مستاجر و موجر

نکات حقوقی مهم و زیادی در زمینه قرارداد اجاره وجود دارد که دانستن آن چه برای مستاجرین و چه برای موجرین، لازم است تا مبادا دچار مشکلات حقوقی بعدی شوند. در این نوشتار از مجله دلتا موضوع قوانین مهم برای موجر و مستاجر را بررسی می‌کنیم.

•  پرداخت هزینه‌های خانه اجاره‌ای

ماده ۴۸۶ در این باره مقرر می‌دارد که تعمیرات و همه مخارجی که در عین مستاجره برای استفاده از آن لازم باشد بر عهده مالک یا موجر است. آن تعمیراتی که به خود عین ملک اجاره‌ای ربطی پیدا نمی‌کند با مستاجر است و به موجر یا مالک ارتباطی پیدا نمی‌کند.

•  انجام کارهای اضافی و تزئینات در واحد اجاره‌ای

نکته‌ای که باید به آن دقت کرد این است که اگر فرد مستأجر هزینه‌هایی را برای ملک انجام دهد یا مثلا تزئیناتی را برای ملک که جدا نشدنی است انجام دهد و از مالک و موجر اذن نداشته باشد هزینه آن را نمی‌تواند مطالبه کند مگر در مواردی که باعث سختی زندگی شود و اذن و دسترسی به موجر نباشد تا اجازه گرفته شود.

•  ذکر مدت در قرارداد اجاره

در قرارداد اجاره باید دقت کرد که مدتی برای آن ذکر شود و ذکر مدت در قرارداد علت اصلی صحیح بودن آن به حساب می‌آید زیرا در غیر این صورت آن اجاره باطل خواهد بود.

• عیب در مال اجاره‌ای

ماده ۴۷۸ مقرر می‌دارد که اگر عین اجاره‌ای عیب داشته باشد یا معیوب باشد مستاجر می‌تواند به علت این عیب قرارداد را فسخ کند اما اگر موجر عیب پیش آمده را تعمیر کند و از آن رفع عیب کند دیگر برای مستأجر حق فسخی پیش نخواهد آمد.

•  فوت مستاجر یا موجر و تکلیف اجاره

عقد اجاره عقدی لازم است و با فوت موجر یا مستاجر قرارداد اجاره تا پایان مدت باقی و پابرجاست. مگر آن که این امر در قرارداد قید شود که در صورت فوت مستاجر یا مالک اجاره منحل شود. اما در غیر این صورت در حالتی که مستاجر فوت شود اجاره به وراث وی می‌رسد.

•  انجام تغییرات توسط موجر

در قرارداد اجاره طرف توافق حاصله مستاجر مالک منافع شده است و در آن مدت از آن استفاده کامل خواهد کرد. در اینجا باید به عنوان یک مستاجر حقوق خود را بدانید که یکی از آنها این است که موجر نمی‌تواند در مدت اجاره تغییری در عین اجاره‌ای انجام دهد. برای مثال موجر نمی‌تواند به این دلیل که الان مصالح ساختمانی ارزان شده و قرار است بعدا گران شود و از قبل قصد داشته ملک اجاره‌ای را تغییراتی بدهد.

•  عیب دار شدن عین مستاجره یا خراب شدن عین مستاجره

یکی دیگر از قوانین مهم برای موجر و مستاجر آن است که مستاجر امین تلقی می‌شود و به این امین بودن احکامی بار می‌شود. مثل این که اگر در عین مستاجره خرابی به وجود آید وی مسئول نخواهد بود مگر آن‌که ثابت شود در نگهداری آن تعدی و تفریط کرده است.

•  شرط کردن ضمن اجاره

در ضمن اجاره مستاجر و موجر ممکن است شروط و توافقات فرعی داشته باشند برای مثال مستاجر ممکن است شرط کند و ضمن قرارداد اجاره که طرف چند مدت موجر موظف است که قسمت دیوارهای خانه را رنگ آمیزی یا دکوراسیون کند یا شروط دیگری که افراد ممکن است چه مربوط به اجاره یا غیر آن باشد انجام دهند در این صورت اگر هر کدام ضمن اجاره شرطی کرده باشند و دیگر از انجام شرط تخلف کند فردی که شرط به نفع وی بوده می‌تواند فوراً قرارداد اصلی اجاره را فسخ کند.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب آیا مرگ پایان قرارداد است؟ را مطالعه کنید.

