قانون مدنی

در گذشته اصل بر این بود که بنا به تحقق شرایط مرتبط، صاحبخانه می‌توانست حکم تخلیه ملک خویش را بگیرد، اما در حال حاضر اصل بر این است که نمی‌شود حکم تخلیه ملک گرفت مگر این‌که موارد استثنا یا شرایط خاصی به وجود آید. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع حکم تخلیه در دوران کرونا می‌پردازیم.

مواردی که به موجب آن‌ها صاحبخانه می‌تواند دستور تخلیه ملک را بگیرد

• طبق روال عادی ممکن است در قرارداد ذکر شود به صرف یک ماه تعویق اجاره، موجر (صاحبخانه) حق تخلیه دارد یا حتی با وجود معوق شدن اجاره‌بها به مدت چندین ماه پیاپی امکان تخلیه ملک تا پایان مهلت اجاره ساقط شود.
• طبق قانون شخصی که ملکی را اجاره می‌کند می‌تواند همین ملک را به شخص دیگری اجاره دهد مگر این‌که خلاف این را در قرارداد توافق کرده باشند.
• ممکن است ملکی مسکونی باشد، اما بتوان از آن استفاده اداری نیز کرد. چنان‌چه در قرارداد ذکر شود که مستاجر حق استفاده‌ای جز استفاده مسکونی ندارد و خلاف آن عمل کند این کار باعث فسخ قرارداد یا پرداخت خسارت خواهد شد.
• گاهی ممکن است مستاجر اقدامی انجام دهد که به ملک آسیبی جدی برسد و خوف این باشد که این اقدام مجددا تکرار شود، در این‌صورت موجر باید بلافاصله اقدام کرده و از شورای حل اختلاف تامین دلیل بخواهد. در این صورت کارشناس به محل اعزام می‌شود و خسارت را برآورد می‌کند، اما اگر مستاجر از ورود کارشناس یا پلیس به منزل جلوگیری کند این عمل در گزارش کارشناس یا صورت‌جلسه پلیس ذکر خواهد شد.
• وقتی پرداخت اجاره عقب بیافتد اولین اقدامی که موجر باید انجام دهد اقدام به درخواست تخلیه ملک است و پس از آن باید برای دریافت اجاره‌های معوق درخواست بدهد. در این‌صورت ممکن است مستاجر ناتوانی خود از پرداخت اجاره‌بها را در دادگاه اثبات کند با این وجود دادگاه براساس شرایط، اقدام به قسط‌بندی اجاره معوقه خواهد کرد اما علی‌القاعده ناتوانی از پرداخت اجاره باعث ماندن مستاجر در ملک اجاره‌ای نخواهد شد و صاحبخانه می‌تواند ملک را تحویل بگیرد.

حکم تخلیه در دوران کرونا

شیوع کرونا منجر به حدف حکم تخلیه از رویه دادگاه نیست، گرچه اقدام به دریافت این حکم به مواردی مانند قرارداد مابین موجر و مستاجر بستگی دارد، اما نظر و صلاح‌دید قاضی در صدور این حکم نسبت به گذشته نقش پررنگ‌تری ایفا می‌کند.

در هر صورت با وقوع هریک از موارد فوق می‌توان برای گرفتن حکم تخلیه اقدام کرد و مدت زمان لازم برای درخواست حکم تخلیه تا صدور و اجرایی شدن آن حدود ۲ هفته تا ۱ ماه به طول می‌انجامد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر آیا حقوق زنان بعد از فوت به همسرانشان می‌رسد؟ را مطالعه کنید.

تمکین در لغت به معنای الزام است، با این حال تمکین از منظر حقوق خانواده به معنای اطاعت و پیروی زن از شوهر در امور زندگی و روابط زناشویی بدون عذر شرعی است.

​

مطابق با قانون مدنی کشور، پس از ازدواج هر یک از زوجین نسبت به یکدیگر دارای وظایفی هستند، یکی از این تکالیف تمکین زن از شوهر است. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی تمکین نکردن زن از شوهر و عواقب آن می‌پردازیم.

