیه جهیزیه و تحویل آن توسط خانواده دختر برای زندگی مشترک، در واقع نزد مرد امانت است و در صورت مطالبه و درخواست باید عین آن وسایل برگردانده شود. اما در صورتی که جهیزیه موجود نباشد، دادگاه حکم به رد قیمت آن صادر نخواهد کرد. در واقع در صورت فوت مرد، جهیزیه متعلق به زن است، زیرا از ابتدا متعلق به زن بوده است ولی اموال مرد به ورثه تعلق خواهد گرفت. پس از فوت زن، استرداد و باز پس گیری کل جهیزیه توسط ورثه وی امکان نخواهد داشت. زیرا جهیزیه، اموال باقی مانده از زن محسوب می‌شود و به نسبت سهم‌الارث، تقسیم و سهم مرد از آن کسر و به وی داده می‌شود.

مطالب بیشتر در مجله حقوقی دلتا...