زندگی مشترک

در صورتی‌که وظایف ناشی از زوجیت به درستی انجام نشود، ضمانت اجراهای مشخصی در خصوص هریک پیش‌بینی شده که زن و مرد با توسل بدان می‌توانند حقوق قانونی خود را مطالبه یا اجرا نمایند. در این نوشتار از مجله دلتا به موضوع پیامدهای قانونی ترک زندگی مشترک می‌پردازیم.

ترک زندگی مشترک از سوی مرد

براساس ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، ترک زندگی خانوادگی توسط زوج در صورتی‌که حداقل به مدت شش ماه متوالی یا نه ماه‌ متناوب در مدت یک سال انجام شود و زوج بابت ترک زندگی مشترک هیچ عذر موجهی نداشته باشد، مصداق عسر و حرج محسوب می‌شود.

در این‌صورت زوجه می‌تواند به استناد آن از دادگاه تقاضای طلاق کند.

زوجه برای درخواست طلاق به دلیل ترک خانواده از سوی زوج باید موضوع را در دادگاه ثابت کند.

چرا که در این حالت زوجه مدعی ترک کردن بدون عذر موجه منزل از سوی زوج است و ممکن است زوج در دفاع از خود بتواند ثابت کند منزل مشترک را ترک نکرده یا برای ترک آن از دلیل محکمه پسندی برخوردار است.

پیامدهای قانونی ترک منزل توسط مرد

• محکومیت زوج به پرداخت نفقه معوقه همسرش
• محکومیت زوج به عدم تأمین نیازهای زناشویی همسرش
• دادخواست طلاق از سوی زن به سبب عسر و حرج

ترک منزل مشترک از سوی زن

سکونت در مسکن زوج نه تنها یک وظیقه قانونی برای زنان است بلکه از حقوق آنان نیز به شمار می‌رود. به موجب قانون، زنان می‌توانند تمکین خاص خود را منوط به تدارک مسکن مناسب از سوی زوج نمایند.

براساس قانون زنان باید در مسکنی که مردان آن را مهیا می‌کنند ساکن شده و بدون اجازه آن‌ها از آن خارج نشوند.

خروج از منزل مشترک توسط زوجه بدون عذر موجه به نحوی که عرفا و قانونا مصداق ترک زندگی مشترک باشد عواقبی را برای وی به دنبال دارد.

پیامدهای قانونی ترک زندگی توسط زن

• اثبات نشوز زن و صدور حکم الزام به تمکین
• سلب مسئولیت مرد در پرداخت نفقه
• صدور حکم طلاق بدون تقسیم دارایی
• ایجاد امکان ازدواج مجدد مرد
• ترک منزل مشترک توسط زن، جرم محسوب نمی‌شود و نمی‌توان زن را از این بابت با شکایت کیفری تحت تعقیب قرار داد.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با نکات حقوقی در این زمینه، آیا همسر دوم از شوهر ارث می‌برد؟ مطالعه کنید.

عقد و قرارداد زمانی‌که به وجود می‌آید، آثاری را در پی خواهد داشت. گاه اجرا می‌شوند و گاه نیز بدون اینکه به مرحله‌ اجرا برسند یا با گذشت مدت زمانی از اجرا، به دلایل مختلف از بین می‌روند. طلاق، انواع مختلفی دارد که قانون مدنی در ماده ۱۱۴۳ آن را به دو نوع بائن و رجعی تقسیم کرده است. در این میان، عقد ازدواج دائم ویژگی‌های خاص و برجسته‌ای در میان عقود و قراردادها دارد که همین خاص و متمایزبودن موجب شده است که شیوه‌های خاصی نیز برای از بین رفتن آن پیش‌بینی شود. در این بخش از مجله دلتا به بررسی آثار طلاق رجعی می‌پردازیم.

مفهوم طلاق رجعی

هر طلاقی که بائن نباشد، رجعی خواهد بود. طبق ماده ۱۱۴۵ قانون مدنی، در موارد ذیل طلاق بائن است:

• طلاقی که قبل از نزدیکی با زن انجام شود.
• طلاق زن یائسه.
• طلاق خلع و مبارات تا وقتی‌که زن رجوع به عوض نکرده باشد.
• سومین طلاق که بعد از سه وصلت متوالی به عمل آید اعم از این که وصلت در نتیجه رجوع باشد یا در نتیجه نکاح جدید.

پس از واقع‌شدن طلاق، به دلایل مختلفی زن برای مدتی نمی‌تواند ازدواج کند و به عبارت دیگر، شوهر اختیار کند. به این دوره، عدّه گفته می‌شود. رجعی‌ بودن طلاق به این معنا است که شوهر حق دارد و می‌تواند در این دوره، یعنی دوره‌ عدّه به زن رجوع کند و زندگی زناشویی را از سر بگیرد.

آثار طلاق رجعی

اگر طلاق رجعی باشد، نکاح به صورت قطعی منحل نمی‌شود. این درحالی است که اگر طلاق صورت‌گرفته بائن باشد، با انجام طلاق، رابطه‌ زوجیت به صورت قطعی منحل می‌‌شود و شوهر دیگر هیچ حقی برای رجوع ندارد.

در واقع در طلاق رجعی، قانون‌گذار این فرصت را به مرد و زن می‌دهد که در ایام عدّه بتوانند تصمیم نهایی خود را برای قطع یا ادامه‌ زندگی مشترک خود بگیرند.

تصمیم به ادامه‌ زندگی مشترک با رجوع مرد صورت می‌گیرد. در طلاق رجعی، رجوع حقی است که برای مرد در نظر گرفته شده است و به صورت عملی و یک جانبه از سوی او انجام می‌شود.

مرد می‌تواند با هر لفظ یا رفتاری که نشان‌دهنده‌ قصد وی برای رجوع و ادامه زندگی مشترک باشد، این کار را انجام دهد.

اگر رجوع واقع شود، طلاق واقع‌شده، دیگر بدون اثر محسوب می‌شود و ازدواج سابق با همه‌ آثاری که قبلا هم داشته است ادامه می‌یابد. درنتیجه، دیگر نیازی به مجدد خواندن صیغه عقد نیست.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با نکات حقوقی در این زمینه، “طلاق عاطفی را جدی بگیرید” را مطالعه کنید.