عدم تمکین زن از شوهر به چه معنا است؟

زن و مرد هر یک موظف هستند تا تکالیف خود را در برابر یکدیگر انجام داده و با یکدیگر حسن معاشرت داشته باشند. در غیر این صورت، مصداق نشوز تلقی شده و منجر به پیامدهایی برای هر یک از آنان می‌شود. نشوز به معنای عدم تمکین یا عدم ایفای هریک از وظایف و تکالیف میان زوجین است. از منظر حقوقی و در قالب زندگی زناشویی هر گاه زن بدون عذر شرعی از همسر خویش در رفع نیازهای جنسی و امور خانواده تمکین نکند، حق پرداخت نفقه از سوی مرد برای زن سلب می‌شود.

​

عواقب تمکین نکردن زن از شوهر 

عدم تمکین زن از شوهر پیامدهایی را به دنبال دارد، از جمله این پیامدها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• عدم استحقاق زن نسبت به نفقه ( ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی)
• کسب اجازه ازدواج مجدد از دادگاه (مواد ۱۶ و ۱۷ قانون حمایت خانواده)، به این منظور مرد بایستی به دادگاه رجوع و با اثبات عدم تمکین همسر خود، از دادگاه اجازه ازدواج مجدد بگیرد.
• امکان طرح دعوا طلاق از سوی مرد

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر امکان مطالبه مجدد مهریه پس از بخشیدن آن وجود دارد؟ را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

نحوه اثبات عدم تمکین زن به چه صورت است؟

اعتبار وصیت‌نامه شفاهی چقدر است؟

مطالبه مهریه در عقد موقت ثبت نشده

پرداخت مهریه سنگین به چه صورت است؟

طلاق به دلیل کتک زدن زن در چه شرایطی امکان‌پذیر است؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

ممنوع المعامله به شخصی اعم از حقیقی یا حقوقی گفته می‌شود که توسط مقامات قضایی از تصرف در اموال خود منع شده است.

​

گاهی افراد به دلایلی قانونی از انجام معاملات منع می‌شوند. تنها افراد خاصی از انجام معامله منع می‌شوند. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی افراد ممنوع المعامله می‌پردازیم.

اشخاص ممنوع المعامله

افراد ممنوع المعامله عبارت‌اند از:

• تجار ورشکسته
• محکومین دادگاه‌ها
• اشخاصی که عاقل، بالغ و رشید نیستند، یا به عبارت دیگر فاقد اهلیت هستند

دلیل ممنوعیت اشخاص گروه اول و دوم حمایت از افراد جامعه و نظم عمومی در معامله با افرادی است که به سبب ملاحظات قانونی، سیاسی یا اقتصادی در انجام معامله ممنوع و محدود شده‎اند. این افراد از سوی مراجع قضایی به سبب ارتکاب جرایم و یا بدهی یا ممنوعیت‌های قانونی دیگر به‎ طور کلی ممنوع المعامله و در مواردی برخی از اموال آنها توقیف می‎شوند. این افراد تا زمانی که از آن‌ها رفع ممنوعیت نشود حق انجام معامله در خصوص املاک و دیگر دارایی‌ها به خصوص در دفاتر اسناد رسمی را نخواهند داشت. دلیل و مبنای حقوقی ممنوعیت اشخاص دسته سوم رعایت مصلحت گروهی از اشخاص به علت رضایت نداشتن  و یا فقدان قوه سنجش مصلحت‌شان است. در واقع این افراد به‌خودی‌خود قادر به درک و تشخیص مصلحت خود نیستند. بنابراین، قانون‌گذار با منع کردن این افراد، راه سوءاستفاده از اموال آن‌ها را مسدود می‌کند. دلیل عمده ممنوعیت این اشخاص، حمایت از حقوق خود آن‌ها است.

