سفته

در قانون کار جمهوری اسلامی، بخشنامه‌ها و مقررات مربوط به رابطه کارفرما با نیروی کار، در مورد ارائه ضمانت توسط نیروی کار به کارفرما  اشاره‌ای نشده است. اما با این حال گرفتن  ضمانت در سیستم استخدام دولتی و بانک‌ها امری متداول بوده و بخش خصوصی نیز به پیروی از این رویه، اقدام به گرفتن ضمانت در قالب سفته یا چک می‎‌کنند که میزان آن بسته به نوع مسئولیت نیروی کار در هر مورد متفاوت است. در بررسی موضوع ارائه سفته با مجله دلتا همراه باشید.

آیا کارمندان باید به شرکت‌ها سفته و یا ضمانت بدهند؟

با بررسی شرکتی که قصد دارید در آن‌جا مشغول به کار شوید مواردی مانند اعتبار شرکت، نوع فعالیت، سابقه تاسیس و سابقه فعالیت و مدیران شرکت و … را مد نظر قرار دهید. چنانچه به این نتیجه رسیدید که شرکت مورد نظر معتبر است، ارائه ضمانت نامه برای همکاری اشکالی ندارد. اما باید در قرارداد عبارت بابت حسن نیت نوشته شود. زیرا این سند برای زمانی است که کارمند مرتکب تخلف گردد و شرکت از این بابت متضرر شود.

مبلغ سفته چقدر باشد؟

ارائه ضمانت نباید کمتر از ارزش مادی حقوق کارمند با توجه به مدت زمان مندرج در قرارداد باشد. این سند، صرفاً باید توسط خود متقاضی امضا شود و از امضای آن توسط والدین یا اشخاص دیگر خودداری شود.

ارائه سفته درمبالغ با رقم بالا، چه مشکلی به وجود می‌آورد؟

باید گفت برای سفته دهنده تعهد ایجاد می کند که مبادا کارفرما از آن سوء استفاده، یا بر علیه کارمند اقدامی کند.

در ارائه سفته چه نکاتی را رعایت کنیم؟

به منظور کاهش سوء استفاده‌های احتمالی از سفته‌های تضمینی، پیشنهاد می‌کنیم موارد زیر را رعایت کنید:

در صورت امضاء قرارداد، سفته ارائه شود. بنابراین اگر قرارداد استخدام نوشته یا امضا نشده است، از ارائه سفته خودداری شود. همچنین  موضوع ارائه تضمین، در متن قرارداد استخدام نوشته شود.

•  در متن سفته، در وجه و به نام شرکت و بابت حسن انجام وظایف شغلی مطابق وظایف مندرج در قرارداد کار، درج شود.
• حتما از کارفرما رسید دریافت شود.
•  پس از پایان همکاری و انجام تعهدات، سفته از کارفرما بازپس گرفته شود.

برای مطالعه بیشتر به جریمه تاخیر در تعهد مراجعه کنید.

سفته به عنوان یک وسیله اعتباری نقش مهمی در تامین کوتاه‌مدت منابع سرمایه گذاری ایفا می‌کند و بخصوص شرکت‌ های بزرگ با کمک آن مشکلات مالی جاری خود را نزد بانک ها مرتفع می‌سازند، اما استفاده از سفته و ناآگاهی از قانون سفته، برای مردم مشکلاتی ایجاد می‌کند. در مجله دلتا به بررسی ابعاد حقوقی و چگونگی به اجرا گذاشتن سفته می‌پردازیم.

سفته سندی است که به موجب آن امضاء کننده متعهد می‌شود تا در موعد مقرر یا عندالمطالبه، مبلغی را در وجه حامل یا یک فرد معین یا به حواله کرد او بپردازد. سفته علاوه بر امضا یا مهر متعهد، باید حاوی مبلغ تعهد شده، نام گیرنده وجه و تاریخ نیز باشد.

برخی از مواردی که از سفته استفاده می‌شود عبارتند از:

• به عنوان وسیله پرداخت در معاملات غیرنقدی و این امر در معاملات کالا‌های مصرفی بسیار رایج است.
• بانک‌‌ها و موسسات اعتباری نیز از این اسناد برای اعطای وام و تقسیط بازپرداخت آن استفاده می‌کنند و در مقابل پرداخت وام به مشتری، از او سفته مطالبه می‌کنند.
• در قرارداد‌هایی که شرکت‌ها و موسسات اداری با پیمان‌کاران منعقد می‌کنند، سفته ابزاری ارزان و مطمئن برای تضمین اجرای تعهدات است.

نحوه تکمیل سفته

طبق قانون تجارت، سفته علاوه بر مهر یا امضاء، باید دارای تاریخ باشد و همچنین درج مبلغی که باید پرداخت شود، با تمام حروف؛ ضروری است.

در ضمن درج نام و نام‌خانوادگی گیرنده وجه، تاریخ پرداخت وجه، نوشتن نام خانوادگی صادرکننده، اقامتگاه وی و محل پرداخت سفته نیز ضروری است. شایان ذکر است در صورتی که سفته برای شخص معینی صادر شود، باید نام و نام خانوادگی او در سفته آورده شود، در غیر این صورت به جای نام او نوشته می‌شود در «وجه حامل».

در صورتی که نام‌خانوادگی یک شخص معین در سفته نوشته شود، به عنوان طلبکار شناخته شده و در غیر‌این‌صورت هر کسی که سفته را در اختیار داشته باشد، طلبکار محسوب می‌شود و می‌تواند در سررسید سفته، مبلغ آن را درخواست کند. اگر سررسید ذکر نشود، سفته عندالمطالبه محسوب می‌شود به این معنا که صادرکننده باید به محض مطالبه، مبلغ آن را پرداخت کند.

در مواردی که مندرجات قانونی در سفته ذکر نشود یا ناقص و فاقد شرایط اساسی مذکور در قانون تجارت باشد، سند تجاری محسوب نمی‌شود و اعتبار قانونی لازم را ندارد.

سفته بدون نام

سفته بدون نام، نوعی دیگر از نحوه تنظیم سفته است. در این حالت، در تنظیم سند این امکان وجود دارد که بدهکار، سفته ‌ای را که صادر می‌کند، بدون ذکر نام طلبکار به وی بدهد که در این صورت فرد می‌تواند خود در زمان سررسید اقدام یا به شخص دیگری حواله کند. منظور از عبارت حواله کرد در سفته به این معنی است که به شخص دارنده این اختیار را می‌دهد که بتواند سفته را به دیگری منتقل کند، ولی اگر حواله کرد، خط خورده شود، دارنده سفته نمی‌تواند آن را به دیگری انتقال دهد و فقط باید خود، برای دریافت وجه آن اقدام  و یا از طریق پشت‌نویسی آن را به شخص دیگری واگذار کند.

نحوه پشت نویسی سفته

پشت نویسی سفته مانند چک برای انتقال سفته به شخص دیگر یا دریافت وجه آن است. اگر پشت نویسی برای انتقال باشد، دارنده جدید سفته از کلیه حقوق و مزایایی بهره‌مند می‌شود که به سفته تعلق دارد.

شایان ذکر است که انتقال سفته با امضای دارنده آن صورت می‌گیرد. همچنین دارنده سفته می‌تواند برای وصول وجه آن به دیگری وکالت دهد که در این صورت باید عبارت « وکالت برای وصول» قید شود.

سقف سفته

هر برگ سفته، سقف خاصی برای تعهد کردن دارد. به طور مثال اگر روی سفته‌ درج شده باشد «بیست میلیون ریال» یعنی آن سفته حداکثر برای تعهد دو میلیون تومان دارای اعتبار است و با آن نمی‌توان به پرداخت بیش از دو میلیون تومان تعهد کرد.

واخواست سفته چیست؟

اگر متعهد سفته در موعد سررسید از پرداخت مبلغ مندرج در آن خودداری کند، دارنده سفته مکلف است به موجب نوشته‌ای که واخواست یا اعتراض عدم تادیه گفته می‌شود، ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ وعده سفته اعتراض خود را اعلام کند.

دارنده سفته باید برای واخواست به دادگاه مراجعه و نسبت به تنظیم و ارسال آن برای صادرکننده سفته اقدام کند و طبق قانون تجارت از تاریخ واخواست، ظرف مدت یک سال برای کسی که سفته را در ایران صادر کرده و مدت ۲ سال برای کسانی که سفته را در خارج از ایران صادر کرده‌اند، می‌تواند اقامه دعوی کند.

در صورتی که دارنده سفته به تکالیف قانونی خود عمل نکند، حق اقامه دعوی علیه پشت نویس و ضامن پشت نویس را ندارد و از امتیازات اسناد تجاری بهره‌مند نمی‌شود.

اجراء گذاشتن سفته

برای وصول وجه سفته از ۲ طریق می‌توان اقدام کرد:
۱. از طریق اجرای اسناد رسمی: در صورتی که دارنده به وظایف قانونی خود عمل کرده باشد، می‌تواند علیه صادرکننده، پشت‌نویس و ضامن، به اجرای اسناد رسمی واقع در اداره ثبت مراجعه و توقیف اموال اشخاص مذکور و وصول طلب خود را درخواست کند.
۲. از طریق مراجع قضایی دادگستری: در خصوص اجرائ گذاشتن سفته باید در نظر داشت که دارنده سفته با تقدیم دادخواست حقوقی علیه یک یا تمام مسوولان سند تجاری اقامه دعوی می‌کند و در صورتی که به محکومیت قطعی صادرکننده منجر شود و اموالی از محکوم تحصیل نشود، می‌تواند به استناد قانون نحوه اجرای محکومیت‌‌های مالی، بازداشت شخص محکوم را تقاضا کند.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با قوانین مربوط به انسداد حساب بانکی  “مسدود کردن حساب بانکی بدهکاران قانونی است؟” را مطالعه کنید.

سفته مانند چک یک سند تجاری است، اما از نظر ظاهر و همچنین محتوا تفاوت زیادی با چک دارد.

​

چک در واقع سندی است که به واسطه آن صادر کننده به بانک دستور پرداخت همه یا بخشی از پولش را به دارنده چک می‌دهد، اما در سند تجاری سفته صادر کننده متعهد می‌شود که مبلغی را که در سفته درج شده است را در تاریخ مشخص، به کسی که نام او در سفته درج شده است، پرداخت کند؛ در واقع این کاربرد، کاربرد اصلی سفته است اما گاهی پیش می‌آید که سفته برای موارد دیگری صادر می‌شود، یکی از این موارد سفته بابت حسن انجام کار است. در این نوشتار از مجله اینترنتی دلتا به بررسی صدور سفته ضمانت حسن انجام کار می‌پردازیم.

سفته حسن انجام کار چیست؟

برای همه ما ممکن است پیش آمده باشد که وقتی برای استخدام به یک شرکت می‌رویم، کارفرما از ما درخواست سفته ‌کند. معمولا این سفته تحت عنوان سفته بابت حسن انجام کار دریافت می‌شود، البته عنوان حسن انجام کار عنوان مبهمی است که در بسیار موارد منجر به بروز اختلافات و مشکلاتی می‌شود. در واقع کارفرما این سفته را دریافت می‌کند تا به واسطه آن از انجام کار توسط کارگر و تعهد او نسبت به کار مطمئن شود. با همه این‌ها در صدور سفته حسن انجام کار باید به چند نکته مهم توجه کرد تا از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کرد.

​

نکات مهم در پر کردن سفته حسن انجام کار

سفته حسن انجام کار هم یک نوع سفته است که باید در صدور آن، آنچه درباره نحوه صدور سفته است را در آن رعایت کرد اما در صدور سفته ضمانت چند نکته مهم وجود دارد که باعث می‌شود تا شما با خیال راحت‌تری سفته را به دست کارفرما بسپارید. مهم‌ترین نکته در صدور سفته حسن انجام کار این است که در تاریخ پرداخت سفته، به جای درج تاریخ حتما قید شود “سفته بابت حسن انجام کار”  و اصلا تاریخ پرداخت ذکر نشود؛ مثلا می‌توانید در سفته متن ” در وجه شرکت………. / آقای………. بابت تضمین حسن انجام کار، قرارداد شماره .. ” را بنویسید.

حتما در سفته ذکر کنید که آن را وجه چه کسی یا چه شرکتی صادر کرده‌اید. نکته مهم دیگر درباره سفته حسن انجام کار این است که در قرارداد کار خود از کارفرما بخواهید در صورت عدم ثبت، حتما شماره سفته را در قرارداد درج کند، بعد از صدور سفته ضمانت انجام کار یک نسخه از آن را کپی و نزد خود نگه دارید تا در صورت امتناع کارفرما از استرداد آن بعد از قطع روابط کاری، بتوانید از طریق مراجع قضایی اقدام کنید.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر نکاتی که باید هنگام صدور سفته رعایت کرد را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

نکاتی که باید هنگام صدور سفته رعایت کرد

شرایط فسخ قرارداد اجاره توسط مستاجر

واریز اشتباه پول به حساب دیگری

تکلیف قرارداد اجاره پس از فوت موجر

اقساط بانکی فرد فوت شده چگونه پرداخت می‌شود؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

بر اساس قانون تجارت، سفته یک سند تجاری است که به موجب آن، امضا کننده آن، پرداخت مبلغ مشخصی را، در تاریخ معین، تعهد کرده و ملزم به پرداخت مبلغ مندرج است.

​

به طور حتم برای اکثر افراد جامعه برای یکبار هم که شده این سوال پیش آمده است که ارائه چک یا به اصطلاح عامیانه چک کشیدن مسئولیت حقوقی بیشتری به دنبال دارد یا دادن سفته در مواردی که قرار است یک ورق بهادار جایگزین پرداخت به شخص حقوقی یا حقیقی باشد؟ قبل از پاسخ به این سوال بهتر است در ابتدا سفته و روش صحیح تکمیل سفته را بشناسیم. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی روش صحیح تکمیل سفته  می‌پردازیم.

روش صحیح تکمیل سفته

تکمیل سفته برای ضمانت کار یا سفته بدون تاریخ و سفته معمولی، باید به طور صحیح و مشخص انجام بپذیرد، تا موجبات سوءاستفاده از سفته‌ای که بابت ضمانت کار داده شده یا سفته بدون تاریخ، فراهم نشود. الزاماتی که برای تکمیل سفته باید رعایت شوند، به شرح زیر است:

• نوشتن تاریخ بر روی سفته (تاریخ صدور و تاریخ پرداخت وجه یا ذکر عندالمطالبه بودن آن در محل تاریخ)
• امضا کردن سفته و در صورت لزوم مهر زدن
•  علاوه بر مبلغی که روی سفته درج شده و باید پرداخت شود، این مبلغ در محل مخصوصی که در کادر بالای سفته است، به عدد و حروف نیز نوشته شود.
• مشخصات گیرنده وجه سفته

​

حواله کرد در سفته

الزامی نیست که نام شخص خاصی در قسمت گیرنده وجه نوشته شود، بلکه مانند چک می‌توان آن را در وجه حامل یا به حواله کرد شخص دیگری صادر کرد. اگر عبارت حواله کرد خط زده شود، دیگر نمی‌توان سفته را به شخص دیگری انتقال داد و اگر مجبور به انتقال شویم باید آن را ظهرنویسی کنیم؛ به این معنی که پشت سفته بنویسیم این سفته به فلانی منتقل شد و سپس امضا کنیم.

• نام و نام خانوادگی صادرکننده سفته و نوشتن آدرس کامل او در کادر پایین سفته
• نوشتن کد ملی صادرکننده سفته در کادر پایین سفته

به طور کلی قانونگذار برای چک، ضمانت اجرای بیشتر و قوی‌تری قائل شده و اگر طلبکاری بابت طلب خود چک دریافت کند، مسلما تسهیلات قانونی بیشتری در اختیار خواهد داشت. شایان ذکر است به دلیل سوءاستفاده برخی افراد در تعیین قیمت‌های کاذب برای فروش سفته، بهتر است برای تهیه آن به شعبه‌های بانک ملی مراجعه کرده تا آن را با مبلغ مشخص شده دولتی خریداری کنید.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر سفته سفید امضا اعتبار قانونی دارد؟ را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

نکاتی که باید درباره اثر انگشت در سفته بدانید

اگر صادر کننده چک فوت کند، تکلیف چیست؟

برای مطالبه وجه سفته چه زمانی باید اقدام شود؟

مهلت اعتبار چک چند سال است؟

سفته سفید امضا اعتبار قانونی دارد؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

سفته سندی است که برای شخص صادر کننده آن تعهد آور است یعنی صادر کننده آن متعهد می‌شود که در تاریخ مشخص وجه سفته را پرداخت کند.

​

سفته سندی است که به موجب آن امضاکننده تعهد می‌کند مبلغی را در زمان معین یا به صورت عندالمطالبه در وجه حامل (به این معنا که هر موقع شخص درخواست کند) بپردازد. در واقع سفته وسیله‌ای است که فرد می‎تواند با آن کسب اعتبار کند یعنی به عنوان یک وثیقه مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی مطالبه وجه سفته می‌پردازیم.

مطالبه وجه سفته

سفته‌ها دارای دو نوع تاریخ هستند: تاریخ صدور و تاریخ سر رسید. برای مطالبه وجه سفته تاریخ سر رسید آن مهم است. اهمیت تاریخ سر رسید به این دلیل است که چنانچه صادرکننده به تعهد خود عمل نکند، وقتی دارنده می‌خواهد سفته را به اجرا بگذارد، می‌تواند ظرف ده روز از تاریخ سر رسید سفته را واخواست کند. اگر روز دهم تعطیل باشد روز بعد از آن عمل واخواست انجام خواهد شد. (واخواست، اعتراض رسمی به سفته‌ای است که در زمان سر رسید پرداخت نشده و علیه صادرکننده سفته صورت می‎گیرد و باید رسما به او ابلاغ شود.) واخواست در برگه‌های چاپی که از طرف وزارت دادگستری تهیه شده نوشته می‎شود. در صورتی که سفته ظرف ده روز از تاریخ سر رسید، واخواست نشود دارنده امکان استفاده از شرایط توقیف اموال را از دست می‌دهد، مگر اینکه حدود ده تا بیست درصد ارزش سفته را به عنوان خسارت احتمالی به صندوق دادگستری واریز کند. بنابراین در مواردی که سفته قدیمی باشد فقط با پرداخت خسارت احتمالی توقیف اموال امکانپذیر است. شایان ذکر است که اگر صادرکننده اموالی نداشته باشد، در این صورت لازم نیست که سفته واخواست شود چون که باید ٢/٢۵ درصد مبلغ خواسته علاوه بر هزینه دادرسی، به عنوان هزینه واخواست، پرداخت شود و در نهایت باید در نظر داشت که دارنده سفته باید ظرف یک سال از تاریخ سر رسید علیه صادرکننده و سایر افرادی که در سفته مسئولیت دارند اقامه دعوا کند.

​

دادگاه صالح در دعاوی سفته

باید در هنگام تکمیل سفته، محل انجام تعهد نیز ذکر شود. در این حالت در صورتی که صادرکننده سفته تعهد خود را انجام ندهد، دارنده‌سفته برای مطالبه آن می‌تواند به دادگاه محل انجام تعهدی که در سفته قید شده رجوع کند. در مواردی که محل انجام تعهد در سفته ذکر نشده باشد، دادگاه محل اقامت صادر کننده سفته صلاحیت رسیدگی به موضوع را دارد. شایان ذکر است، اگر دادخواست سفته کمتر از بیست میلیون تومان باشد باید در شورای حل اختلاف محل اقامت خوانده (صادرکننده سفته) و اگر مبلغ آن بیشتر از بیست میلیون تومان است باید در دادگاه محل اقامت خوانده (صادرکننده) مطرح شود.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر سفته سفید امضا اعتبار قانونی دارد؟ را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

سفته سفید امضا اعتبار قانونی دارد؟

نکاتی که باید درباره اثر انگشت در سفته بدانید

وصول چک از طریق اجرای ثبت، مزایا و معایب آن

اموال غیرقابل توقیف شامل چه مواردی می‌شود؟

مهلت اعتبار چک چند سال است؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

​

سفته یک سند تجاری لازم‌الاجراست که بر اساس آن، صادرکننده متعهد می‌شود مبلغ مشخصی را در یک زمان معین، به‌ گیرنده وجه بدهد. این مبلغ نمی‌تواند از رقم مجاز چاپ‌شده روی سفته بیشتر باشد.

​

سفته سفید امضا، امروزه یک عبارت رایج و آشنا است. بیشتر افرادی که در امور تجاری وارد می‌شوند یا به دنبال استخدام در کارخانه‌ها، شرکت‌ها و موسسات مختلف هستند، هنگام بستن قرارداد، با درخواست صدور سفته سفید امضا، مواجه می‌شوند. در صورت عدم آشنایی با سفته سفید امضا، نکات و عواقب حقوقی آن، مشکلات متعددی برای صادرکننده سفته پیش می‌آید. مشکلاتی که رهایی از آن‌ها بسیار سخت و گاهی غیرممکن است. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی سفته سفید امضا ، نکات و روش وصول آن می‌پردازیم.

یک سفته چه ارکانی دارد؟

تاریخ صدور و پرداخت (سررسید)، وجه، نام صادرکننده، نام گیرنده سفته و همچنین محل امضا صادرکننده از ارکان سفته محسوب می‌شود. حال که با سفته و ارکان آن آشنا شدید، درک مفهوم سفته سفید امضا، آسان‌تر می‌شود. سفته سفید امضا، سفته‌ای است که در آن نام و امضا صادرکننده وجود دارد، اما سایر ارکان سفته مثل تاریخ پرداخت (سررسید)، وجه و نام گیرنده خالی می‌ماند و در‌واقع تکمیل متن آن به گیرنده سفته واگذار می‌شود. در چنین شرایطی، دارنده سفته می‌تواند این سند را مطابق خواست خود تکمیل کند و برای وصول آن اقدام کند؛ همچنین این امکان برای او وجود دارد که سفته را به فرد دیگری انتقال دهد. از‌ لحاظ حقوقی تاکید می‌شود نکات سفته را بدانید و هرگز سفته سفید امضا، را در اختیار دیگران قرار ندهید. زیرا این کار ممکن است شمارا با وضعیت خطرناکی روبرو کند.

آیا سفته سفید امضا اعتبار قانونی دارد؟

باید بدانید طبق قانون تجارت، وجه سفته باید پرداخت شود و سندی با عنوان سفته بدون امضا در این قانون استثنا محسوب نمی‌شود. بنابراین صدور سفته به‌ صورت سفید امضا و واگذاری تکمیل آن به گیرنده سفته، بر اعتبار سفته اثر نمی‌گذارد. در حقوق ایران سفید امضا پذیرفته شده ‌است و قانون‌گذار فرض می‌کند با امضا سفته، شما به گیرنده وکالت داده‌اید تا سفته را به خواست خود تکمیل و استفاده کند؛ بنابراین با این تصور که سفته سفید امضا، قابل وصول نیست نادانسته خود را دچار مشکل نکنید.

​

روش وصول سفته سفید امضا به چه صورت است؟

برای این کار، ابتدا باید مشخصات صادرکننده و گیرنده سفته و تاریخ پرداخت (سررسید) درج شود. سپس از طریق دفاتر الکترونیک خدمات قضایی اظهارنامه‌ای برای صادرکننده در خصوص وصول وجه سفته ارسال شود. در صورتی که ظرف موعد مشخص‌شده نسبت به پرداخت وجه اقدامی صورت نگیرد، باید ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ سررسید سفته، واخواست آن تهیه شود سپس دارنده سفته دادخواست مطالبه وجه سفته را به دادگاه ارائه کنید.

تکلیف کسی که از سفته سفید امضا، سوءاستفاده می‌کند چیست؟

بر اساس ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی، «هر کس از سفید مهر یا سفید امضایی که به او سپرده شده ‌است یا به هر طریق به‌دست‌ آورده، سوء‌استفاده کند، به یک تا سه سال حبس‌ محکوم خواهد شد.»

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر موارد صدور چک سفید امضا را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

جعل چک چه عواقبی در پی دارد؟

نکاتی که باید درباره اثر انگشت در سفته بدانید

مهلت اعتبار چک چند سال است؟

رسید خودپرداز در کارت به کارت، مدرک قانونی است؟

مرخصی در دوران کرونا به چه صورت است؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

در صورت عدم اطلاع و آگاهی پرسنل از تعهدات مخالف و مغایر با حسن انجام کار، کارفرما نمی‌تواند سفته و چک که تحت عنوان حسن انجام کار دریافت کرده، به اجرا بگذارد.

​

گاهی اوقات برخی از کارفرمایان برای تسهیل در کار خود اقدام به دریافت چک و سفته برای ضمانت حسن انجام کار از پرسنل خود می‌کنند که البته این کار منع قانونی ندارد. اما قانون درباره به اجرا گذاشتن آن هم فکری کرده است. در این نوشتار به بررسی قوانین مربوط به اجرا گذاشتن چک یا سفته‌ای که بابت حسن انجام کار گرفته می‌شود پرداخته شده است. در ادامه با مجله دلتا همراه باشید.

قانون دریافت چک و سفته از کارگر

در صورت عدم اطلاع و آگاهی پرسنل از تعهدات مخالف و مغایر با حسن انجام کار، کارفرما نمی‌تواند سفته و چک را به اجرا بگذارد. صرفا دریافت چک و سفته سفید امضا از پرسنل موجب پیگیری قضایی ضمانت‌ها نیست.

در قانون کار و مقررات مربوطه به اخذ سفته یا چک تضمینی توسط کارفرما از کارگر پیش‌بینی نشده است و مراجع حل اختلاف نیز به موضوع چک یا سفته دریافتی از کارگر توسط کارفرما ورود نمی‌کنند. اما چنانچه کارفرمایی سفته یا چک تضمینی را از کارگر دریافت کند بهتر است که شماره سفته یا چک بانکی در قرارداد درج شود و تحت عنوان حسن انجام کار پشت‌نویسی شود تا بتوان ازسوءاستفاده‌های احتمالی آن جلوگیری کرد.

اگر بعد از قطع رابطه کاری، کارفرما وسیله تضمینی را به کارگر مسترد نکند، توصیه می‌شود که کارگر نسبت به تکمیل اظهارنامه خطاب به کارفرما اقدام کند.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با قوانین بیمه بیکاری “بیمه بیکاری و نکات حقوقی آن” را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

فسخ قرارداد خرید مسکن

سهم زن از ارث شوهر

حکم غیابی چه زمانی صادر می شود؟

فسخ قرارداد و تخلیه ملک

بیمه خویش فرما ؛ و نکات حقوقی آن

برای مشاهده مطالب بیشتر از مجله حقوقی دلتا دیدن نمایید

سفته امروزه به عنوان یک وسیله اعتباری نقش مهمی در تامین کوتاه مدت منابع سرمایه گذاری ایفاء می‌کند و به خصوص شرکت‌ های بزرگ با کمک آن مشکلات مالی جاری خود را نزد بانک ها مرتفع می‌سازند. اما استفاده از سفته و ناآگاهی از قانون سفته و این تصور که سفته به عنوان سندی که به راحتی خریداری می‌شود و تبعاتی ندارد، برای مردم مشکلاتی ایجاد کرده است. در مجله دلتا به بررسی ابعاد حقوقی سفته و چگونگی اجرا گذاشتن سفته می‌پردازیم.

سفته چیست؟

سفته سندی است که به موجب آن امضاء کننده متعهد می‌شود تا در موعد مقرر یا عندالمطالبه مبلغی را در وجه حامل یا یک فرد معین یا به حواله کرد او بپردازد. سفته علاوه بر امضاء یا مهر متعهد، باید مشخص کننده مبلغ تعهد شده، گیرنده وجه، و تاریخ نیز باشد. برخی از مواردی که از سفته استفاده می‌شود عبارتند از:
۱. به عنوان وسیله پرداخت در معاملات غیرنقدی و این امر در معاملات کالا‌های مصرفی بسیار رایج است.

۲. بانک‌ ها و موسسات اعتباری نیز از این اسناد برای اعطای وام و تقسیط بازپرداخت آن استفاده می‌کنند و در مقابل پرداخت وام به مشتری، از او سفته مطالبه می‌کنند.
۳. در قرارداد‌هایی که شرکت ‌ها و موسسات اداری با پیمان کاران منعقد می‌کنند، سفته ابزاری ارزان و مطمئن برای تضمین اجرای تعهدات است.

نحوه تکمیل سفته

طبق قانون تجارت، سفته علاوه بر مهر یا امضاء باید دارای تاریخ باشد و همچنین درج مبلغی که باید پرداخت شود، با تمام حروف ضروری است. در ضمن درج نام و نام خانوادگی گیرنده وجه، تاریخ پرداخت وجه، نوشتن نام خانوادگی صادرکننده، اقامتگاه وی و محل پرداخت سفته نیز ضروری است. شایان ذکر است در صورتی که سفته برای شخص معینی صادر شود، باید نام و نام خانوادگی او در سفته آورده شود، در غیر این صورت به جای نام او نوشته می‌شود در «وجه حامل». در صورتی که نام خانوادگی یک شخص معین در سفته نوشته شود، به عنوان طلبکار شناخته شده و در غیر این صورت هر کسی که سفته را در اختیار داشته باشد، طلبکار محسوب می‌شود و می‌تواند در سررسید سفته، مبلغ آن را درخواست کند و اگر سررسید ذکر نشود، سفته عندالمطالبه محسوب می‌شود به این معنا که صادرکننده باید به محض مطالبه، مبلغ آن را پرداخت کند. در مواردی که مندرجات قانونی در سفته ذکر نشود یا ناقص و فاقد شرایط اساسی مذکور در قانون تجارت باشد، سند تجاری محسوب نمی‌شود و اعتبار قانونی ندارد.

سفته بدون نام

سفته بدون نام، نوعی دیگر از نحوه تنظیم سفته است. در این حالت، در تنظیم سند این امکان وجود دارد که بدهکار، سفته ‌ای را که صادر می‌کند، بدون ذکر نام طلبکار به وی بدهد که در این صورت فرد می‌تواند خود در زمان سررسید اقدام یا به شخص دیگری حواله کند. منظور از عبارت حواله کرد در سفته به این معنی است که به شخص دارنده این اختیار را می‌دهد که بتواند سفته را به دیگری منتقل کند، ولی اگر حواله کرد، خط خورده شود، دارنده سفته نمی‌تواند آن را به دیگری انتقال دهد و فقط باید خود برای دریافت وجه آن اقدام کند و یا از طریق پشت نویسی آن را به شخص دیگری واگذار کند.

نحوه پشت نویسی سفته

پشت نویسی سفته مانند چک برای انتقال سفته به شخص دیگر یا دریافت وجه آن است. اگر پشت نویسی برای انتقال باشد، دارنده جدید سفته از کلیه حقوق و مزایایی بهره مند می‌شود که به سفته تعلق دارد. شایان ذکر است که انتقال سفته با امضای دارنده آن صورت می‌گیرد. همچنین دارنده سفته می‌تواند برای وصول وجه آن به دیگری وکالت دهد که در این صورت باید عبارت « وکالت برای وصول» قید شود.

سقف سفته

هر برگ سفته، سقف خاصی برای تعهد کردن دارد، به طور مثال اگر روی سفته‌ درج شده باشد «بیست میلیون ریال» یعنی آن سفته حداکثر برای تعهد دو میلیون تومان دارای اعتبار است و با آن نمی‌توان به پرداخت بیش از دو میلیون تومان تعهد کرد.

واخواست سفته چیست؟

اگر متعهد سفته در موعد سررسید از پرداخت مبلغ مندرج در آن خودداری کند، دارنده سفته مکلف است به موجب نوشته ‌ای که واخواست یا اعتراض عدم تادیه گفته می‌شود، ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ وعده سفته اعتراض خود را اعلام کند . دارنده سفته باید برای واخواست به دادگاه مراجعه و نسبت به تنظیم و ارسال آن برای صادرکننده سفته اقدام کند و طبق قانون تجارت از تاریخ واخواست ظرف مدت یک سال برای کسی که سفته را در ایران صادر کرده و مدت ۲ سال برای کسانی که سفته را در خارج از ایران صادر کرده اند، می‌تواند اقامه دعوی کند. در صورتی که دارنده سفته به تکالیف قانونی خود اقدام نکند، حق اقامه دعوی علیه پشت نویس و ضامن پشت نویس را ندارد و از امتیازات اسناد تجاری بهره مند نمی‌شود.

اجرا گذاشتن سفته

برای وصول وجه سفته از ۲ طریق می‌توان اقدام کرد:
۱. از طریق اجرای اسناد رسمی: در صورتی که دارنده به وظایف قانونی خود عمل کرده باشد، می‌تواند علیه صادرکننده، پشت نویس و ضامن به اجرای اسناد رسمی واقع در اداره ثبت مراجعه  و توقیف اموال اشخاص مذکور و وصول طلب خود را درخواست کند.
۲. از طریق مراجع قضایی دادگستری: در خصوص اجرا گذاشتن سفته باید در نظر داشت که دارنده سفته با تقدیم دادخواست حقوقی علیه یک یا تمام مسوولان سند تجاری اقامه دعوی می‌کند و در صورتی که به محکومیت قطعی صادرکننده منجر شود و اموالی از محکوم تحصیل نشود، می‌تواند به استناد قانون نحوه اجرای محکومیت‌ های مالی ،بازداشت شخص محکوم را تقاضا کند.

مطالب بیشتر در مجله حقوقی دلتا...

سفته سندی است که به موجب آن  امضا کننده تعهد می‌کند مبلغی را در زمان معین یا به صورت عندالمطالبه در  وجه حامل به این معنا که هر موقع شخص درخواست کند بپردازد. در واقع سفته  وسیله ای است که فرد می‎تواند با آن کسب اعتبار کند. یعنی به عنوان یک  وثیقه مورد استفاده قرار می‌گیرد. 

سفته سندی است که به موجب آن امضا  کننده تعهد می‌کند مبلغی را در زمان معین یا به صورت عندالمطالبه در وجه  حامل به این معنا که هر موقع شخص درخواست کند بپردازد. در واقع سفته وسیله  ای است که فرد می‎تواند با آن کسب اعتبار کند. یعنی به عنوان یک وثیقه مورد  استفاده قرار می‌گیرد. به گزارش مجله دلتا در حال حاضر افراد از سفته به جای پول یا چک استفاده نمی‌کنند. معمولا  موقعی که از بانک وام دریافت می‌کنند یا از کسی پول یا مالی قرض می‌گیرند،  برای تضمین در بازپرداخت آن، از سفته استفاده می‌کنند. در این نوشتار به  بررسی در خصوص اقدامات لازم در جهت مطالبه وجه سفته و دادگاه صالح برای طرح  دعوی پرداخته شده است.

جهت مطالبه وجه سفته چه زمانی باید اقدام شود؟

سفته ها دارای دو نوع تاریخ هستند: تاریخ صدور و تاریخ سر رسید. برای مطالبه وجه سفته تاریخ سر رسید آن مهم است. اهمیت تاریخ سر رسید به این دلیل است که چنانچه  صادر کننده به تعهد خود عمل نکند، وقتی دارنده می‌خواهد سفته را به اجرا  بگذارد، می‌تواند ظرف ده روز از تاریخ سر رسید سفته آن را واخواست کند. اگر  روز دهم تعطیل باشد روز بعد از آن عمل واخواست انجام خواهد شد. (واخواست،  اعتراض رسمی نسبت به سفته ای است که در زمان سر رسید پرداخت نشده که علیه  صادر کننده سفته به عمل می‌آید و باید رسماً به او ابلاغ شود). واخواست در  برگه های چاپی که از طرف وزارت دادگستری تهیه شده و نوشته می‎شود. در صورتی  که سفته ظرف ده روز از تاریخ سر رسید، واخواست نشود دارنده امکان استفاده از شرایط توقیف اموال (تأمین خواسته) را از دست  می‌دهد، مگر اینکه حدود ده تا بیست درصد ارزش سفته را بعنوان خسارت  احتمالی به صندوق دادگستری واریز کند. بنابراین در مواردی که سفته قدیمی  باشد فقط با پرداخت خسارت احتمالی توقیف اموال امکان پذیر است. لازم به ذکر  است که اگر صادرکننده اموالی نداشته باشد، در این صورت لازم نیست که سفته  واخواست شود چون که باید ٢/٢۵ درصد مبلغ خواسته علاوه بر هزینه دادرسی،  بعنوان هزینه واخواست، پرداخت شود. و در نهایت باید در نظر داشت که دارنده  سفته باید ظرف یک سال از تاریخ سر رسید علیه صادر کننده و سایر افرادی که  در سفته مسئولیت دارند اقامه دعوا کند.

دادگاه صالح در دعاوی سفته

باید در هنگام تکمیل سفته، محل انجام تعهد  نیز ذکر شود. در این حالت در صورتی که صادر کننده سفته تعهد خود را انجام  ندهد، دارنده سفته برای مطالبه سفته می‌تواند به دادگاه محل انجام تعهدی که  در سفته قید شده رجوع کند. در مواردی که محل انجام تعهد در سفته ذکر نشده  باشد، دادگاه محل اقامت صادر کننده سفته صلاحیت رسیدگی به موضوع را دارد.  لازم به ذکر است، اگر دادخواست سفته کمتر از بیست میلیون تومان باشد باید  در شورای حل اختلاف محل اقامت خوانده (صادر کننده سفته) مطرح شود و سفته ای  که مبلغ آن بیشتر از بیست میلیون تومان است باید در دادگاه محل اقامت  خوانده (صادر کننده) شود.

 ظهر نویس در سفته چه مسئولیتی دارد؟

ظهرنویس و ضامن دارای مسئولیت متفاوتی از  یکدیگر هستند. این اشخاص دو شخص مستقل و جدا از هم هستند. ظهرنویس شخصی است  که سفته در وجه او صادر شده و یا به او انتقال یافته و او با ظهرنویسی آن  را به دیگری منتقل کرده است. ظهرنویس همراه با صادرکننده سفته و سایر  ظهرنویسان در مقابل دارنده سفته مسؤولیت تضامنی دارد اما ضامن (شخص ثالثی  است غیر از صادرکننده و دارنده) که پرداخت وجه سفته را ضمانت کرده است. در  واقع ضامن مسؤولیت تضامنی با صادرکننده و ظهرنویسان ندارد بلکه فقط با کسی  که از او ضمانت کرده مسؤولیت تضامنی دارد. بنابراین این فرض که یک نفر هم  ظهرنویس باشد و هم ضامن، قانوناً امکان پذیر نیست.

همچنین بخوانید:

چند پرسش  مهم در ارائه سفته به شرکت ها 

هر آنچه درباره کاربردهای سفته باید بدانیم 

مطالبه سفته و مهلت قانونی واخواست آن 

سفته های جدید وارد بازار شد 

امضاء پشت سفته به معنی ضمانت است یا انتقال ؟