مشاور حقوقی

قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران در مواد متعددی به حقوق متقابل زن و شوهر پرداخته است. یکی از مهم‌ترین مسائلی که در ابتدای زندگی هم زوج و زوجه و هم خانواده‌های آنان با آن درگیرند، بحث مسکن و محل سکونت است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع جدا زندگی کردن زوجین می‌پردازیم.

چه زمانی زن می‌تواند جدای از شوهر خود زندگی کند

طبق مواد ۱۱۱۴ و ۱۱۱۵ قانون مدنی، زن نمی‌تواند مسکن مستقلی برای زندگی جدا از شوهرش اختیار کند مگر اینکه در یک منزل برای زن خطر جانی، مالی یا شرافتی وجود داشته باشد.

دراین‌صورت زن می‌تواند مسکن جداگانه‌ای برای خودش انتخاب کند. اگر به این علت زن مسکن جداگانه‌ای اختیار کرده باشد باز هم نفقه او بر عهده شوهر است.

طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی، مسکن جزیی از حق نفقه زوجه است. زوج مکلف است که مسکن مناسبی برای خانواده خود تهیه کند.

نکته دیگر این ماده این است که مسکن تهیه شده باید متناسب با شان و مرتبه اجتماعی زن باشد. در غیر این‌صورت زن می‌تواند از سکونت در آن خانه ممانعت کند.

بر اساس ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی، زن باید در منزلی که شوهر تعیین می‌کند سکنی نماید مگر آن‌که اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد.

همچنین طبق ماده ۱۰۰۵ قانون مدنی اقامتگاه زن شوهردار همان اقامتگاه شوهر است.

البته اگر در زمان عقد، شرط انتخاب محل سکونت را به زن داده باشند دیگر اختیار انتخاب مسکن بر عهده او خواهد بود. همچنین اگر زوجه بخواهد در خانه‌ای زندگی نکند قانون هم به استناد شرط ضمن عقد حق را به او می‌دهد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی آیا می‌توان آپارتمان را بابت مهریه توقیف کرد؟ مطالعه کنید.

برای توضیح این موضوع ابتدا باید به این نکته توجه کرد که مهریه حقی است برای زن و دینی است بر گردن شوهر، که در نهایت مجبور به پرداخت آن است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع فرار کردن از پرداخت مهریه می‌پردازیم.

برخی به اشتباه بهترین راه برای فرار از پرداخت مهریه را واگذاری صوری اموال به آشنایان و نزدیکان می‌دانند.

معامله صوری برای فرار از مهریه در بازه زمانی اختلاف بین زن و شوهر صورت می‌پذیرد. در این زمان شوهر اقدام به انتقال اموال برای فرار از مهریه می‌کند. زیرا در روند نوبت‌گیری و ارائه و همچنین پذیرش دادخواست توقیف اموال و استعلام اموال ممکن است زمان زیادی طول بکشد.

در این زمان، ممکن است مرد اموال خود را به نام دیگری نماید. معمولا این افراد از اقوام نزدیک و درجه یک مرد هستند.

در این راستا توجه به این نکته ضروریست که انتقال اموال برای عدم پرداخت مهریه دارای مجازات است.

با توجه به ماده ٢١ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب سال ١٣٩۴ می‌توان گفت: انتقال مال به دیگری به هر نحو و به وسیله مدیون با انگیزه فرار از دین به نحوی که باقی مانده اموال برای پرداخت دین کافی نباشد موجب حبس تعزیری یا جزای نقدی درجه شش یا جزای نقدی معادل نصف مال یا هردو مجازات می‌شود.

 راهکار‌های قانونی عدم پرداخت تمام یا قسمتی از مهریه

• بهترین راه برای نپرداختن تمام مهریه طلاق تواقفی هست که در آن به‌طور مثال زن درخواست طلاق دارد. طبق توافق یک حق‌ طلاق از شوهر می‌گیرد و در مقابل شوهر شرط میگذارد که مهریه پرداخت نکند.
• راه قانونی دیگر که ممکن است در برخی موارد قابل استفاده باشد مورد کاملا فقهی است که در قانون مدنی نیز به آن اشاره شده است. این مورد عنن به معنی ناتوانی کامل جنسی زن است که باعث فسخ نکاح می‌شود. البته این مورد شوهر را از پرداخت نصف مهریه معاف می‌کند.
• راه قانونی بعدی نپرداختن مهریه به‌صورت یک‌جا یا همان اعسار است. اعسار به این معنی است که فرد از نظر مالی در شرایطی هست که امکان پرداخت بدهی خود را ندارد و اثبات این موضوع به عهده شوهر است. در صورت اثبات اعسار معمولا شوهر به پرداخت قسمتی از مهریه به عنوان پیش قسط و اقساط ماهیانه محکوم می‌شود. اگر مرد از پرداخت اقساط مورد حکم امتناع ورزد، با صدور حکم جلب به زندان معرفی خواهد شد. در صورتی‌که اعسار او اثبات شود و به هیچ طریقی قدرت پرداخت اقساط را نداشته باشد قاضی دادگاه، اقساط را با توجه به وضعیت مالی شوهر کم خواهد کرد.