فروش ملک در زمان اجاره به لحاظ حقوقی کاملا مجاز بوده و مالکین اجازه فروش ملک خود را دارند. اما در این میان در برخی موارد به سبب اختلافاتی که بین فروشنده و خریدار و یا مستاجر با آن‌ها به‌وجود می‌آید، شاهد مشکلاتی در این نوع معاملات هستیم. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع تکلیف مستاجر پس از فروش ملک می‌پردازیم.

تکلیف مستاجر پس از فروش ملک چیست؟

از نظر حقوقی و براساس قانون مدنی درصورت فروش ملک، قرارداد اجاره می‌تواند ادامه یابد و تنها در صورت توافق طرفین و رضایت مستاجر می‌تواند به ختم قرارداد منجر شود.

درصورتی‌که فروشنده و خریدار نسبت‌ به تخلیه ملک توافق پیدا کنند، بایستی با مستاجر هماهنگ کرده و درصورت تمام نشدن مدت اجاره بایستی مبلغی به‌عنوان خسارت به وی پرداخت شود.

در مواردی نیز شرایط تخلیه ملک درصورت درخواست مالک در قراردادها ذکر می‌شود که دراین‌صورت مستاجر بایستی ملک را با درخواست مالک تخلیه کند و به سبب توافق صورت گرفته نیازی به پرداخت خسارت نمی‌باشد.

دراین‌صورت تخلیه ملک منوط‌به توافق خریدار و فروشنده خواهد بود و درصورت رضایت خریدار امکان ادامه قرارداد نیز فراهم بوده و می‌توان قرارداد اجاره را به نام مالک جدید تنظیم کرد.

نکات تکمیلی

• درصورت عدم اطلاع خریدار از حضور مستاجر در زمان عقد قرارداد، خریدار می‌تواند نسبت به فسخ قرارداد اقدام کرده و حقوق خود را طلب کند.
• درصورت وجود قرارداد اجاره مدت‌دار مالک ملک نمی‌تواند درخواست تخلیه ملک پیش از موعد مقرر را داشته باشد.
• درصورت اطلاع خریدار از حضور مستاجر و امضای قرارداد بایستی تمامی مفاد ذکر شده در قرارداد اجاره از جمله پرداخت مبلغ ودیعه یا هزینه تعمیرات را به‌عهده گرفته و در زمان لازم آن‌ها را اجرا کند.
• پس از عقد قرارداد فروش، مستاجر موظف‌به پرداخت اجاره‌بها به مالک جدید می‌باشد.
• پس از فروش ملک و ادامه قرارداد اجاره تمامی مفاد قرارداد پابرجا بوده و خریدار یا همان مالک جدید متعهد به انجام آن‌ها می‌باشد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب آیا قبل از فوت می‌توان ارث را تقسیم کرد؟  را مطالعه کنید.

یکی از معضلاتی که میان موجر و مستاجر وجود دارد، پس ندادن پول رهن توسط مالک پس از اتمام قرارداد اجاره‌ است. در این نوشتار از مجله‌دلتا قصد داریم به نکات قانونی روابط موجر و مستاجر بپردازیم.

طبق توافق میان دو طرف هنگام عقد اجاره، ممکن است موجر مبلغی را به عنوان رهن از مستاجر درخواست کند و موجر متعهد است طبق قرارداد در زمان اتمام اجاره نامه، مبلغ رهن را به مستاجر پس دهد. عدم‌استرداد مبلغ رهن توسط مالک، نقض تعهد حقوقی است.

این موضوع از موارد مهم در نکات قانونی روابط موجر و مستاجر است.

 پس ندادن پول پیش

اگر موجر پول مستاجر را پس ندهد، مستاجر می‌تواند پرداخت پول را از مالک مطالبه کند. چنانچه موجر از پرداخت رهن و خسارت آن و دیگر هزینه‌ها امتناع ورزد، پس از طی مراحل قانونی و صدور حکم قطعی و صدور احرائیه از سوی اجرای احکام؛ مستاجر می‌تواند حکم درخواست توقیف اموال مالک را از شعبه اجرای‌احکام تقاضا نماید.

در صورت عدم امکان توقیف اموال او، در نهایت به درخواست مستاجر می‌تواند حکم جلب او را از دادگاه تقاضا کند.

تخلیه نکردن ملک توسط مستاجر به دلیل پس ندادن پول پیش توسط مالک

پس از اتمام قرارداد اجاره‌ و عدم تمدید آن، اگر مالک پول رهن را به مستاجر ندهد، ممکن است مستاجر از تخلیه منزل خودداری کند.

البته مستاجر در صورتی می‌تواند علیه مالک دادخواست بدهد که ملک را تخلیه کرده باشد. هم‌چنین باید دلیل و گواهی لازم مبنی بر عدم پرداخت رهن را به دادگاه ارائه کند، در غیر این صورت قانون، شکایت مستاجر را نخواهد پذیرفت.

مراحل دادخواست

در ابتدا مستاجر باید اظهارنامه قانونی پر کرده و آن را برای موجر ارسال کند. اظهارنامه قانونی مستاجر به مالک، در سیستم ثنا ثبت شده و بدین ترتیب برای موجر فرستاده خواهد شد.

در این شرایط مالک باید مبلغ رهن را در مدت مشخص شده پرداخت نماید اما اگر مالک پرداخت نکند، چنانچه مبلغ آن کمتر از ۲۰ میلیون تومان باشد، مستاجر می‌تواند به شورای حل اختلاف مراجعه کند.

اگر بیشتر از این مبلغ باشد، به دادگاه حقوقی مراجعه می‌کند. امروزه با این شرایط لازم است به نکات قانونی روابط موجر و مستاجر بهتر اگاه باشیم.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با نکات حقوقی در این زمینه، ضرر و زیان فسخ قرارداد اجاره را مطالعه کنید.

در ایامی که شیوع کرونا، به اندازه کافی فضای ذهنی همه مردم جهان را بهم ریخته است، جدای از بحث سلامتی و پزشکی، خیلی از مناسبات بین انسان‌ها نیز دچار چالش‌های جدیدی شده است. راجع به روابط موجر و مستاجر در ایام کرونا ، قانون گذار با وضع قوانین جدید و متناسب با اوضاع کرونایی، سعی در کمتر کردن مشکلات داشته است. در این بخش از مجله دلتا با ما همراه باشید.

قوانین و مصوبات جدید در رابطه با موجر و مستاجر

قانون جدید در مورد حکم تخلیه مستاجر در زمان کرونا، جزو آن دسته از مواردی است که به کمک برای حل مشکلات این‌چنینی وضع شده است. اما بسیاری از مستاجرین هنوز با قانون جدید حکم تخلیه مستاجر در زمان کرونا آشنا نیستند.

تمدید قراردادهای اجاره مسکن در دوران کرونا به این صورت است که موجر بایستی قرارداد اجاره را با مستاجر تمدید نماید. صاحب ملک تنها مجاز است که مبلغ اجاره بها را در تهران تا ۲۵ درصد و در برخی دیگر از کلان شهرها تا ۲۰ درصد و برخی دیگر از شهرستان‌ها تا ۱۵ درصد افزایش دهد. چنانچه بدین صورت عمل نکند، در صورتی که مستاجر از این بابت شکایتی مطرح نماید، موجر محکوم می‌گردد.

البته از طرفی دیگر نیز، چنانچه مستاجر از قانون تمدید قراردادهای اجاره مسکن در دوران کرونا تخطی نماید و با مبلغی که جهت اجاره بها بایستی اضافه گردد مخالف باشد، در این صورت موجر می‌تواند مستند به قانون جدید، حکم تخلیه مستاجر را درخواست نماید. مستاجر هم از این جهت نمی‌تواند مخالفتی نماید.

هم‌چنین، اگر مالکی تمایل داشته باشد که از ملک خود استفاده کند و قصد فروش بصورت رسمی داشته باشد، طبق مصوبه ستاد ملی کرونا جزئیات این امر بیان شده است: « مستاجران می‌توانند به مصوبات ستاد کرونا استناد کنند. اما در همین مصوبه، بندی پیش‌بینی شده است که در آن مقرر کرده است اگر مالکی واحد مسکونی خود را بفروشد، مستاجر باید آن واحد مسکونی را ظرف مدت حداکثر ۳ماه تخلیه کند.»

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با نکات حقوقی در این زمینه، “دعوای موجر و مستاجر و راهکار‌های قانونی آن” را مطالعه کنید.