حق مسکن به زن

در ایران زن پیش از ازدواج یک‌سری از حقوق را ندارد اما می‌تواند این حقوق را از همسر خود بخواهد. یکی از حقوقی که شاید زوجین کمتر با آن آشنایی داشته باشند و به آن توجه کنند؛ حق مسکن است. در این نوشتار از مجله دلتا به موضوع شرط حق مسکن زن می‌پردازیم.

دادن حق مسکن به زن

درست است که حق تعیین مسکن با شوهر است، ولی زن می‌تواند به‌صورت شرط ضمن عقد نکاح حق تعیین مسکن را داشته باشد. شما می‌توانید پیش از عقد با همسر خود در این خصوص صحبت کنید و توافق نمایید که حق تعیین مسکن به شما داده شود.

در یک زندگی مشترک هر دو طرف حق دارند که در خصوص محل زندگیشان نظر بدهند. در واقع دادن حق مسکن به زن، بسیاری از تنش‌های بین زوجین را حل می‌کند و به نوعی احترام به سلیقه و نظر همسر به عنوان شریک زندگی، محسوب می‌شود.

اهمیت شرط حق مسکن در عقد

در خصوص حق مسکن، لازم به ذکر است که اگر شما به عنوان یک زن در زمان عقد، حق مسکن را جز شرایط ازدواج قرار ندهید، در این‌صورت هیچ قانونی برای نظر دادن انتخاب مسکن و محل زندگی ندارید و موظف هستید در خانه‌ای که شوهرتان انتخاب کرده است زندگی کنید.

اگر از این قانون سرپیچی کنید و در این خانه زندگی نکنید؛ نفقه به شما تعلق نخواهد گرفت، زیرا زندگی نکردن در خانه شوهر از موارد عدم تمکین است.

هم‌چنین اگر زن خودش خانه‌ای مستقل داشته باشد یا حتی همسرش خانه‌ای برای او خریداری کرده باشد، باز هم حق ترک کردن خانه را ندارد.

داشتن حق مسکن به زن این اختیار را می‌دهد که او درباره محل زندگی، نوع خانه، خرید یا اجاره، ظاهر آن و … نظر بدهد و شوهر هم موظف است که به نظر همسرش احترام گذاشته و خانه‌ای که مد نظر اوست را تهیه کند.

آیا حق مسکن برای زن حق تملک ایجاد می‌کند؟

حق مسکن برای شما به عنوان یک زن، به این معنی نیست که شوهرتان باید آن خانه را به نام شما بخرد یا قرارداد اجاره به نام شما باشد. در واقع حق مسکن تعهدی برای خرید خانه به نام زن نیست بلکه حق تعیین مسکن و محل زندگی است.

حالا ممکن است شوهر، خانه برای همسرش بخرد یا به نام خودش؛ این امر ربطی به حق مسکن ندارد.

حق مسکن مرد را موظف به پذیرش شرایط همسرش، برای خرید خانه می‌کند ولی مرد موظف نیست آن خانه را حتما به نام همسرش خریداری کند.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مجازات فحاشی به همسر مطالعه کنید.

حق مسکن از مصادیق نفقه محسوب می‌شود و به همین دلیل شوهر مکلف است مسکن و اقامتگاه مناسب برای همسر خود تهیه کند.

​

بر اساس قانون در صورت اختلاف بر سر محل زندگی حق تعیین محل زندگی با شوهر است و بر اساس آن، زن باید در منزلی که شوهر تعیین می‌کند سکونت داشته باشد. اما قانون در شرایطی تعیین محل زندگی را به زن واگذار کرده است. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی حق مسکن برای زن می‌پردازیم.

حق مسکن برای زن

مطابق با ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی نفقه عبارت است از تمام نیازهای متعارف زن متناسب با شان و وضعیت از جمله لباس، مسکن، غذا، دارو، وسایل منزل و … به همین جهت مرد موظف به تهیه مسکن متناسب با جایگاه و وضعیت زن است و تهیه نکردن مسکن توسط شوهر از موارد عسر و حرج بوده و نداشتن توان مالی جهت تهیه مسکن در حکم عدم پرداخت نفقه است. در این صورت زوجه می‌تواند مطابق با ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی از دادگاه تقاضای طلاق کند، اما اگر بدون دلایل کافی از سکونت در منزل تهیه شده توسط مرد خودداری کند ناشزه محسوب شده و نفقه به او تعلق نمی‌گیرد. لازم به ذکر است تشخیص در شان بودن ملک با دادگاه است.

در چه مواردی زن می‌تواند منزل جداگانه از شوهر اختیار کند:

• زنی که شوهر او اقامتگاه معلوم و مشخصی ندارد. (عدم تهیه مسکن توسط زوج)
• در شروط ضمن عقد این اختیار به وی داده شود.
• در مواردی که دادگاه اجازه بدهد که زن در مسکن جداگانه زندگی کند.

در واقع قانونگذار در مواردی به دلیل حمایت از زن، به او اجازه می‌دهد که مسکن جداگانه داشته باشد. به طور مثال گاهی به دلایلی زندگی در کنار همسر برای زن ترس خطرات جانی، مالی یا آبرویی به همراه دارد. در این گونه شرایط وی می‌تواند مسکن جداگانه اختیار کند و تا زمانی که احتمال خطر و آسیب برای زن وجود داشته و از بین نرفته باشد دادگاه حکم بازگشت به منزل شوهر نخواهد داد. شایان ذکر است تا زمانی که زن در بازگشتن به منزل همسر معذور است، نفقه بر عهده شوهر خواهد بود.