​

در این زمینه لازم است نکاتی را در نظر گرفت که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ممنوع المعاملگی ناشی از حکم قضایی صرفا منصرف به نقل و انتقال است ولی دفاتر اسناد رسمی از تنظیم هرگونه سند مشخص ممنوع المعامله منع شده‌اند
• شخص ممنوع المعامله، می‌تواند قبول وکالت رسمی کند ولی از اعطا وکالت رسمی منع شده است
• قبل از هرگونه معامله با اشخاص از وضعیت حقوقی آن‌ها در خصوص ممنوع المعاملگی از طریق دفاتر اسناد رسمی مطلع شوید

چگونه می‌توان از ممنوع المعامله بودن یک شخص اطلاع پیدا کرد؟

از طریق دفاتر ثبت اسناد کشور و معاونت قضایی دادستانی کل کشور و ادارات ثبت اسناد و املاک می‌توان جهت استعلام نسبت به وضعیت ممنوع المعامله بودن افراد اطلاع پیدا کرد. بنابراین، قبل از انجام هرگونه معامله به منظور جلوگیری از بروز مشکلات بعدی از این موضوع آگاهی کسب کنید.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر چه کسانی ممنوع الخروج می‌شوند؟ را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

قولنامه و نکات مهم آن

نکاتی که باید حین نوشتن قولنامه دستی رعایت کنید

در چه مواردی زن مجاز به عدم تمکین است؟

مهریه در طلاق غیابی

پرداخت مهریه سنگین به چه صورت است؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

عدم تمکین مرد در صورتی که سبب عسر و حرج زن بشود سبب ایجاد حق طلاق برای زوجه خواهد شد.

​

زمانی که زن و مردی به عقد نکاح هم در می‌آیند و با یک‌دیگر عروسی می‌کنند، باید وظایفی را به صورت متقابل به عهده گرفته و به خوبی آن را انجام بدهند که یکی از این وظایف متقابل، تمکین است. تمکین در اصطلاح حقوقی به معنای اطاعت کردن و ملزم شدن است و یک لغت عام به حساب می‌آید که در خصوص هر کسی کاربرد دارد؛ اما بر اساس قوانین و مقررات جاری در کشور اصولا زمانی که از تمکین صحبت می‌شود، منظور آن است که زن باید از شوهر خود حرف شنوی داشته باشد و در امور کلی مربوط به زندگی زناشویی با وی هماهنگ باشد. با این حال، الزام به تمکین را نمی‌توان تنها به عنوان تکلیف زن تلقی کرد؛ لذا حسن معاشرت مرد در طول زندگی با همسر و بر طرف کردن نیازهای وی نیز به نوعی تمکین از طرف شوهر تلقی می‌شود که خوشبختانه در قانون راهکارهایی برای تمکین از طرف شوهر نیز پیش بینی شده است.در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی تمکین مرد از زن می‌پردازیم.

تمکین از طرف مرد

بنا به قانون مدنی شوهر نیز مکلف است که با همسر خود حسن معاشرت داشته باشد و علاوه بر آن، در تقویت مبانی زندگی خانوادگی با همسر خود مشارکت و تعامل داشته باشد. لذا در صورتی که مرد از انجام وظایف کلی زندگی مشترک خود سر باز زند، دلیلی ندارد که نتوان از تمکین شوهر سخن گفت. چرا که در این شرایط، زندگی خانوادگی و مشترک زوجین با خلل مواجه شده که جبران آن غیر ممکن است. با این حال، در آرا بسیاری از دادگاه‌ها تمکین مختص زن است و تمکین از طرف شوهر معنایی ندارد.

​

دعوای الزام به تمکین شوهر

اگر زن در دادگاه دعوایی به خواسته الزام به تمکین شوهر اقامه کند، محکوم به رد است. با این حال، اگر چه الزام به تمکین شوهر، تحت این عنوان غیر ممکن است، زوجه راهکارهایی در این خصوص خواهد داشت که تا حد زیادی در رابطه با الزام به تمکین شوهر مثمر ثمر است. به عنوان مثال، در عقد دائم مرد مکلف شده است که به همسر خود نفقه دهد. حال اگر مرد از پرداخت نفقه به زن امتناع کرد، زن می‌تواند به دادگاه مراجعه کند و دادخواست مطالبه نفقه دهد. همچنین در صورتی که مرد، زن را از منزل مشترک بیرون کرده باشد و از زندگی مشترک با زن امتناع کرده باشد، زن این امکان را خواهد داشت که به جرم ترک انفاق از شوهر شکایت کند. در صورتی هم که خود مرد زندگی مشترک خانوادگی خود را ترک کرده باشد، زن می‌تواند ادعای عسر و حرج کند که در این صورت قاضی با ملاحظه شرایط تمکین شوهر، ممکن است حکم طلاق زن را صادر کند.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر به چه زنانی نفقه تعلق نمی‌گیرد؟ را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

عواقب ترک منزل توسط زن

نفقه به زن شاغل تعلق می‌گیرد؟

زن برای عمل جراحی زیبایی به اجازه شوهر نیاز دارد؟

چه زمانی زن می‌تواند جدا از شوهر خود زندگی کند؟

در چه مواردی زن مجاز به عدم تمکین است؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

​

 زن بعد از فوت شوهر می‌تواند مهریه‌اش را مطالبه کند.

​

یکی از مهمترین حقوقی که به موجب شرع و قانون به زن تعلق می‌گیرد مهریه‌ای است که به موجب عقد نکاح میان زن و مرد تعیین می‌شود. بر اساس قانون مدنی زن به محض عقد ازدواج مالک مهریه می‌شود و مرد از همان لحظه متعهد می‌شود که مهریه همسر خود را بپردازد، به لحاظ عرفی مطالبه مهریه معمولا حین دعوای طلاق در دادگاه مطرح می‌شود؛ اما در هر شرایطی زن امکان دریافت مهریه را خواهد داشت. حتی در صورتی که شوهر فوت کرده باشد نیز زن می‌تواند با ارئه دادخواستی مهریه‌اش را مطالبه کند که از اموال متوفی باید پرداخت بشود. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی دریافت مهریه زن بعد از فوت شوهر می‌پردازیم.

مهریه زن بعد از فوت شوهر

زن به محض وقوع عقد مالک مهریه شده است و می‌تواند هر زمان که بخواهد آن را مطالبه کند، به این معنا که پرداخت مهریه زن دِینی است که بر ذِمه مرد قرار گرفته است و جزو بدهی‌های مرد محسوب می‌شود. این مطلب که در صورت فوت مرد، دیگر زن نمی‌تواند مهریه‌اش را دریافت کند، صحیح نیست به دلیل آنکه مهریه زن بعد از فوت شوهر، جزو بدهی‌های مرد است که در طول مدت حیات وی، پرداخت نشده است و بر اساس قانون مدنی، پس از فوت وی در صورتی که اموالی از وی به جای مانده باشد، باید مهریه زن از اموال او پرداخت بشود.

​

چگونگی دریافت مهریه زن بعد از فوت شوهر

بر اساس قانون مدنی، زمانی که شخصی فوت می‌شود، ابتدا باید دیون و بدهی‌های مالی او باید پرداخت شود و سپس اگر چیزی باقی ماند، بر اساس قواعد ارث میان ورثه او تقسیم می‌شود؛ بنابراین، در صورتی که مردی فوت کند در حالی که مهریه همسرش را نپرداخته باشد، زن می‌تواند با ارائه دادخواست به دادگاه خانواده، مهریه‌اش را مطالبه کند؛ حتی در صورتی که تقسیم ترکه متوفی انجام شده باشد. دادخواست مطالبه مهریه باید به طرفیت ورثه متوفی اقامه شود. در مواردی هم که مهریه زن وجه رایج یا پول نقد باشد، تاریخ فوت مبنای محاسبه قرار می‌گیرد و زن بر اساس شاخص سال فوت شوهر مهریه را دریافت می‌کند. البته نکته مهمی که در رابطه با مهریه زن پس از فوت شوهر وجود دارد، آن است که مهریه زن غیر از ارثی است که به وی تعلق می‌گیرد. به این معنا که در صورت فوت مرد، زوجه هم قادر به مطالبه ارث بر طبق قانون مدنی خواهد بود و هم می‌تواند مهریه‌اش را مطالبه کند.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر بعد از عقد می‌توان مهریه را تغییر داد؟ را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

در زمان بخشش مهریه به چه نکاتی باید توجه کرد؟

قسط بندی مهریه به چه صورت انجام می‌شود؟

به زن خیانتکار مهریه تعلق می‌گیرد؟

در چه صورت مهریه نصف می‌شود؟

در چه صورتی مهریه به زن تعلق نمی‌گیرد؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید