نفقه زن

از جمله مهم‌ترین حقوقی که زن به موجب انعقاد عقد نکاح از آن برخوردار می‌شود، حق دریافت نفقه است. بر اساس شرع و قانون مدنی، مرد، مکلف شده است تا علاوه بر نفقه فرزندان خود، نفقه زن را نیز به وی بپردازد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع پرداخت نفقه به زن خیانتکار می‌پردازیم.

تعریف نفقه زن

بر اساس ماده ۱۱۰۷قانون مدنی:” نفقه زن، عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن. از قبیل مسکن، البسه، نان، اثاث منزل و هزینه‌های درمانی و بهداشتی و خادم، در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض.” بنابراین، در تعریف نفقه باید گفت، نفقه مالی است برای رفع نیاز‌های زن، که مرد موظف شده است که این مال را پرداخت کند. همچنین، او وظیفه دارد تا تمامی نیازهای مادی زن را بر اساس عرف جامعه برطرف کند.

آیا با وجود رابطه نامشروع زن، نفقه باید پرداخت گردد؟

پاسخ به این سوال منفی است. اثبات خیانت زن موجب عدم تعلق نفقه به وی نمی‌شود و زن همچنان مستحق دریافت نفقه خود است.

دلیل این امر که اثبات رابطه نامشروع زن موجب محروم شدن او از دریافت نفقه نمی‌شود به این جهت است که: موجب و سبب اینکه زن از شوهر خویش نفقه دریافت می‌کند، موجب و دلیل قانونی است، تحت عنوان تمکین عام و خاص. اگر به مباحث قانون مجازات علاقه دارید مطلب آیا کشتن زن خیانتکار مجازات دارد؟ را مطالعه کنید.

لذا صرفا با اثبات عدم تمکین زن، می‌توان به او نفقه نپرداخت. رابطه نامشروع هرچند اثبات گردد به تنهایی دلیلی برای جواز عدم پرداخت نفقه نیست.

نفقه بعد از طلاق زن

در پاسخ به این سوال که آیا بعد از طلاق نفقه به زن تعلق می‌گیرد باید بگوییم، اصولا نفقه بعد از طلاق زن، بر عهده مرد نیست مگر در دو حالت که عبارتند از:

بارداری زن: دراین‌صورت، صرف نظر از نوع طلاق، تا پایان وضع حمل، مرد ملزم به پرداخت نفقه است. البته بعد از وضع حمل نیز مرد، همچنان، موظف به پرداخت نفقه فرزند خود است؛ اما در خصوص پرداخت نفقه زوجه، دیگر وظیفه ای ندارد.

طلاق رجعی: در پاسخ به این سوال که آیا بعد از طلاق نفقه به زن تعلق میگیرد باید بگوییم، در صورتی که طلاق از نوع طلاق رجعی باشد زن، موظف است تا پایان مدت عده طلاق، در منزل همسرش سکونت نماید. در مقابل، شوهر هم موظف است که نفقه این مدت را به وی بپردازد تا مدت عده به پایان برسد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب در این شرایط زن می‌تواند از تمکین جنسی خودداری کند را مطالعه کنید.

در سال‌های اخیر با وجود افزایش آمار طلاق در میان خانواده‌ها، بسیاری از همین افراد اطلاعات کافی و لازم را درخصوص طلب مهریه یا تمکین از شوهر ندارند. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع دریافت نفقه و مهریه بدون تمکین می‌پردازیم.

حق حبس چیست؟

بر اساس ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی، زن می‌تواند تا مهریه به او تسلیم نشده از ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند. مشروط بر اینکه مهر او حال باشد و این امتناع نفقه را ساقط نمی‌کند. این امکان امتناع از انجام تعهد (تمکین کردن) را حق حبس می‌گویند.