​

آیا منزل پدر شوهر منزل مستقل حساب می‌شود؟

منزلی که مرد برای سکونت اختیار می‌کند باید ویژگی های لازم را داشته باشد تا بتوان آن را تایید کرد که این شرایط و ویژگی‌ها شامل: اتاق، حمام، سرویس بهداشتی و آشپزخانه مستقل است در نتیجه مرد حق ندارد زوجه را مجبور به زندگی در خانه‌ایی با پدر و مادر خود کند و در این موارد دادگاه با اعزام کارشناس محل را مورد بررسی قرار می‌دهد و در صورت برخورد با این موارد منزل پدری را مستقل حساب نمی‌کند.

شان زوجه در تعیین حق مسکن

تهیه مسکن باید بر اساس منزلت و شان و جایگاه اجتماعی زن باشد و حتی علاوه بر منزل اثاث خانه نیز باید متناسب با شان زن باشد و تایید سطح تناسب زن با دادگاه و مددکاران اجتماعی است. مددکار پس از حضور در آدرس موجود در پرونده تمکین محله، اثاث، وضعیت مسکن را مورد بررسی قرار می‌دهد و آن را با شان و جایگاهی که زن در خانه پدر داشته است مقایسه کرده و در نهایت با در نظر گرفتن مسائلی چون شغل، درآمد، موقعیت تحصیلی و وضع زندگی اعلام نظر می‌کند.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر به چه زنانی نفقه تعلق نمی‌گیرد؟ را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

عواقب ترک منزل توسط زن

پرداخت نکردن نفقه چه مجازاتی در پی دارد؟

امکان گرفتن نفقه فرزند از پدربزرگ وجود دارد؟

نفقه زن به چه صورتی محاسبه می‌شود؟

وضعیت ارث زن در صورت فوت شوهر

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

تعیین محل زندگی مشترک از جمله حق و حقوق قانونی زن و شوهر محسوب می‌شود. در واقع هدف اصلی ازدواج، تشکیل یک زندگی مشترک و زندگی در کنار یکدیگر است و در صورتی که زوج‌ها، جدا از یکدیگر زندگی کنند، این هدف محقق نمی‌شود. بر اساس قانون در صورت اختلاف بر سر محل زندگی حق تعیین محل زندگی با شوهر است و بر اساس آن، زن باید در منزلی که شوهر تعیین می‌کند سکونت داشته باشد. اما قانون در شرایطی تعیین محل زندگی را به زن واگذار کرده است. در مجله دلتا به بررسی حق مسکن برای زن پرداخته شده است. در ادامه با ما همره باشید.

حق مسکن در عقدنامه چیست؟

با توجه به قانون مدنی، باید گفت که اختیار تعیین محل سکونت با شوهر است و زن موظف به اقامت در منزلی است که همسر انتخاب می‌کند، مگر آن که اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد. به این صورت که آن‌ها می‌توانند در شروط ضمن عقد ، شرط کنند که اختیار تعیین مسکن با زن باشد. آنچه اهمیت فراوان دارد این است که اگر زوج‌ها محل سکونت برای زن را در عقدنامه یا هر عقد دیگری ذکر می‌کنند، جزئیات آن بسیار مهم است. حال آن که تعیین مستقل بودن و در چه محدوده شهر بودن یا حتی ذکر منزل خاص در عمل برای زن بسیار تاثیرگذار است.

مسکن علیحده چیست؟

علیحده در لغت به معنای جداگانه است و مسکن علیحده از جمله اصطلاحات حقوقی و به معنای مسکن جداگانه است. به موجب ماده ۱۰۰۵ قانون مدنی، اقامتگاه زن شوهردار همان اقامتگاهی است که شوهر در آن زندگی می‌کند. اما در شرایطی زن می‌تواند مسکن علیحده اختیار کند که در ادامه توضیح داده شده است.

شرایط منزل مستقل برای زوجه

۱. زنی که شوهر او اقامتگاه معلوم و مشخصی ندارد. (عدم تهیه مسکن توسط زوج)
۲. در شروط ضمن عقد این اختیار به وی داده شود.
۳. در مواردی که دادگاه اجازه بدهد که زن در مسکنی جداگانه زندگی کند.
در واقع قانونگذار در مواردی به دلیل حمایت از زن، به او اجازه می‌دهد که مسکن جداگانه داشته باشد. به طور مثال گاهی به دلایلی زندگی در کنار همسر برای زن ترس خطرات جانی، مالی یا آبرویی به همراه دارد. در این گونه شرایط وی می‌تواند مسکن جداگانه اختیار کند و تا زمانیکه احتمال خطر و آسیب برای زن وجود داشته باشد از بین نرفته دادگاه حکم بازگشت به منزل شوهر نخواهد داد. شایان ذکر است تا زمانیکه زن در بازگشتن به منزل همسر معذور است، نفقه بر عهده شوهر خواهد بود.

تهیه مسکن در شأن زوجه

طبق قانون شوهر مکلف است بر طبق شان همسر منزل برای سکونت تهیه کند. چه زن حق مسکن و تعیین آن را داشته باشد یا نداشته باشد. لازم به ذکر است مسکن در حد شأن زن ارتباط مستقیمی با درخواست تمکین شوهر در دادگاه دارد زیرا شوهر برای رسیدن به حکم تمکین یا اجرای موفق آن و استفاده از ثمرات آن، مکلف است که منزل مناسب با موقعیت زن همراه با وسایل مورد نیاز برای زندگی زناشویی تهیه کند.

مطلب پیشنهادی : برای آشنایی بیشتر با شروط ضمن عقد “شروط ۱۲ گانه ضمن عقد ازدواج که لازم است بدانید” را مطالعه کنید.

مطالب بیشتر در مجله حقوقی دلتا....