مجازات

موضوع انتشار تصاویر خصوصی افراد در فضای مجازی و سوءاستفاده از آن، هم‌زمان با گسترش شبکه‌های اجتماعی رو به افزایش است. پلیس همواره هشدار می‌دهد که شهروندان هرگز فایل‌هایی مانند عکس، فیلم و کلیپ‌های خانوادگی را در رایانه، تبلت، لپ‌تاب و گوشی تلفن همراه خود نگهداری نکرده و سعی داشته باشند با تهیه یک حافظه جانبی کلیه فایل‌های شخصی‌شان را در آن ذخیره و در یک جای امن نگهداری کنند. با وجود این، اگر کسی اقدام به انتشار غیرقانونی تصاویر خصوصی دیگران کند، از نظر قانون، باید منتظر مجازات باشد. در این نوشتار از مجله دلتا به موضوع مجازات انتشار تصاویر افراد می‌پردازیم.

^{مجازات انتشار تصاویر افراد بدون اجازه}

ماده ۱۷ قانون جرایم رایانه‌ای به‌طور مشخص، هتک حیثیت از طریق انتشار تصاویر خصوصی را دارای عنوان مجرمانه دانسته است.

در این خصوص تأکید می‌کند: «هرکس به وسیله سیستم‌های رایانه‌ای یا مخابراتی، صوت، تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او منتشر کند یا در دسترس دیگران قرار دهد، به‌نحوی که منجر به ضرر یا عرفا موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از ۹۱ روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا ۴۰ میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.»

این مجازات برای کسانی است که بدون تغییر در تصاویر نسبت به انتشار آن اقدام می‌کنند.

قانون‌گذار برای کسانی که با تصویرسازی در صدد مخدوش کردن آبروی افراد هستند نیز، مجازات جداگانه‌ای در نظر گرفته است.

بر اساس ماده ۱۶ قانون مزبور «هرکس به‌وسیله سیستم‌های رایانه‌ای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف کند و آن را منتشر یا با علم به تغییر یا تحریف، منتشر کند، به‌نحوی‌که عرفا موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از ۹۱ روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا ۴۰ میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.»

همچنین اگر تصاویر مستهجن باشد در این‌صورت مرتکب به حداکثر هر دو مجازات محکوم می‌شود.
باید توجه کرد، تمامی این مقررات در جایی است که صاحب تصاویر، از انتشار آن راضی نباشد. هم‌چنین کسی که با هدف هتک حیثیت از کسی، تصاویر را تغییر دهد.

در غیراین‌صورت اگر کسی با رضایت شخصی، تصاویر خصوصی را در شبکه‌های اجتماعی یا اینترنتی منتشر کند نمی‌تواند ادعایی در خصوص انتشار گسترده آن‌ها داشته باشد. چنانچه تصاویر دارای محتوای مستهجن یا غیراخلاقی یا خلاف عفت عمومی باشد، در این‌صورت، باید پاسخگوی رفتار غیرقانونی خود باشد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مجازات رابطه نامشروع در فضای مجازی و اینترنت مطالعه کنید.

از آن‌جایی که مهریه مالی است که به هنگام وقوع عقد از طرف مرد به زن تعلق می‌گیرد به همین دلیل مرد متعهد می‌شود که آن را پرداخت کند که این مال می‌تواند به‌صورت نقد باشد یا سکه، طلا و سایر اموال منقول و غیرمنقول اما شرایطی پیش می‌آید که مرد توانایی پرداخت ‌مهریه را به‌صورت یک‌جا ندارد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع عدم پرداخت مهریه می‌پردازیم.

مهریه یک موضوع قانونی و شرعی و حق زن است و دینی است که به عهده مرد می‌باشد و ناتوانی مرد در پرداختن مهریه دلیلی بر منتفی شدن و پرداخت نکردن آن نیست بلکه هر زمان توانایی آن را داشته باشد باید آن را بپردازد اما مطابق با قانون مدنی در برخی از موارد هست که زن استحقاق دریافت مهریه را ندارد.

• از جمله موارد عدم تعلق مهریه به زن طبق ماده ۱۰۸۹ قانون‌مدنی زمانی‌که عقد بین طرفین به دلایلی باطل بوده باشد و همین‌طور میان آن‌ها رابطه زناشویی صورت نگرفته باشد.
• هم‌چنین اگر زن فوت کند مرد از پرداخت مهریه معاف است به شرطی که رابطه زناشویی صورت نگرفته باشد در غیر این‌صورت مستحق مهرالمثل است.
• مورد بعدی که در آن مهریه به زن تعلق نمی‌گیرد این است که طبق ماده ۱۱۰۱ قانون مدنی زمانی‌که نکاح بین طرفین به دلایلی فسخ شود و رابطه زناشویی هم بین آن‌ها صورت نگرفته باشد زن مستحق دریافت نخواهد بود مگر در یک صورت و آن ناتوانی مرد از انجام رابطه زناشویی است در این‌صورت زن هر زمان بخواهد نکاح را فسخ کند و طلاق بگیرد مستحق نصف مهریه می‌شود.

شرایط تقسیط و تعدیل مهریه

در قانون قدیم مهریه قابل قسط‌بندی نبود اما در حال حاضر به نرخ روز بررسی و ارزیابی می‌شود. یعنی وقتی‌که شوهر بعد از این‌که دادخواست اعسار( ناتوانی) داد و شرایط پرداخت کردن مرد مشخص و تعیین شد و باز هم قادر به پرداخت نبود، می‌تواند دادخواست  قسط‌بندی مهریه را دهد تا شرایط اقساط به نفع شوهر باشد اما در بعضی مواقع زن مجبور خواهد بود در چنین شرایطی بار ناتوانی مرد را اثبات کند تا بتواند نداری و عدم توانایی مالی مرد را رد کند.

نحوه تقسیط مهریه به چه صورت است؟

قاضی دادگاه طبق میزان مهریه و شرایط مالی شوهر و هم‌چنین دفاعیات زن و نحوه اقساط و موارد پیش‌قسط مهریه را تعیین می‌کند چراکه برای هر شخصی میزان تقسیط به یک شکل نمی‌باشد و کاملا بسته به نظر قاضی دادگاه و شعبه رسیدگی کننده است.

اگر زمانی‌که قاضی دادگاه حکم به قسط‌بندی مهریه را صادر کرد شوهر از پرداخت آن امتناع ورزید زن می‌تواند در دادگاه خانواده طرح شکایت کند، در این‌صورت مهریه از حالت اقساط به حالت حال در می‌آید یعنی دیگر امکان تقسیط وجود نخواهد داشت و مرد ملزم می‌شود به‌صورت یک‌جا مهریه را پرداخت کند.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب آیا می‌توانیم پارکینگ خانه خود را اجاره دهیم؟ را مطالعه کنید.

همه ما با اسکرین‌شات آشنایی داریم و می‌دانیم که این تصاویر می‌توانند علیه خودمان مورد استفاده قرار گیرند. گاهی اوقات یک نفر از متن ********‌ها، گفتگوی‌های دونفره و تصاویر خصوصی عکس می‌گیرد و به دنبال آن اقدام به تهدید طرف مقابل می‌کند که باید بدانیم این عمل جرم است. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی موضوع انتشار اسکرین شات می‌پردازیم.

انتشار اسکرین‌شات

همه ما باید بدانیم که بر اساس قانون، افشای اطلاعات خصوصی جرم است و قانون‌ مجازات اسلامی، به‌طور واضح در ماده ۷۴۵ و در ماده ١۶ قانون جرایم ‌رایانه‌ای افشای اسرار خصوصی دیگران را جرم دانسته و مجازات آن را جزای نقدی و یا سال حبس در نظر گرفته است.

البته موضوع مورد توجه آن است که قانون‌گذار درباره اسرار خصوصی تعریف مخصوص نداشته و تنها در یک ماده آن هم در ماده ٨ قانون احترام به آزادی‌های مشروع و حفظ حقوق شهروندی بیان کرده که نامه‌ها، عکس‌ها، نوشته‌ها و فیلم‌های خصوصی از مصادیق بارز جرم هستند.

تهدید به انجام عملی که ممکن است موجب ضرر آبرویی یا شرافتی یا افشای اسرار خانوادگی شود، خواه تهدیدکننده به این واسطه، تقاضای مال به قصد اخاذی کرده یا نکرده باشد، جرم مستقلی است که بر اساس ماده ۶۶٩ قانون‌مجازات‌اسلامی، برای آن مجازات در نظر گرفته شده است.

مطابق با این قانون، هنگامی که شخصی شما را به افشای اطلاعات خصوصی شامل عکس‌ها، متن ********‌ها، صدای ضبط‌شده و یا فیلم تهدید کند جرم انجام داده است. حتی اگر این فرد هیچ‌وقت هم این عمل را انجام ندهد باز هم مرتکب جرم شده است و شما می‌توانید از او شکایت کنید.