باید و نبایدهای حق حبس برای زن

• مهریه باید حال باشد. برابر ماده ۱۰۸۳ قانون مدنی مهر می‌تواند کلا یا جزئا حال یا به وعده باشد.
• اگر مهر مدت‌دار باشد زن زمانی حق خواهد داشت مهریه خود را مطالبه کند که زمان آن فرا رسیده باشد. در این وضعیت شوهر نیز می‌تواند ایفاء وظایف زناشویی را از زن طلب کند. در این شرایط زوجه نمی‌تواند به حق حبس خود استناد کند.
• اما در حالتی که شوهر ایفای وظایف زناشویی را از زن طلب نکند و زمان پرداخت مهریه هم رسیده باشد یا مهریه وعده‌دار نباشد، زن می‌تواند از حق حبس خود استفاده کند. چون به موجب ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی به محض وقوع عقد نکاح، زن مالک مهریه می‌شود. برای آشنایی با مهریه‌هایی که پرداخت نمی‌شوند به مطلب مهریه‌هایی که نه می‌توان داد نه می‌توان گرفت مراجعه کنید.
• زن قبل از گرفتن مهریه به ایفاء وظایف زناشویی عمل نکرده باشد. برابر ماده ۱۰۸۶ قانون مدنی، چنانچه زن قبل از گرفتن مهریه، با میل خود، از شوهر تمکین خاص کند(رابطه زناشویی) حق حبس وی ساقط و دیگر اجازه امتناع از تمکین و سایر وظایف زناشویی را ندارد.

چنانچه زن در حین عقد مطلع باشد که شوهر قادر به پرداخت مهریه نیست و با این وصف به عقد وی در آید نه تنها نمی‌تواند به لحاظ عدم قدرت و استطاعت شوهر بر پرداخت مهریه تقاضای بطلان عقد را بنماید بلکه مجاز به استفاده از حق حبس خود هم نیست. لذا باید پس از عقد، با درخواست شوهر به ایفاء وظایف زناشویی اقدام نماید، درغیراین‌صورت ناشزه محسوب می‌شود.

زوجه در چه مواردی می‌تواند از حق حبس استفاده کند؟

زن تا دریافت کل مهریه مکلف به تمکین خاص و ایفاء وظایف زناشویی نیست. در صورت قسط‌بندی شدن مهریه، حق حبس برای زن تا اتمام پرداخت اقساط باقی می‌ماند.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب حقوقی که زنان در ازدواج از آن بی‌خبرند را مطالعه کنید.

یک‌سری حقوق مالی در قانون برای زنان در نظر گرفته شده است. برخی از این حقوق، به موجب عقد نکاح به زن تعلق می‌گیرند و ارتباطی به طلاق ندارند و مرد مکلف به پرداخت آن‌ها است. از جمله این حقوق می‌توان به نفقه و مهریه زنان اشاره کرد. اما سوالی که همواره مطرح می‌شود آن است که محدوده این حقوق تا کجا است؟ چه زمانی این حقوق به زن تعلق نمی‌گیرد؟ در این مطلب از مجله دلتا به موضوع عدم تعلق مهریه و نفقه می‌پردازیم.

در چه شرایطی مهریه به زن تعلق نمی‌گیرد؟

• بر طبق ماده ۱۰۸۹ قانون مدنی هر گاه عقد بین زوجین به دلیلی باطل باشد و بین آن‌ها نزدیکی نیز واقع نشده باشد، مهریه به زن تعلق نمی‌گیرد. تنها استثناء آن فسخ به دلیل عنن بودن مرد است. یعنی مردی که توانایی عمل زناشویی نداشته باشد که در این‌صورت با فسخ نکاح، زن نصف مهریه را دریافت خواهد کرد.
• اگر زوجین بین خود مهریه‌ای را تعیین نکرده باشند و قبل از آن که میزان آن تعیین شود، زن فوت کند و رابطه زناشویی هم برقرار نشده باشد، مرد هیچ الزام و اجباری در پرداخت آن ندارد. در غیر این‌صورت ورثه می‌توانند مهریه زن را مطالبه کنند.
• پرواضح است در صورتی‌که نوع طلاق، طلاق توافقی باشد و زن طبق توافق مهریه خود را به مرد بخشیده باشد نیز مهریه‌ای به زن تعلق نخواهد گرفت.

مواردی که مرد می‌تواند نفقه زن را پرداخت نکند

•  عدم تمکین زن

براساس قانون مدنی درصورت عدم تمکین از طرف زن، وی مستحق نفقه نخواهد بود. تمکین به معنی برآوردن همه نیازهای شوهر و اجابت نمودن خواسته‌های شرعی وی از جمله رابطه زناشویی است.