برخی از وکلا با توجه به بخشنامه جدید قوه قضاییه در مورد عدم صدور حکم زندان برای مدیونین مهریه بر این باورند که مرد عملا از پرداخت مهریه معاف شده است. این تصور کاملا غلط است چراکه طبق قوانین مدنی و خانواده، مهریه همچنان پابرجاست.

این تصور غلط برخی در خصوص قانون جدید مهریه باعث به وجود آمدن مشکلاتی شده است. نکته آخر اینکه فقط تا سقف ١١٠ سکه یا معادل ریالی آن دادگاه حکم جلب شوهر را صادر خواهد کرد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی معافیت مرد از پرداخت مهریه مطالعه کنید.

همه ما از زمانی‌که تصمیم به خرید یا فروش ملک می‌گیریم، تا پیدا شدن و معامله کردن آن، دوره با استرس و پر چالشی را سپری می‌کنیم. چرا که اگر در زمان معامله دقت کافی نداشته باشیم ممکن است با مشکلات جدی برخورد و عواقب جبران ناپذیری را تجربه کنیم. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع مشکلات معامله خانه بدون مشاور املاک می‌پردازیم.

مخاطرات خریدار در خرید خانه

• گاهی خریداران به سبب  صرفه‌جویی در  هزینه‌های خود و پرداخت نکردن حق‌الزحمه مشاوران املاک  تمایل دارند که به‌طور مستقیم و بدون واسطه‌ مشاوران املاک نسبت به خرید خانه  با مالک اقدام کنند؛ غافل از این‎که با این کار بدون نظارت کارشناس بابت اثبات مالکیت و وضعیت سند ملک و… سرمایه خود را به خطر می‌اندازند.
• به تجربه ثابت شده در بیشتر مواقع نبود کارشناس خبره در موقع خرید خانه بدون واسطه مشاور املاک باعث بوجود آمدن خسارت‌های گاه سنگین و چالش‌های مختلف برای هریک از دو طرف معامله خواهد شد.
• از آن‌جا که تشخیص اصل بودن مدارک مالکیت و هم‌چنین احراز هویت مالک نیاز به تشخیص و نظر کارشناس حوزه املاک دارد؛ توصیه می‌‎شود این کار را حتما با مشاورت کارشناس حوزه املاک انجام دهید.
• بعضی از آگهی‌های ملکی با قیمت پایینی که دارند باعث جلب توجه مشتری می‌شوند. اما توصیه می‌‎شود به جز قیمت به موارد دیگر نظیر: علت پایین بودن قیمت و کشف قیمت واقعی ملک هم توجه کنید.
• خریداران ملک توجه کنند هرگاه ملک بدون مبایعه‌نامه را با یک وکالت‎نامه از فروشنده خریداری می‎‌کنند، در حقیقت پرداخت بدهی و عوارض مربوط به شهرداری را بر عهده می‌گیرند که این نیز در معاملات بدون واسطه از ریسک بالایی برخوردار است. خریدار برای جلوگیری از ضررهای ناشی از این ریسک بهتر است به قیمت‌های گفته شده از طرف فروشنده اعتماد نکند. اگر در بنگاه املاک خرید خانه صورت گیرد، مشاور املاک برای اطلاع یافتن از این بدهی‎‌ها استعلام‌های لازم را از دارایی و شهرداری و… می‌‎گیرد که این کار خطرهای معامله را کاهش می‌دهد.

مخاطرات فروشنده در فروش خانه

• وقتی ملکی را  برای فروش در سایت‌‎های غیر مجاز معرفی می‌کنید در واقع راهی برای سرقت سارقان باز می‌‎کنید؛ آن‌ها از این طریق خود را  خریدار معرفی کرده، ملک شما را زیر نظر گرفته و در فرصتی مناسب لوازم منزل شما را سرقت می‌‎کنند.
• اسناد مالکیت و مدارک هویت خود را به هیچ وجه به بهانه گرفتن استعلام و ارائه مدارک به بانک و …. تحویل خریدار ندهید. در صورتی‌که نمی‌‎توانید شخصا به ادارات مربوطه مراجعه کنید، حتما به‎ جای شما یک وکیل یا کارشناس این کارها را انجام دهد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب چگونه در معاملات ملکی ضرر نکنیم؟ را مطالعه کنید.