هم‌چنین نکته بسیار مهم دیگری که باید به آن توجه داشت این است که شکایت با استفاده از اسکرین شات معتبر و محکمه‌پسند نیست زیرا اسکرین شات سند محسوب نمی‌شود.

مجازات انتشار اسکرین‌شات

برای انتشار اسکرین‌شات طبق قانون مجازات اسلامی برای مجرم، جزای نقدی و دو سال حبس در نظر گرفته شده است و طبق قانون جرایم رایانه‌ای مجازات حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۵.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا چهل میلیون (۴۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم می‌گردد.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با مطالب حقوقی، مطلب آیا محروم کردن از ارث امکان دارد؟  را مطالعه کنید.

از آنجا که جرم خیانت در امانت از دسته جرایم مربوط به اموال و مالکیت محسوب می‌شود و در امور روزمره مردم مثل امانت دادن، اجاره دادن و… قابل ارتکاب است، لازم و ضروری است که نسبت به آن آگاهی داشته باشید. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی مجازات خیانت در امانت می‌پردازیم.

خیانت در امانت

خیانت در امانت، در قانون جرم است و برای آن مجازات تعیین شده است. در زیر مصادیق آن ذکر شده است:

• استفاده از مال مورد امانت
• نابود کردن مال مورد امانت
• شخص امین به جای امانت‌داری، مال مورد امانت را متعلق به خود بداند و با آن طوری رفتار کند که دیگران گمان کنند او مالک مال است.

بنابراین برای تحقق این جرم، مال امانی باید توسط مالک یا متصرف قانونی به امین سپرده شود. همچنین سپردن مال باید از راه‌های قانونی صورت گرفته باشد. بطور مثال، اگر سارق مال ربوده شده را نزد دیگری به امانت گذارد و امین به جای بازگرداندن مال، آن را به صاحب اصلی مال یا دولت بدهد یا اصلا از آن به نفع خود استفاده کند، مرتکب جرم خیانت در امانت نشده است.

مجازات خیانت در امانت بر اساس قانون و طبق ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی عبارت است از: «هر گاه اموال منقول یا غیر منقول یا نوشته‌هایی از قبیل سفته و چک و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یا بی‌اجرت، به کسی داده شده و بنا، بر این بوده است که اشیاء مذکور، مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخصی که آن اشیاء نزد او بوده آن‌ها را به ضرر مالکین یا متصرفین آن‌ها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود کند به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.»

پس بنابراین مجازات این جرم، حبس از ۶ ماه تا سه سال است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب آیا می‌توان بخشی از مبلغ چک را از بانک گرفت؟ را مطالعه کنید.

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

توهین در حقوق جزا به معنی کوچک کردن و خوار شمردن و ضعیف کردن شخصی است.

​

در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی مجازات توهین به کارمند دولت می‌پردازیم.

توهین به کارمند دولت

توهین به کارکنان دولت از جمله‌ مواردی است که قانون‌گذار همواره برای حفظ حریم کارکنان دولت و عدم تعدی به آن‌ها در این زمینه قانون‌گذاری کرده است. بنا به ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی هرکس با توجه به سمت، به یکی از روسای سه قوه یا معاونان رئیس جمهوری یا وزرا یا یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی یا‌ نمایندگان مجلس خبرگان یا اعضای شورای نگهبان یا قضات یا اعضای دیوان محاسبات یا کارکنان وزارتخانه‌ها و موسسات و شرکت‌های دولتی و‌ شهرداری‌ها در حال انجام وظیفه یا به سبب آن توهین کند به سه تا شش ماه حبس و یا تا ۷۴ ضربه شلاق و یا جزای نقدی محکوم می‌شود.

​

مجازات توهین به کارمند دولت

طبق ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی هرکس به کارمندان دولتی توهین کند علاوه بر جزای نقدی و شلاق به مجازات حبس نیز محکوم می‌شود. قانون‌گذار برای افرادی که به کارمندان دولتی توهین می‌کنند، مجازات بیشتری در نظر گرفته است، البته زمان اهانت به کارمند تعیین کننده است. کارمند باید محل کارش حضور داشته باشد یا اگر محل کارش نیست و توهین در خارج از محل کار به او شده، موضوع توهین، به کار کارمند برگردد، یا اینکه او در ماموریتی باشد که به نحوی در ارتباط با شغلش باشد و به او توهین شود، در این موارد توهین صورت گرفته مشمول ماده ۶۰۹ قانون مجازات خواهد بود؛ در غیر این صورت توهین عادی محسوب می‌شود. مجازات توهین عادی طبق ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی جزای نقدی و شلاق است. نفس توهین حتما نباید به صورت لفظ باشد؛ بلکه مواردی نظیر حرکات دست و حتی هل دادن کارمند دولت یا توجه نکردن به دستورات و عدم رعایت یک‌ سری مقررات، از مصادیق توهین است.

همچنین بخوانید:

فحاشی پیامکی چه مجازاتی دارد؟

مجازات شرکت در دعوا خیابانی

اثبات جرم از طریق پیامک ممکن است؟

سوءاستفاده از عکس دیگران در فضای مجازی

کلاهبرداری از طریق پیامک

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

در تمام جوامع رشوه دادن و رشوه گرفتن وجود دارد ولی در برخی از کشورها کمتر و در برخی بیشتر است. در تمامی کشورها دادن و اخذ رشوه جرم شناخته شده است و برای آن طرفین مجازات تعیین شده است و در کشور ما نیز قانونگذار برای پیشگیری از وقوع این جرم و برقراری نظم و امنیت در جامعه هم برای فردی که رشوه می‌دهد و هم برای فردی که رشوه می‌گیرد در قانون مجازات تعیین کرده است. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی مجازات رشوه در قانون می‌پردازیم.

تعریف رشوه

رشوه به معنای آن چیزی است که به کسی می‌دهند تا کارسازی ناحق برای رشوه دهنده انجام دهد و به کسی که رشوه می‌دهد مرتشی می‌گویند. رشوه‌خواری مطابق قانون مجازات اسلامی جرم محسوب می‌شود و مجازات آن عبارت است از:
هر یک از مستخدمین قضایی یا غیر قضایی دولت که برای انجام امری که از وظایف آنان است وجه یا مالی را قبول کند اگر چه انجام‌ آن امر بر طبق حقانیت بوده باشد مرتشی (رشوه گیرنده) محسوب و مجازات آن طبق قانون تعیین می‌شود. هر گاه ثابت شود که رشوه دهنده برای حفظ حقوق مشروع خود ناچار از دادن رشوه شده از مجازات معاف خواهد بود. اگر رشوه گیرنده قبل از تعقیب وجه یا مالی را که اخذ کرده‌ است مسترد دارد از مجازات معاف خواهد بود.

موارد معاف از مجازات

•  هرگاه ثابت شود که مرتشی برای حفظ حقوق مشروع و قانون خود ناچار از دادن رشوه شده، از مجازات معاف خواهد بود.
• اگر رشوه‌دهنده مقامات صلاحیتدار را از این جرم مطلع سازد و ادعای خود را نیز ثابت کند از مجازات معاف است. ولی اگر نتوانست ثابت کند به حبس از یک تا سه‌ سال محکوم خواهد شد.
• اگر رشوه گیرنده قبل از تعقیب وجه یا مالی را که دریافت کرده‌ بازگرداند، از مجازات رشوه خواری معاف خواهد بود.

مجازات رشوه در قانون

 نه تنها رشوه گیرنده مجرم است، رشوه دهنده نیز مجرم است و مجازات آن حسب مورد متفاوت است که در ذیل به آن می‌پردازیم:

هر یک از کارکنان قضایی یا غیر قضایی دولت که برای انجام امری که از وظایف آنان است وجه یا مالی را قبول کند اگر چه انجام‌ آن امر بر طبق حقانیت بوده باشد مرتشی محسوب و مجازات آن انفصال دائمی از خدمت دولت و تادیه غرامت است معادل دو برابر آنچه که گرفته‌ است. در صورتی که میزان وجه یا قیمت مالی که اخذ کرده‌ است بیش از یکصد تومان باشد مجازات مرتکب محرومیت از حقوق اجتماعی و تادیه غرامت‌ است معادل سه برابر آن چه که گرفته‌ است و اگر میزان وجه یا قیمت مالی که اخذ کرده‌ است بیش از پانصد تومان باشد علاوه بر مجازات فوق مرتکب‌ به دو ماه الی یک سال حبس نیز محکوم خواهد شد و نیز هر یک از اشخاص مذکور هر گاه در مقابل اخذ وجه یا مال از انجام امری که وظیفه ایشان است امتناع ورزند مرتشی محسوب و به مجازات‌های‌ فوق محکوم خواهند شد.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با نکات حقوقی مجازات خیانت در امانت را مطالعه کنید.