•  ترک بی‌دلیل منزل توسط زن

یکی دیگر از موارد اجازه عدم پرداخت نفقه به مرد، زمانی است که زن بدون دلیل و بدون رضایت شوهر خانه را ترک نموده و حتی درصورت اقامت در خانه پدر نیز، مرد می‌تواند از پرداخت نفقه خودداری کند.

همچنین درمورد زنی که بی‌دلیل از تمکین شوهر دست بردارد و ناشزه یا نافرمان شود، مرد می‌تواند علاوه بر عدم پرداخت نفقه، زن را طلاق داده و زن دیگری اختیار کند.

•  عقد موقت

درمورد عقد موقت نیز مرد ملزم به پرداخت نفقه نیست. مگر اینکه عقد موقت با شرط پرداخت نفقه جاری شود.

•  طلاق در شرایط نافرمانی زن

هم‌چنین زنی که مطلقه باشد نفقه وی در زمان عده برعهده شوهر است مگر اینکه طلاق در شرایط نافرمانی زن اتفاق افتاده باشد که در این‌صورت به وی نفقه تعلق نمی‌گیرد. البته درصورت بارداری زن از طرف شوهر، زن باید تا زمان وضع حمل از مرد نفقه دریافت کند.

•  فوت مرد و عدم بارداری زن

درصورت فوت شوهر ، اگر زن از شوهر باردار نباشد به وی نفقه تعلق نمی‌گیرد. ولی اگر زن از شوهر باردار باشد، در زمان عده باید نفقه وی از دارایی مرد و درصورت عدم دارایی مرد از اموال اقارب وی به زن پرداخت شود.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی آیا شوهر اجازه فروش جهیزیه زن را دارد؟ مطالعه کنید.

گاهی مردان در پرداخت نفقه به زنان شاغل کوتاهی می‌کنند یا نفقه‌ای برای آنان در نظر نمی‌گیرند. در این‌صورت لازم است که زنان شاغل از حقوق خود در قانون مدنی مربوط به نحوه پرداخت نفقه مطلع باشند. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع نفقه زن خانه دار و شاغل می‌پردازیم.

نفقه چیست؟

زمانی‌که عقد دائم بین زن و مرد جاری می‌شود و زندگی زناشویی بین آنان آغاز می‌شود، بر عهده مرد است که تمامی نیازهای زن را اعم از خوراک، پوشاک، نیازهای بهداشتی و درمانی، تائید تأمین امنیت عرفی و شرعی و تمامی مواردی از این قبیل را مهیا نماید.
در قانون مدنی زمانی که مرد، همسری اختیار می‌کند، موظف است تمامی نیازهای وی را برطرف نماید.

همین که عقد نکاح به‌طور صحیح بین زن و مرد واقع شد، زن و مرد مکلف به انجام وظایفی که در شرع و قانون برای آن‌ها مشخص شده است می‌شوند. یکی از این تکالیف، تمکین زن در برابر شوهر است که متقابلا مرد را ملزم به پرداخت نفقه به زن می‌کند. موضوع مهمی که وجود دارد این است که به هر حال در صورت تمکین زن، مرد موظف به پرداخت نفقه است، اما گاهی این تکلیف از سوی مرد انجام نمی‌شود و زن به دادگاه خانواده یا شورای حل اختلاف مراجعه می‌کند و دادخواست نفقه می‌دهد. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی نحوه محاسبه نفقه زن می‌پردازیم.

نفقه زن

در قانون، دو دسته ضمانت اجرای حقوقی عدم پرداخت نفقه و مجازات ترک انفاق پیش بینی شده است، اما در قانون شرط مهمی هم برای پرداخت نفقه به زن در نظر گرفته شده است و آن عبارت است از تمکین زن در مقابل شوهر.

اگر زن بدون دلیل موجهی از تمکین در برابر شوهر خودداری کند، عنوان ناشزه خواهد داشت و نفقه‌ای به وی تعلق نخواهد گرفت.

البته در برخی از شرایط هم زن مجاز است که در برابر شوهر خود از تمکین خودداری کند، ولی همچنان حق نفقه داشته باشد؛ مثل موردی که زن از حق حبس خود در عقد نکاح استفاده می‌کند یا زمانی‌که شرط تعیین محل سکونت کرده است.

