توقیف اموال

قانون این اجازه را داده است که زن، توأمان با دادخواست مطالبه مهریه درخواست توقیف اموال برای مهریه کند. در این نوشتار از مجله دلتا به موضوع درخواست توقیف اموال برای مهریه می‌پردازیم.

توقیف اموال بابت مهریه از طریق اداره ثبت

• متقاضی توقیف اموال بابت مهریه از طریق اداره ثبت به دفترخانه محل اجرای عقد نکاح مراجعه کند و درخواست صدور اجراییه می‌نماید.
• سردفتر این درخواست را به آخرین نشانی تعیین شده برای زوج ارسال می‌کند. هم‌چنین زوجه را به اداره ثبت مربوطه برای تشکیل پرونده هدایت می‌کند.
• زوجه با در دست داشتن اجراییه صادر شده و قبض ارسال اطلاعیه برای زوج و سایر اسناد و مدارک لازم یعنی شناسنامه، کارت ملی و سند ازدواج به اداره ثبت مربوطه مراجعه کرده و پس از تشکیل پرونده اجرایی برای اجرای مهریه، یک نسخه از اجراییه برای زوج ارسال شده و به وی مهلت داده می شود تا ظرف ۱۰ روز برای پرداخت مهریه یا معرفی مال اقدام نماید.
• پس از بازگشت پاسخ ابلاغیه، چنانچه شوهر ظرف ۱۰ روز از ابلاغ بری پرداخت مهریه یا معرفی مال اقدام نکند، زوجه می‌تواند برای درخواست توقیف اموال بابت مهریه از طریق اداره ثبت اقدام نماید. در این مرحله چنانچه مالی اعم از اموال منقول و غیر منقول، در مالکیت شوهر بوده و ضمنا جزء اموال غیرقابل توقیف یا مستثنیات دین نباشد، زوجه می‌تواند برای توقیف آن اموال و فروش آن و وصول مهریه از طریق اجرای ثبت اقدام نماید.

توقیف اموال بابت مهریه از طریق دادگاه

• زوجه موظف است تا با اخذ گواهی مربوطه از اداره ثبت، با در دست داشتن مدارک لازم به یکی از دفاتر خدمات قضایی مراجعه کند. مدارک لازم شامل گواهی اداره ثبت، شناسنامه، کارت ملی و سند ازدواج است.
• در این مرحله اگر میزان مهریه زوجه تا ۲۰ میلیون تومان باشد، دادخواست مهریه برای شورای حل اختلاف ارسال می‌شود. اما در حالتی که میزان مهریه بیش از ۲۰ میلیون تومان باشد، دادخواست برای دادگاه خانواده ارسال می‌شود.
• دادگاه خانواده با وصول دادخواست مهریه، اقدام به تعیین وقت دادرسی می‌کند. در ادامه در یک جلسه به تقاضای مهریه رسیدگی نموده و اقدام به صدور رای می‌نماید.

• رای مهریه، پس از گذشت ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ به شوهر در سامانه ثنا یا در صورت تجدیدنظر خواهی، پس از صدور رای دادگاه تجدید نظر قطعی بوده و می‌توان برای اجرای آن اقدام نمود.
• در مرحله اجرا زوجه می‌تواند در صورتی‌که در این فاصله به اموالی از زوج دسترسی یافته و تا تاریخ اجرا هنوز درخواست تامین خواسته نداده باشد.
• برای ارائه درخواست توقیف اموال بابت مهریه از طریق دادگاه و فروش آن اموال از طریق مزایده و وصول مهریه خود اقدام نماید.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب همه چیز در مورد طلاق‌های بدون بازگشت مطالعه کنید.

اولین مرجعی که زن می‌تواند در آن‌جا مهریه خود را درخواست کند دادگاه خانواده است. او می‌تواند با ارائه دادخواست حقوقی به دادگاه خانواده، مهریه خود، هزینه ابطال تمبر و حق الوکاله وکیل را مطالبه و هم‌زمان توقیف اموال همسرش برای مطالبه مهریه را نیز تقاضا کند. در این مطلب از مجله دلتا به بررسی مطلب توقیف اموال برای مطالبه مهریه می‌پردازیم.

آخرین مراحل توقیف اموال برای مهریه در سال ۱۴۰۰

•  در توقیف مال منقول و غیرمنقول بابت مهریه، ۱۱۰ سکه ملاک عمل نیست و تمام مهریه مندرج در عقدنامه مهم است.
• مطابق بخشنامه‌های قوه‌قضائیه و به استناد ماده ۱۱۳ قانون برنامه سوم توسعه برای گرفتن مهریه در سندرسمی، ابتدا باید از اداره ثبت اسناد شروع کرد و در صورت نبود مال می‌توان به دادگاه رفت.
• برای شروع اولیه، باید برای درخواست صدور اجرائیه به دفتر ازدواج ثبت‌کننده عقد نکاح مراجعه کرد.

قانون این اجازه را داده است که زن یا وکیل او، با دادخواست مطالبه مهریه یا قبل از دادخواست اصلی؛ با دادن دادخواست تامین‌خواسته از طریق دفاتر خدمات قضایی توقیف اموال برای مهریه را درخواست کند.

چطور اموال شوهر را توقیف می کنند؟

در صورتی که شوهر مهریه همسر خود را نپردازد، زن می‌تواند با معرفی اموال و دارایی مرد تقاضا کند که اموال وی را توقیف کنند.

زن همچنین می‌تواند تقاضای توقیف حقوق مرد را از سازمان‌ها و موسسه‌های دولتی یا خصوصی داشته باشد و میزان یک چهارم حقوق، مادامی که شوهر متاهل است و نیز یک سوم آن را در صورتی که زن و شوهر از هم جدا شوند و تا زمانی که شوهر زن دیگری را اختیار نکرده باشد برای مهریه توقیف کند.

اگر مرد، مالی داشته باشد و زن احتمال دهد در طول مدتی که دادگاه تشکیل می‌شود مرد آن مال را می‌فروشد یا جابه‌جا می‌کند، از دادگاه می‌خواهد قرار تامین خواسته صادر کند.

با این درخواست، قرار تامین صادر می‌شود و مال تا صدور حکم دادگاه توقیف می‌شود، از این مال توقیف شده می‌توان مهریه را برداشت کرد.

تامین خواسته از سوی دادگاه

پس از توقیف اموال باید توجه داشت که ظرف ۱۰ روز پس از صدور قرار تامین خواسته از سوی دادگاه، باید دادخواست مطالبه مهریه از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به ثبت برسد. در غیر این صورت شوهر می‌تواند با مراجعه به شعبه، تقاضای رفع توقیف نماید.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب توقیف حساب بانکی بابت مهریه را مطالعه کنید.

در این بخش از مجله دلتا قصد داریم به بررسی اموال توقیف نشدنی بپردازیم. زمانی هست که شخصی به موجب حکم دادگاه، محکوم به پرداخت دینی که بر عهده‌اش بوده، می‌شود. اگر شخص محکوم، از پرداخت وجه خودداری کند، با درخواست طلبکار، دادگاه با صدور اجرائیه حکم توقیف اموال وی را می‌دهد. از این طریق، مطالبه وجه از اموال محکوم صورت می‌پذیرد که به نفع طلبکار است.

اما در این بین استثنائی وجود دارد. اینکه ممکن است شخص محکوم، شامل مستثنیات دین شود. به عبارتی برخی از اموال وی بنا به شرایط خاصی که در قانون تعریف شده است، توقیف نمی‌گردد، چرا که به هر حال بدهکار نیز حق این را دارد که وسایل ضروری معاش خود را همچنان حفظ کند و حتی وسایل کسب و کار خود را در اختیار داشته باشد تا بتواند با اشتغال به حرفه خود درآمدی بدست بیاورد.

موارد مستثنیات دین، مطابق مقررات قانونی

همان‌گونه که گفته شد، در برخی از مقررات قانونی، برخی ازمصادیق مستثنیات دین ذکر شده‌اند. از جمله آن‌ها، قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، آئین‌نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی، قانون اجرای احکام مدنی و قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی است.

موارد مستثنیات دین شامل موارد زیر است:

• منزل مسکونی که عرفا در شأن محکوم علیه در حالتی باشد که ناتوان در پرداخت بدهی است. نکته مهم در این خصوص این است که منزل مسکونی، باید مورد نیاز مدیون بوده و در شأن یک شخص بدهکار باشد. بنابراین، در صورتی که منزل بدهکار، بیش از یکی بوده یا به لحاظ عرفی مازاد بر شأن بدهکار باشد، قابل توقیف است.
• اثاثیه مورد نیاز زندگی که برای رفع حوائج ضروری محکوم علیه و افراد تحت تکفل وی لازم است. در این رابطه هم شاخص مورد نیاز و متناسب با شأن او مورد توجه است.
• آذوقه موجود به قدر احتیاج محکوم علیه و افراد تحت تکفل وی. برای مدتی که عرفا آذوقه ذخیره می شود.
• کتب و ابزار علمی تحقیق و تحقیقاتی برای اهل علم و تحقیق متناسب با شأن آنها.
• وسایل و ابزار کار کسبه، پیشه وران، کشاورزان و سایر اشخاص که برای امرار معاش ضروری آنها و افراد تحت تکفلشان لازم است.
• تلفن مورد نیاز مدیون.
• مبلغ اجاره ماهیانه که به صاحب ملک پرداخت می شود. مشروط بر اینکه، پرداخت اجاره بها بدون آن، موجب عسر و حرج گردد و عین مستاجره (ملک) مورد نیاز مدیون بوده و بالاتر از شأن او نباشد. بنابراین، مبلغی که بعنوان ودیعه پرداخت شده در صورتی که نتواند اجاره بها را بدون مبلغ ودیعه بدهد و در شان خودش باشد، قابل توقیف نیست.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با نکات حقوقی در این زمینه، “آیا مطالبه طلب بدون مدرک امکانپذیر است؟” را مطالعه کنید.

ممکن است شخصی با دیگری مشکل حقوقی داشته باشد و کار به تشکیل پرونده در دادگاه برسد. شخصی که مدعی است متضرر شده  باید دلایل کافی برای ثابت کردن موضوع پرونده را داشته باشد. برخی افراد احتمال می دهند دلایلی که نشان می داده طرف مقابل به آن‎ها خسارت وارد کرده از بین برود. در این صورت قبل از جلسه دادرسی از دادگاه درخواست تامین دلیل می‌‎کنند. در این مطلب از مجله دلتا قصد داریم به چگونگی و شرایط ارائه این درخواست از لحاظ قانونی، توسط فرد زیان دیده بپردازیم.

شرایط درخواست

یکی از بهترین حقوق افراد، تامین دلیل فرد خسارت دیده است. گاهی اوقات هنگام رسیدگی قضایی، به حقوق افراد خساراتی وارد می‌شود و اثبات وارد شدن خسارت کار مشکلی است.

براساس ماده ۱۴۹ قانون آیین دادرسی، زمانی که اشخاص تشخیص دهند که می‌خواهند از مدارک و مستنداتی برای اثبات حق خود  استفاده کنند، می‌توانند تقاضای تامین دلیل از دادگاه نمایند.

نحوه درخواست

شخص می‌تواند هم قبل و هم بعد از طرح دعوی برای تامین دلیل به دادگاه درخواستی را ارائه دهد. فرم دادخواست می‌تواند به نحوی باشد که شخص را راهنمایی کند.

این درخواست بسیار مهم است و مرجع قضایی باید به این نوع درخواست فوری رسیدگی کند. شخص باید در درخواست خود به مواردی مانند مشخصات خود، مشخصات طرف مقابل، موضوع دعوا که نیازمند اثبات تامین دلیل است اشاره کند.

اعتبار درخواست

ماده قانونی ۱۵۵ قانون آیین دادرسی بیان می‎‌کند: تامین دلیل موجب حفظ دلیل شده ولی دادگاه است که موارد کاربرد آن را مشخص می‌‎کند.

شایان ذکر است مرجع رسیدگی به چنین درخواستی شورای حل اختلاف است. در برخی موارد، درخواست موردنظر ناقص بوده و بنابراین نظریه کارشناسی بهترین جایگزین برای آن بشمار می‌رود.

پیشنهاد مطالعه: مطلب مالکیت اموال چطور ثابت می شود؟ را بخوانید.

به طور کلی توقیف در لغت به معنا بازداشت کردن و از حرکت بازداشتن است. اموال نیز، جمع مال بوده و در لغت به معنی دارایی است.

​

گاهی بنا بر احکام صادره از سوی دادگاه اموال منقول یا غیر منقول افراد توقیف می‌شود. در این نوشتار از مجله اینترنتی دلتا به بررسی موضوع توقیف اموال در قانون می‌پردازیم.

اموال منقول چگونه توقیف می‌شوند؟

برای توقیف این اموال، مامور اجرا ابتدا شخص محکوم را از اقدام خود مطلع می‌کند. اما ممکن است، وی در محل حاضر نباشد یا حضور وی موجب تاخیر یا از بین رفتن مال شود. در چنین شرایطی مامور می‌تواند قبل از اطلاع فرد محکوم شده، اموال منقول او را توقیف کرده و به سرعت اقدام خود را به او اطلاع دهد.

​

اموال غیرمنقول چگونه توقیف می‌شوند؟

اموال غیرمنقول، برخلاف اموال منقول قابل حمل و جابه‌جایی نیست. شخصی که حکم به نفع او صادر شده است ممکن است اموال غیرمنقول شخص محکوم را برای اجرای رای دادگاه معرفی کند. در این صورت قسمت اجرای دادگاه آن مال غیرمنقول را توقیف کرده و مراتب را به اطلاع طرفین و اداره ثبت محل اعلام می‌کند که ممکن است یکی از شرایط زیر رخ دهد:

• اگر ملک توقیف شده به نام فرد محکوم شده باشد، اداره ثبت، مراتب را در دفتر ثبت املاک، قید می‌کند
• اگر ملک به نام فرد محکوم شده نباشد، اداره ثبت فورا آن را به قسمت اجرا اعلام می‌کند
• اگر مال غیرمنقول سابقه ثبتی نداشته باشد، توقیف آن زمانی جایز است که شخص محکوم در آن تصرف مالکانه داشته یا به موجب حکم نهایی، مالک شناخته شده باشد

کدام اموال غیرقابل توقیف هستند؟

یکی از نکات حقوقی مهم این است که اجرای احکام نباید شرایط ناعادلانه‌ای برای طرفین ایجاد کند، به گونه‌ای که شرایط زندگی را برای محکوم سخت و دشوار کند؛ به عنوان مثال در صورت توقیف منزل وی محل سکونت خود را از دست بدهد. بر اساس ماده ۶۵ قانون اجرای احکام مدنی اموالی که غیر قابل توقیف هستند عبارتند از:

• لباس و اشیا و اسبابی که برای رفع حوائج ضروری فرد محکوم و خانواده او لازم است.
• آذوقه موجود برای فرد محکوم و اشخاص واجب النفقه او
• وسایل و ابزار کار ساده کسبه و پیشه وران و کشاورزان
• اموال و اشیایی که به موجب قوانین مخصوص غیرقابل توقیف هستند.

پیشنهاد مطالعه: برای خواندن مطالب بیشتر از مجله سلامتی دلتا مطلب “۱۰ توصیه برای پیشگیری از ابتلا به کرونا” را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

موارد صدور چک سفید امضا

مجازات خیانت در امانت

جدایی زن با داشتن حق طلاق

توقیف خودرو برای مهریه

مراحل پیگیری سرقت خودرو

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

قانون این اجازه را داده است که زوجه یا وکیل او، توامان با دادخواست مطالبه مهریه یا قبل از دادخواست اصلی با دادن دادخواست تامین خواسته از طریق دفاتر خدمات قضایی درخواست توقیف اموال برای مهریه را بدهد.

​

همانطور که می‌دانیم در عقد دائم و موقت مهریه از سوی زوجه قابل مطالبه است، از طرفی مهریه چه عندالمطالبه و چه عندالاستطاعه باز هم از سوی زوجه قابل مطالبه است، فقط در مهریه عند الاستطاعه زوجه می‌بایستی استطاعت مالی زوج برای پرداخت مهریه را با معرفی اموال اثبات کند.  به بیان دیگر در توقیف اموال مهریه برای جلوگیری از جا به جایی اموال توسط شوهر، زوجه می‌تواند اموال شوهر را تا میزان مهریه درخواستی توقیف کند و سپس شوهر (زوج) از آن مطلع می‌شود. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی توقیف اموال برای مهریه می‌پردازیم.

توقیف اموال برای مهریه

این را باید بدانیم که مهریه هر مقدار که باشد، اگر شوهر مال داشته باشد تماما کل مهریه و توقیف اموال برای مهریه اجرایی خواهد بود و این گونه نیست که زوجه فقط تا ۱۱۰ سکه بتواند اموال شوهر را توقیف کند. از طرفی ابتکار عمل به دست زوجه است که چه مقدار از مهریه را از طریق دادگاه یا اجرای ثبت اسناد درخواست کند. اگر قصد توقیف مالی را دارید، اول می‌بایستی بررسی شود که جزء مستثنیات دین نباشد؛ چون در آن صورت حتی بعد از توقیف نیز با اعتراض شوهر، مال مذکور از توقیف خارج می‌شود. ودیعه مسکن متناسب با شان شوهر و ابزار کار از مستثنیات دین هستند. مهم‌ترین قسمت کار پس از ثبت دادخواست تامین خواسته مهریه این است که نباید منتظر پیامک دادگاه برای ارجاع به شعبه باقی ماند و می‌بایست مکرر از طریق سایت www.adliran.ir بررسی کرد که دادخواست به کدام شعبه ارجاع شده است تا در اولین فرصت به شعبه مراجعه شود و با ارائه لیست اموال، دستور توقیف را از قاضی شعبه در اسرع وقت بخواهید؛ پس از توقیف اموال باید توجه داشت که ظرف ۱۰ روز پس از صدور قرار تامین خواسته از سوی دادگاه، می‌بایستی دادخواست مطالبه مهریه از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به ثبت رسد، در غیر این صورت شوهر می‌تواند با مراجعه به شعبه تقاضا رفع توقیف کند. هزینه دادخواست تامین خواسته غیر مالی محسوب می‌شود اما دادخواست مطالبه مهریه مستلزم پرداخت ۵/۳ از قیمت روز سکه‌های مطالبه شده به عنوان هزینه دادرسی است، مگر این که اعسار از پرداخت هزینه دادرسی هم تقاضا شده باشد و دادگاه بپذیرد.

​

اموال غیر قابل توقیف

• منزل مسکونی که عرفا در شان بدهکار در حالت اعسار او باشد.
• اثاثیه مورد نیاز زندگی که برای رفع حوائج ضروری بدهکار و افراد تحت تکفل وی لازم است.
• آذوقه موجود به قدر احتیاج بدهکار و افراد تحت تکفل وی برای مدتی که عرفا آذوقه ذخیره می‌شود.
• کتب و ابزار علمی و تحقیقاتی برای اهل علم و تحقیق متناسب با شان آن‌ها.
• وسایل و ابزار کار کسبه، پیشه‌وران، کشاورزان و سایر اشخاص که برای امرار معاش ضروری آن‌ها و افراد تحت تکفلشان لازم است.
• تلفن مورد نیاز مدیون.
• مبلغی که در ضمن عقد اجاره به موجر پرداخت می‌شود.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر عواقب ترک منزل توسط زن را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

در زمان بخشش مهریه به چه نکاتی باید توجه کرد؟

دریافت مهریه از پدر شوهر در چه شرایطی ممکن است؟

پرداخت مهریه در ایام کرونا چه شرایطی دارد؟

گرفتن مهریه بدون طلاق

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

مصادره به عنوان مجازات انجام و ملکیت اموال برای همیشه از دست مجرم خارج می‌شود و مرجع رسیدگی به مصادره دادگاه‌های انقلاب و یا دادگاه کیفری است و در صورت تجدید نظر در دیوان عالی کشور بررسی خواهد شد.

مصادره به معنای جریمه کردن و به زور مال کسی را گرفتن است. در قانون مجازات اسلامی برای این عمل مجازات در نظر گرفته شده است.

به گزارش مجله دلتا در ماده ۲۱۴ قانون مجازات اسلامی اشاره شده است که در صورت موجود بودن مال، مجرم موظف است آن را به صاحبش برگرداند و در صورت عدم وجود مال، مبلغی معادل آن مال را پرداخت کند. همچنین موظف هست جریمه و خسارت ناشی از مصادره آن مال را نیز بپردازد.

در بعضی از موارد مصادره اموال توسط مجرم باعث به دست آمدن اموالی دیگر برای او می‌شود در این موارد دادگاه با در نظر گرفتن جرم اصلی مصادره مال به اموال بدست آمده دیگر هم رسیدگی می‌کند. در این موارد مجازات تعزیری انجام می‌شود که مجازات تعزیری به معنای در نظر گرفتن قانون ، نظر قاضی و دادگاه است که طبق قانون، این مجازات برای اشخاص حقیقی و حقوقی قابل ‌اجرااست

مصادره عام و خاص

مصادره‌ اموال ممکن است که تمام یا قسمتی از اموال موجود در زمان ارتکاب جرم را دربرگیرد و به دو صورت عام و خاص انجام می‌شود.

در نوع خاص اموالی مصادره می‌شود که خاص هستند، مانند مالی که بر اثر قاچاق مواد مخدر به دست آمده است. اما در نوع عام تمام اموال مجرم مصادره می‌شود.

مصادره و توقیف و ضبط  چه تفاوتی دارند؟

۱. توقیف؛ به عملی گفته می‌شود که اموال فردی به صورت موقت بازداشت شود. به عنوان مثال اگر شخصی بدهکار باشد و برای تسویه کردن بدهی خود هیچ اقدامی نکرده باشد با پیگیری و شکایت طلبکاران دادگاه حکم توقیف اموال شخص بدهکار را می دهد تا شخص بدهکار برای تسویه بدهی خود اقدام کند. با توقیف اموال، مالکیت اموال از بین نخواهد رفت.

۲. ضبط؛ در پرونده‌های کیفری پیش می آید که دارای دو نوع موقت و دائم است و در مواقعی صورت می‌گیرد که به عنوان مثال فرد َژمتهم در جلسه دادگاه حاضر نشود و دادگاه حکم به ضبط وثیقه مقرر شده می‌کند.

۳. مصادره؛ به عنوان مجازات انجام و ملکیت اموال برای همیشه از دست مجرم خارج می‌شود و مرجع رسیدگی به مصادره دادگاه‌های انقلاب و یا دادگاه کیفری است و در صورت تجدید نظر در دیوان عالی کشور بررسی خواهد شد.

در حالت کلی می‌توان گفت هر مالی که از راه غیرقانونی و یا غیر شرعی بدست آید مصادره خواهد شد.

شرایط مصادره اموال

طبق قانون اموال به دست آمده از مجرم طبق حکم دادگاه تعیین تکلیف می‌شوند تا به‌ نفع دولت ضبط شوند یا درصورتی که آن اشیا در دادرسی لازم نباشند یا جزو اموال بلامعارض (اموالی که شخص دیگری نسبت به آن حقی برای خود قائل نباشد) باشند، به مالک آن برگردانده شوند یا از بین بروند. (به‌عنوان مثال مواد مخدر، مشروبات الکلی و… معدوم می‌شوند.)

براساس قانون «مالی که نگهداری آن مستلزم هزینه‌ی نامتناسب برای دولت  یا موجب خرابی یا کاهش زیاد قیمت آن می‌شود و همچنین اموال ضایع‌شدنی که به سرعت فاسد می‌شوند، حسب‌مورد به دستور دادستان یا دادگاه به قیمت روز فروخته می‌شود و وجه حاصل تا تعیین تکلیف نهایی در صندوق دادگستری به ‌عنوان امانت نگهداری می‌شود..»

بنابراین پس از حکم دادگاه مبنی ‌بر مصادره، اموال محکوم، به مالکیت نهاد مربوطه و ذی‌نفع در هر مورد درمی‌آید و اسناد و مدارک سابق باطل شده و سند مالکیت جدیدی به نام آن نهاد صادر می‌شود. مصادره به‌ موجب حکم دادگاه یا فقط نسبت به بخشی از اموال حاصل از جرم  یا درمورد تمام اموال فرد صورت می گیرد.

همچنین بخوانید:

لغات و اصطلاحات ثبتی

تغییر سن در شناسنامه

پشت‌‎نویسی سفته

مجازات دسترسی غیر مجاز به تلفن همراه دیگران

مجازات سردواندن ارباب رجوع

برای مشاهده مطالب بیشتر از مجله حقوقی دلتا دیدن نمایید

طبق قانون مجرم مکلف است که در  صورت موجود بودن مال، عین آن را که از راه غیر قانونی و تخلف به دست آورده  است به صاحبش برگرداند. و در صورتی که آن مال موجود نباشد، موظف است مثل آن  را پرداخت کند و در صورت عدم امکان رد مثل، معادل همان مبلغ را به صاحبش  واگذار کند. 

مصادره اموال در مواردی رخ می‎دهد  که شخص مرتکب جرم شده است و در نتیجه ارتکاب جرم طبق قانون مجازات می‎شود.  از مجازات هایی که در قانون توسط قانونگذار تعیین شده مصادره اموال است.  مصادره در لغت به معنای جریمه کردن و مال کسی را با زور ضبط کردن است. در مجله دلتا به بررسی مفهوم مصادره اموال و چگونگی و نحوه مصادره و تفاوت مصادره با توقیف اموال پرداخته شده است.

 در چه شرایطی مصادره اموال صورت می‎گیرد؟

با استناد به قانون مجازات اسلامی، برای  برخی جرایم کیفر مصادره تعیین شده است. بر طبق این قانون مجرم مکلف است که  در صورت موجود بودن مال، عین آن را که از راه غیر قانونی و تخلف به دست  آورده است به صاحبش برگرداند. و در صورتی که آن مال موجود نباشد، موظف است  مثل آن را پرداخت کند و در صورت عدم امکان رد مثل، معادل همان مبلغ را به  صاحبش واگذار کند،و در عین حال به جریمه  محکوم می‎شود و همچنین باید  خسارات وارده را به شخص متضرر بپردازد.

در مواردی مجرم در ارتکاب جرم از ابزار و  وسایلی استفاده می‎کند، مانند مهر، اسلحه و استفاده از منزل شخص دیگر و …  در صورتی که استفاده از چنین ادواتی باعث تسهیل در جرم شود و در نتیجه این  اقدامات اموالی برای مجرم کسب شود، دادگاه پس از رسیدگی به شکایت شاکی،  بدون اینکه نیاز به طرح شکایتی جدید باشد به این موضوع رسیدگی می‌کند و  برای چنین جرمی مجازات تعزیری در نظر گرفته می‎شود. بنابراین طبق قانون،  دادگاه ضمن در نظر گرفتن مجازات اصلی، ادوات جرم کشف‌ شده را به نفع دولت  ضبط و مصادره می‌کند.

مجازات تعزیری چیست؟ به آن دسته از  مجازاتی است که نوع و میزان آن با در نظر گرفتن قانون، نظر قاضی و حکم  دادگاه اعلام می‌شود، مجازات تعزیری گفته می‎شود.

تفاوت توقیف، ضبط و مصادره  چیست؟

توقیف اموال؛ در این موارد دارایی های فرد  به طور موقت توقیف می‌شود. برای مثال اگر شخصی بدهکار باشد و برای پرداخت  بدهی های خود هیچ‌ گونه اقدامی انجام نداده باشد، می‌توان با حکم دادگاه  اموال وی را به ‌صورت موقت توقیف کرد. این اموال بدون اینکه از مالکیت  بدهکار خارج شوند در اختیار قانون قرار می‌گیرد تا شخص نتواند آنها را به  فرد دیگری منتقل کند. در صورت عدم پرداخت، دادگاه از طریق مزایده اموال را  به فروش می‌رساند و معادل پول طلبکار را به وی پرداخت می‌کند و بقیه به  مالک بازگردانده می‌شود.

ضبط اموال؛ عموما  در مورد پرونده‌های  کیفری استفاده می‌شود. طبق قانون ضبط اموال به 2 صورت دائم و موقت صورت  می‎گیرد. در ضبط دائم  مال برای همیشه از مالکیت فرد خارج می‌شود. اما در  ضبط اموال موقت، امکان باز پس گرفتن اموال وجود دارد. بر اساس قانون،  چنانچه متهم که به دادگاه احضار شده، بدون عذر موجه در دادگاه حاضر نشود و  همچنین کفیل یا وثیقه گذار به دادگاه معرفی نکند، مبلغ بدهی وصول  و یا طبق  قانون و مقررات وثیقه ضبط می‌شود.

مصادره اموال؛  از دیدگاه حقوقی می‌توان مصادره را همان ضبط اموال دانست با این تفاوت که  در برخی موارد ضبط اموال به‌ عنوان تأمین به‌کار می‌رود، اما در مصادره به  عنوان مجازات در نظر گرفته می‌شود.

در مصادره، اموال به طور دائم از ملکیت  مجرم خارج می‌شود. در برخی از موارد با توجه به نظر صریح قانونگذار مبنی بر  استیلای دولت بر اموال، مصادره صورت می‎گیرد. با توجه به اصل ۴۹ قانون  اساسی کشور، دولت باید ثروت‌ های به‌ دست آمده از ربا، قمار، رشوه، غصب،  اختلاس، سوءاستفاده از موقوفات و معاملات اداری، برپایی اماکن فساد و غیر  مشروع، فروختن زمین های موات و مباحات اصلی و سرقت را بگیرد و به صاحبان  اصلی و به حق برگرداند. در مواردی که صاحبان این دارایی ها و اموال مشخص  نباشند، این اموال به بیت‌المال انتقال می‌یابد. قاچاق و احتکار از دیگر  مواردی هستند که قانونگذار برای آنها مجازات مصادره در نظر گرفته است.

برای مصادره اموال چه شرایطی لازم است؟

با توجه به ماده ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی،  بازپرس و یا دادستان باید در صورت صدور قرار منع، وضعیت اموال و اشیاء  موردنظر را پیگیری و مشخص کنند که این وسایل و اشیاء حین ارتکاب جرم و یا  به سبب آن تهیه‌ شده‌ اند یا خیر.

در ادامه، با توجه به بررسی‌ های صورت  گرفته اشیاء و اموال مورد نظر مسترد، ضبط و یا معدوم خواهد شد. بر اساس حکم  دادگاه اموالی که از جرم حاصل‌ شده باشند به نفع دولت ضبط می شوند. بر  اساس تبصره ماده 215، مالی که نگهداری از آن برای دولت هزینه‌ های  نامتناسبی داشته باشد و یا بها و قیمت آن به بطور فاحش افت پیدا کند و  همچنین اموالی که فاسد می‎شوند به دستور دادستان با قیمت روز فروخته خواهند  شد. وجوه حاصل‌ از فروش این اموال نیز تا مشخص شدن تکلیف نهایی دادگاه به‌  صورت امانت در صندوق دادگستری باقی خواهد ماند.

همچنین بخوانید:

شاکی و شرایط شکایت کردن 

مجازات افشای اطلاعات افراد در شبکه های مجازی 

رشوه ؛ چه بدهی چه بگیری مجرمی 

مجازات خوردن مشروب طبق قانون جدید 

قاچاق مشروبات الکلی چه مجازاتی دارد؟