میزان نفقه زن

در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی نفقه زن شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، نان، اثاث منزل و هزینه‌های بهداشتی و درمانی و خادم در صورت احتیاج یا عادت دانسته شده است.

همانگونه که از این ماده مشخص است، قانونگذار تنها به ذکر مصادیقی از نفقه زن که مهم‌ترین موارد پرداخت نفقه به زن شناخته می‌شود، اکتفا کرده است. با این وجود، این مصادیق انحصاری نیستند؛ بلکه میزان نفقه زن بر اساس نیازهای متعارف و متناسب با وی خواهد بود که در حال حاضر ممکن است میزان نفقه زن را تحت تاثیر قرار دهند؛ اما در این ماده نامی از آن برده نشده است؛ مثل هزینه‌های تحصیلی و مواردی از این قبیل.

محاسبه نفقه زن

زمانی‌که زن در دادگاه یا شورای حل اختلاف اقامه دعوای مطالبه نفقه می‌کند، در واقع می‌خواهد که نفقه‌اش به وی پرداخته شود.

برخی مواقع زن و مرد با هم به توافق می‌رسند مبنی بر اینکه مبلغ نفقه زن چقدر باشد. در این حالت، دیگر دادگاه وارد موضوع محاسبه میزان نفقه زن نمی‌شود، اما اگر زن و مرد بر سر میزان نفقه زن به تفاهم نرسیده باشند، دادگاه باید میزان نفقه زن را محاسبه کند.

در این حالت، قاضی ممکن است که به درخواست زن و یا مرد، پرونده میزان نفقه زن را با صدور قرار کارشناسی به کارشناس تعیین نفقه ارجاع دهد.

در این حالت، این کارشناس دادگاه است که باید میزان نفقه زن را محاسبه کرده و به قاضی اعلام کند. نحوه محاسبه میزان نفقه زن توسط کارشناس نفقه هم با توجه به سن زن، میزان تحصیلات، شغل و شأن خانوادگی او، میزان نفقه این زن به لحاظ عرفی و مسائلی از این قبیل، توسط کارشناس تعیین و حکم پرداخت آن توسط دادگاه صادر می‌شود.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب با این پیامک شریک جرم کلاهبردار می‌شوید را مطالعه کنید.

قانون‌گذار شرایطی را پیش‌بینی کرده است تا زن بتواند مبلغی تحت عنوان اجرت‌المثل ایام زناشویی یا اجرت‌المثل ایام زندگی مشترک را از شوهر خود مطالبه کند. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی شرایط دریافت اجرت المثل می‌پردازیم.

شرایط دریافت اجرت المثل

بر اساس تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی، زن می‌تواند تحت شرایطی اقدام به مطالبه اجرت المثل ایام زناشویی کند. بر این اساس، شرایط مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت عبارت است از:

• زن کارهایی را انجام داده باشد که شرعا بر عهده وی نبوده است؛ مثل این‌که زن نظافت منزل و امور آشپزی را انجام داده باشد، در حالی‌که به لحاظ قانونی و شرعی موظف به انجام این کارها نیست. نکته مهم در این خصوص آن است که زن نمی‌تواند بابت کارهایی که به لحاظ شرعی و قانونی بر عهده وی است، اجرتی را مطالبه کند؛ مانند تمکین. چرا که تمکین از وظایف زن در برابر شوهرش است.
• زن باید این کارها را به دستور شوهر انجام داده باشد. منظور از به دستور شوهر در این ماده آن است که زن این کارها را به درخواست مرد انجام داده باشد.
• زن قصد انجام دادن رایگان کارها را نداشته باشد. بلکه نیت واقعی او آن باشد که این کارها در قبال دریافت مزدی انجام شوند. بنابراین، در صورتی‌که خواسته زن انجام دادن رایگان این امور در منزل باشد، به لحاظ شرعی یا قانونی حقی در دریافت اجرت ندارد. قانون‌گذار اصل را بر این گذاشته است که زن این کارها را رایگان انجام نمی‌دهد و نیت احسان ندارد، اما اگر مرد نخواهد اجرتی را به زن بپردازد، باید ثابت کند که زن با قصد احسان و نیکی این کارها را انجام می‌داده است.

• یکی دیگر از شرایط مطالبه اجرت‌المثل ایام زوجیت این است که طلاق نباید به درخواست زن باشد. بلکه مرد خواهان طلاق دادن زن خود باشد. هم‌چنین، اگر مرد خواهان طلاق دادن زن خود است، این طلاق دادن نباید به علت تخلف زن از وظایف زناشویی باشد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب تعمیرات خانه بر عهده مالک است یا مستاجر؟ را مطالعه کنید.

مطابق ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی در عقد دائم نفقه زن برعهده شوهر است. این یکی از مزایایی است که قانون‌گذار برای زنان در نظر گرفته است که در صورت وجود شرایط تعلق نفقه به زن پرداخت می‌شود. ضمانت اجرای پرداخت نکردن نفقه توسط مرد به دو نوع حقوقی و کیفری در قانون پیش‌بینی شده است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع مجازات عدم پرداخت نفقه می‌پردازیم.

ضمانت‌اجرای حقوقی عدم پرداخت نفقه زن

مطابق ماده ۱۱۱۱ قانون مدنی زن می‌تواند در صورت خودداری شوهر از دادن نفقه، به دادگاه رجوع کند. در این‌صورت دادگاه میزان نفقه را معین و شوهر را به دادن آن محکوم خواهد کرد.

هم‌چنین، طبق ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی در صورت نپرداختن شوهر از دادن نفقه و عدم امکان اجرای حکم دادگاه و الزام او به دادن نفقه، زن می‌تواند برای طلاق به قاضی رجوع کند و قاضی شوهر را اجبار به طلاق می‌نماید.

بنابراین،  ضمانت اجرای حقوقی  پرداخت نکردن نفقه زن ناظر به حالتی است که زن از طریق دادگاه‌های حقوقی اقدام به ارائه دادخواست حقوقی مطالبه نفقه نموده و نفقه خود را مطالبه کند.

در این حالت در صورت وجود شرایط تعلق نفقه به زن، مرد موظف به پرداخت نفقه به وی خواهد شد. به‌علاوه این‌که اگر مرد به دلایلی نتواند نفقه زن را بپردازد، برای زن حق طلاق به‌وجود خواهد آمد.

ضمانت اجرای کیفری عدم پرداخت نفقه زن

طبق ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده، هرکس با داشتن استطاعت مالی نفقه زن خود را در صورت تمکین او ندهد یا از پرداخت نفقه سایر اشخاص واجب‌النفقه امتناع کند، به حبس تعزیری درجه شش محکوم می‌شود.

تعقیب کیفری منوط‌ به شکایت شاکی خصوصی است و در صورت گذشت وی از شکایت، در هر زمان تعقیب جزایی یا اجرای مجازات موقوف می‌شود.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب آیا تمکین شوهر از زن جنبه حقوقی دارد؟  را مطالعه کنید.

بنا به ماده 1199 قانون مدنی نفقه اولاد بر عهده پدر است، پس از فوت پدر یا عدم قدرت او به انفاق، به عهده اجداد پدری است.

​

بر اساس مقررات قانونی، پرداخت نفقه به فرزند در درجه اول به عهده پدر است، ولی گاهی پدر از تمکن مالی برای پرداخت نفقه به فرزندان خود برخودار نبوده و یا اینکه در قید حیات نیست؛ که در چنین شرایطی پرداخت نفقه فرزند به عهده جد پدری یا پدر بزرگ قرار می‌گیرد. البته گرفتن نفقه از جد پدری منوط به آن است که فرزند قادر به تامین نفقه خود نبوده و پدر بزرگ نیز توانایی مالی برای پرداخت نفقه را داشته باشد. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی گرفتن نفقه فرزند از پدربزرگ می‌پردازیم.

گرفتن نفقه فرزند از پدربزرگ

در صورت عدم تمکن مالی پدر و یا فوت شدن وی، پرداخت نفقه فرزند، به عهده پدر بزرگ کودک قرار می‌گیرد که منظور از پدر بزرگ، جد پدری یا پدرِ پدر است؛ بنابراین در صورت اینکه پدر فوت کرده باشد و یا از توانایی مالی برای پرداخت نفقه فرزندان خود (به دلیل معلولیت ، بیماری یا …. ) برخوردار نباشد، در این صورت پدر بزرگ یا جد پدری باید نفقه نوه خود را بپردازد. البته گاهی جد پدری از پرداخت نفقه خودداری می کند که در این صورت می‌توان به دادگاه مراجعه کرد ومطالبه نفقه فرزند از پدر بزرگ را خواستار شد، با این توضیح که معمولا دعوای مطالبه نفقه از پدر بزرگ یا گرفتن نفقه از پدر بزرگ توسط مادر در دادگاه مطرح می‌شود و دادگاه در صورت احراز شرایط قانونی، حکم به پرداخت نفقه توسط جد پدری صادر خواهد کرد. لازم به ذکر است که دادگاه صلاحیت دار برای رسیدگی به دعوای مطالبه نفقه از پدر بزرگ، دادگاه خانواده است و شخص ذی نفع (معمولا مادر کودک) باید به این دادگاه مراجعه کرده و ضمن تقدیم دادخواست مطالبه نفقه از جد پدری، تقاضای دریافت نفقه از پدر بزرگ را مطرح کند.

​

شرایط مطالبه نفقه از جد پدری

اولین شرط پرداخت نفقه توسط جد پدری آن است که پدر بزرگ تمکن مالی برای پرداخت نفقه به نوه‌های خود را داشته باشد؛ بنابراین اگر پدر بزرگ دارا نبوده و تمکن مالی برای پرداخت نفقه را نداشته باشد، تکلیفی از این بابت نخواهد داشت و پرداخت نفقه به عهده مادر قرار می‌گیرد. دومین شرط گرفتن نفقه از پدر بزرگ نیز آن است که فرزند مستحق نفقه باشد؛ یعنی اینکه توانایی مالی لازم برای تامین مخارج خود را نداشته و نتواند با اشتغال به کاری امرار معاش کند. سومین شرط مطالبه نفقه از جد پدری آن است که نفقه گذشته فرزند از پدربزرگ قابل مطالبه نیست و صرفا نفقه ایام آینده فرزند را می‌توان از پدر بزرگ مطالبه کرد. پدر بزرگ یا جد پدری مکلف به تادیه نفقه نوه‌های خود است و در صورت عدم پرداخت نفقه، می‌توان به جرم ترک انفاق از او شکایت کرد.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر موانع اجرای حق حضانت را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

در چه صورت به خویشاوندان نفقه تعلق می‌گیرد؟

اثبات خیانت از طریق ******** در چه صورتی امکان‌پذیر است؟

توقیف اموال چگونه انجام می‌شود؟

نفقه از چه زمانی به زن تعلق می‌گیرد؟

در چه صورت بعد از طلاق به زن نفقه تعلق می‌گیرد؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

یکی از مهم‌ترین حقوقی که زنان مشمول آن می‌شوند عبارت است از حق نفقه. مرد همواره در دوران زندگی خویش مکلف است که نفقه فرزندان و همسر خویش را بپردازد. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی نفقه بعد از طلاق می‌پردازیم.

انواع طلاق

طلاق رجعی طلاق رجعی، طلاقی است که در آن شوهر در زمان عده(زمانی که بعد از طلاق تعیین می‌شود و زن نمی‌تواند در آن مدت مجددا ازدواج کند) حق بازگشت و رجوع به همسر خود را داشته و بدون انعقاد نکاح مجدد از حین رجوع، مجددا رابطه زوجیت برقرار می‌شود. باید در نظر داشت که رجوع الزاما نزدیکی نیست و هر فعل و بیانی که مبتنی بر رجوع باشد، کفایت می‌کند.

طلاق بائن طلاق بائن عبارت است از طلاقی که مرد پس از طلاق، امکان رجوع و بازگشت به زن را ندارد. از این رو که همواره تکلیف در مقابل حق قرار دارد، چون مرد حق بازگشت به زوجه خود را ندارد، تکلیفی نیز در برابر همسر سابقش نیز ندارد. از نمونه‌های طلاق بائن، می‌توان به طلاق توافقی اشاره کرد.

تمکین و نفقه

حق نفقه از مهم‌ترین حقوقی است که زن از آن بهره‌مند می‌شود. طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی، مرد موظف به برطرف کردن تمامی نیازهای متناسب و متعارف (بدین معنا که نیاز زنی که در خانواده ثروتمند زندگی کرده است با زنی که در روستا زندگی کرده است بی‌شک متفاوت است) از قبیل مسکن، اثاث منزل، هزینه‌های درمانی و بهداشتی، خادم، البسه و غیره است، می باشد.

همچنین ملاک پرداخت نفقه به زن، وضعیت مالی مرد نیست و در تمامی حالات مرد باید به نسبت نیازهای متعارف و متناسب زن، وی را تامین کند. نفقه در هر سال بر حسب نرخ شاخص تورم بانک مرکزی و میزانی است که توسط کارشناسان قوه قضائیه تعیین می‌شود و در این راستا باید  وضعیت خاص زن را نیز مد نظر داشت.

حق نفقه بعد از طلاق

در صورتی که طلاق و متارکه به صورت طلاق رجعی (طلاقی که مرد در زمان عده حق رجوع دارد، نه طلاق بائن) باشد، زن حق دارد که تا پایان عده طلاق (سه ماه و ۱۰ روز پس از ثبت طلاق)، در منزل شوهر خویش زندگی کند.

در این شرایط، مرد ملزم به پرداخت نفقه است و این امر تا پایان مدت عده ادامه خواهد داشت. البته نکته حائز اهمیت آن است که مورد مذکور در صورتی است که طلاق طرفین به علت نشوز زن نبوده باشد.

به این دلیل که در این صورت زن مستحق نفقه نخواهد بود. عدم تمکین و عدم انجام وظایف زوجیت، حق دریافت نفقه را از بین می‌برد و باعث سقوط آن می‌شود. اما نفقه در طلاق بائن بی‌معنی است زیرا در آن عده ای وجود ندارد که در آن مدت، زن همچنان همسر مرد محسوب شود.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر به چه زنانی نفقه تعلق نمی‌گیرد؟ را مطالعه کنید.

در پرداخت نفقه به زن تفاوتی میان زنان شاغل و زنان غیرشاغل وجود ندارد.

​

عقد نکاح سبب به وجود آمدن آثاری در روابط میان زوجین می‌شود. یکی از این تکالیف لزوم پرداخت نفقه به زن است. انجام این تکلیف از سوی مرد به اندازه‌ای مهم است که در قانون ضمانت اجرای عدم پرداخت نفقه مشخص شده است و در صورت ترک انفاق از سوی مرد ممکن است به مجازات حبس محکوم شود. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی تعلق نفقه به زن شاغل می‌پردازیم.

نفقه زن شاغل

یکی از مزایای نفقه زن آن است که پرداخت نفقه به وی مشروط به فقر زن نیست. حتی اگر زن شاغل، یا دارای اموال بوده و قادر به تامین نیازهای خود باشد، باز هم پرداخت نفقه زن بنا به قانون بر عهده شوهر است. در پرداخت نفقه به زن، تفاوتی میان زنان شاغل و زنان غیر شاغل نیز وجود ندارد. بر اساس قانون در صورت تمکین زن، مرد موظف به پرداخت نفقه به همسر خود می‌شود، حتی اگر زن کارمند و درآمد خوبی هم داشته باشد، شوهر نمی‌تواند از پرداخت نفقه به همسرش شانه خالی کند. اما پرداخت نفقه به فرزند اینگونه نیست، شرط پرداخت نفقه به فرزندان این است که فرزند صاحب مال کافی نباشند و نتوانند به واسطه اشتغال به کاری نفقه خود را تامین کنند. اگر فرزندان خودشان صاحب دارایی باشند و بتوانند کار کنند و صاحب درآمد باشند، پرداخت نفقه به آن‌ها بر پدر ضروری نیست.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب محروم کردن از ارث،قانونی یا غیر قانونی؟ را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

چه زمانی زن می‌تواند جدا از شوهر خود زندگی کند؟

نفقه دختر در دوران عقد

در صورت عدم تمکین زن می‌توان طلاق گرفت؟

در زمان بخشش مهریه به چه نکاتی باید توجه کرد؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید