تقسیم ارث

تصور بسیاری از ما در مورد ارث، این است که پدر در صورت فوت اموالی را برای فرزندان به جا می‌گذارد. در حالی‌که بر اساس قانون مدنی، فوت هر شخصی می‌تواند باعث باقی گذاشتن ارث برای خویشاوندان او باشد. برای مثال از فرزندان نیز به پدر و مادر ارث می‌رسد و همچنین رسیدن اموال مادر برای فرزندان و همسر خود نیز نوع دیگری از ارث است اما باید ببینیم تقسیم ارث مادر، قواعد جداگانه‌ای دارد و اصولا قانون ارث از مادر چگونه است؟ در این مطلب از مجله دلتا به موضوع تقسیم ارث مادر به صورت مساوی می‌پردازیم.

قانون ارث از مادر

بر اساس قانون، تفاوتی ندارد که متوفی زن باشد یا مرد. در نتیجه اگر متوفی زن باشد و دارای فرزند همان قانون ارث در مورد آن اجرا می‌شود. میزان سهم‌الارث فرزندان دختر و پسر مانند ارث بردن از پدر است. قانون در مورد نحوه تقسیم ارث افراد قوانین مختلفی در نظر گرفته است. اگر به مطالب ارث علاقه دارید به مطلب چگونه می‌توان از خواهر خود ارث ببریم؟ مراجعه کنید.

نحوه تقسیم ارث مادری

طبق ماده ۹۰۷ قانون مدنی: درصورتی‌که مادری از دنیا برود و ابوین او (یعنی پدر و مادر او) نیز فوت کرده باشند و همچنین دارای یک یا چند فرزند باشند، نحوه تقسیم ترکه مادر به شرح ذیل است:

• در صورتی‌که مادر تنها یک فرزند داشته باشد حال چه پسر باشد یا چه دختر باشد تمامی ارث مادر به همان فرزند می‌‌رسد.
• اگر مادر چندین فرزند داشته باشد که همه دختر باشند یا همه پسر باشند ارث مادر کاملا مساوی بین فرزندان تقسیم می‌گردد.
• حال اگر مادر دارای چندین فرزند باشد که بعضی از آن‌ها دختر و بعضی از آن‌ها پسر باشند فرزند یا فرزندان پسر دو برابر دختر ارث می‌برند.

یک تصور اشتباه

بیشتر افراد این تصور اشتباه را در مورد ارث دارند که؛ در سهم‌الارث مادری، نحوه تقسیم ارث متفاوت است. با این توصیف که سهم‌الارث دختر و پسر از ارث مادری برابر است. این در حالی‌ است که قانون در این مورد یکسان عمل کرده و قانون ارث از مادر هم مانند قانون کلی ارث است. بنابراین؛ در تقسیم ارث مادر نیز، سهم‌الارث پسر،‌ دو برابر دختر است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب با این۳ راهکار زنان از شوهر خود بیشتر ارث می‌برند  را مطالعه کنید.

طبق قانون تقسیم ارث که در آن طبقات وراث مشخص شده و به نسبت درجه نزدیکی به متوفی این طبقات تقسیم‌بندی شده‌اند هر کسی که فوت کند و مالی از وی باقی بماند و وارثی هم داشته باشد اموال او باید به نسبت سهم‌شان بین آن‌ها تقسیم شود. اما باید دید در مورد ارث فرد مجرد چه قانونی وجود دارد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع تقسیم ارث دختر و پسر مجرد می‌پردازیم.

میزان سهم‌الارث از تقسیم ارث پسر مجرد

در مورد تقسیم ارث پسر مجرد، می‌توان گفت که اگر از او مالی پابرجا باشد و از وراث طبقه اول پدر و مادر او در قید حیاط باشند ارث وی به سه قسمت تقسیم می‌شود. یک قسمت را مادر و مابقی سهم پدر خواهد شد و دیگر به خواهر و برادرها ارثی نخواهد رسید.

اما اگر پدر و مادر در زمان حیات فرزند پسر در قید حیات نباشند اموال او به نسبت برادرها دو برابر خواهرها بین آن‌ها تقسیم می‌گردد. در صورت فوت خواهر و برادر اموال به خواهرزاده‌ها و برادرزاده‌ها به همان نسبت برادرزاده‌ها دو برابر خواهرزاده‌ها خواهد رسید.

درصورتی‌که وراث پسر مجرد چند برادر باشند یا چند خواهر ارث به‌صورت مساوی بین آن‌ها تقسیم خواهد شد. اگر به مباحث ارث علاقه دارید مطلب فرزند نامشروع هرگز از والدین خود ارث نمی‌برد را مطالعه کنید.

در تقسیم اموال افراد مجرد چه پسر و چه دختر به علت نبود همسر و فرزندان، اموال به خانواده به نسبت قرابت آن‌ها خواهد رسید. در صورت نبود همه افراد یک طبقه ارث به طبقه بعد منتقل خواهد گردید و این تقسیم در مورد ارث دختر و پسر مجرد فرقی نخواهد داشت.

اگر فرد مجردی فوت کند و وراث او فقط پدر یا مادر وی باشد همه اموال به وی خواهد رسید و دیگران ارثی از وی نخواهند برد. قانون بیان می‌دارد که حقوق و مزایایی که فرد متوفی مجرد داشته در صورت حیات پدر و مادر به آن‌ها خواهد رسید.

میزان سهم‌الارث از تقسیم ارث دختر مجرد

اگر فرد مجردی فوت کند (فرقی بین دختر و پسر مجرد وجود ندارد) و پدر و مادر ایشان در قید حیات باشند، وراث فرد محسوب می‌شوند. سهم‌الارث پدر به اندازه دو سوم اموال متوفی و سهم‌الارث مادر به میزان یک سوم اموال متوفی است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب مشکلات حقوقی زنان برای دریافت ارث را مطالعه کنید.

تقسیم اموال افراد فوت شده از آن دست دعواهای حقوقی است که به تعداد زیاد و هر روزه در اطراف خود شاهد هستیم. به گونه‌ای که تبعات این اختلافات مستقیم و غیر مستقیم دامنگیر بسیاری از افراد خانواده‌ها شده است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع ارث مردان دارای چند همسر می‌پردازیم.

سهم‌الارث زن از شوهر

بر اساس ماده ۸۶۴ قانون مدنی، ارث زن از شوهر مورد پیش بینی قرار گرفته است. طبق این ماده، «از جمله اشخاصی که به موجب سبب ارث می‌برند، هر یک از زوجین است که در حین فوت دیگری زنده باشند». همچنین، بر اساس ماده ۹۴۰ قانون مدنی، زن و مرد در صورتی از هم ارث می‌برند که عقد آن‌ها با هم، عقد دائم باشد نه موقت و باید در حین فوت دیگری زنده باشند و در زوجیت هم بوده باشند.

البته سهم‌الارث زن از شوهر در صورت داشتن فرزند و نداشتن فرزند متفاوت است. در صورتی‌که مرد فرزند نداشته باشد، سهم‌الارث زن یک چهارم خواهد بود ولی اگر مرد فرزند داشته باشد، سهم‌الارث زن یک هشتم است.

سهم‌الارث دو زن از یک شوهر

بر اساس ماده ۹۴۲ قانون مدنی، ” در صورت تعدد زوجات، یک چهارم یا یک هشتم اموال که تعلق به زن دارد، بین همه آنان مساوی تقسیم می‌شود ” . همان‌گونه که در این ماده مشخص شده است، اگر مرد دو زن دائم داشته باشد، میزان سهم‌الارثی که به لحاظ قانونی به زن او تعلق می‌گیرد، میان آن دو تقسیم می‌شود.

بنابراین، اگر مردی دو زن داشته باشد و در عین حال فرزند هم داشته باشد، سهم‌الارث زن یک هشتم خواهد بود که این یک هشتم میان دو زن به‌طور مساوی تقسیم می‌شود.

اما اگر مرد فرزندی نداشته باشد، سهم‌الارث همسر وی یک چهارم است. حال اگر این مرد دو زن داشته باشد، این یک چهارم میان آن دو زن به‌طور مساوی تقسیم خواهد شد. بنابراین، سهم‌الارث مرد دو زنه به‌طور مساوی میان دو زن او تقسیم خواهد شد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب اثبات رابطه نامشروع و مزاحمت از طریق پیامک  را مطالعه کنید.

صلح به هر توافقی می­‌گویند که در ذیل عقود دیگر مانند بیع، اجاره، تقسیم ارث و غیره نباشد. صلح عمری، صلحی‌ است که به طول عمر شخص مربوط است. به این شکل که در طول حیات او، مالکیت دارایی‌های مورد صلح برای اوست و می‌­تواند از آن بهره­‌مند شود. پس از فوت فرد، اموال به شخصی که برای او صلح شده است، می‌­رسد. در این مطلب از مجله دلتا قصد داریم به موضوع فواید صلح عمری بپردازیم.

فواید صلح عمری

صلح عمری، به غیر از این که امکان تقسیم اموال را پیش از مرگ به افراد می‌­دهد. فواید دیگری نیز دارد که پیرامون آن‌­ها توضیح می‌­دهیم:

• نخست این‌که با صلح عمر‌ی می­‌توان مالی را به شخص دیگری منتقل کرد اما منافع آن را حفظ کرد. به این‌صورت‌که مال‌الصلح به نام شخص دیگر در می‌­آید اما منافع آن و حق استفاده از آن تا پابان عمر نزد صاحبش (مصالح) باقی می‌­ماند.
• کسی که با دیگری بر سر اموالش صلح می‌­کند، می­‌تواند تا پایان عمرش یا تا موعد معلوم، صلح خود را پس بگیرد و قرارداد صلح را باطل کند.
• برخلاف گفته­‌های کلامی و حتی وصیت‌نامه که پس از مرگ شخص، درباره­ صحت و اصالت آن بسیار شک می­‌شود و موجب دردسرها و درگیری بین وراث می­‌گردد، صلح عمری دارای سندی رسمی است که در دفاتر ثبت اسناد ثبت شده است.
• در بسیاری از موارد دیده شده است که فرزندی زودتر از والدین خود فوت می‌­کند و به همین دلیل قانونا فرزندان او  از پدربزرگ خود ارث نخواهند برد. اما با وجود قرارداد صلح عمری، با مرگ متصالح، منافع قرارداد به وراث او منتقل می­‌شود. در نتیجه چنانچه والدی مالی را به نام فرزندش صلح عمری کند، با مرگ فرزند، برخلاف روند تقسیم ارث، مال به نوه‌های او خواهد رسید.
• با صلح عمری به هیچ وجه تا پیش از زمان فوت مصالح، مال‌الصلح جزو اموال متصالح محسوب نمی­‌شود و به هیچ وجه اجازه­­ استفاده از آن را ندارد و حتی هیچ مرجع قانونی­ نمی­‌تواند آن را توقیف نماید.

هزینه‌­های تنظیم سند صلح عمری

صلح عمری نیز مانند هرگونه سند دیگری، مدارکی خاص لازم دارد که باید تهیه شود و هم‌چنین هزینه صلح عمری قیمت‌های متفاوتی را در برمی‌گیرد. هزینه صلح عمری بسته به اموال و املاکی که منتقل می‌شود متفاوت است.

مالیات بر صلح عمری

صلح عمری در زمان انتقال منافع از مصالح به متصالح یعنی پس از فوت مصالح، دارای مالیاتی است که در ماده ۱۲۲ قانون مالیات­‌های مستقیم به آن اشاره شده است. مالیات­‌های صلح عمری عبارتند از:

• پنج درصد از ارزش ملک به عنوان مالیات برای نقل و انتقال قطعی ملک
• دو درصد از ارزش مال به عنوان انتقال حق واگذاری

چنانچه برای مال‌الصلح در صلح‌­نامه ارزشی مشخص نشده باشد، بنا به ارزش روز اموال متشابه آن توسط کارشناسی، قیمتی برای آن تعیین می­‌گردد که مالیات­‌ها بر اساس آن اخذ خواهد شد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب افراد هرگز نمی‌توانند تمام اموال خود را وصیت کنند را مطالعه کنید.

یکی از مباحث حقوقی مهم که موضوع بسیاری از مشاوره‌هایی است که با حقوقدانان انجام می‌شود، تقسیم ارث قبل از فوت مورث است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع تقسیم ارث قبل از فوت می‌پردازیم.

تکلیف ورثه فوت شده قبل از مورث

قبل از بررسی حکم تقسیم ارث قبل از فوت باید به این سوال مهم پاسخ دهیم که تکلیف ورثه فوت شده قبل از مورث چیست؟

آیا آن‌ها نیز از اموال مورث سهم می‌برند یا ورثه آن‌ها می‌توانند برای دریافت سهم‌الارث مورث فوت شده خود، اقدام کنند؟

در پاسخ به این سوال باید گفت همان‌طور که در ماده ۸۷۵ قانون مدنی اشاره شده است، شرط وراثت، زنده بودن در حین فوت مورث است. در نتیجه ورثه تنها زمانی از اموال سهم می‌برند که در زمان فوت مورث در قید حیات باشند. با این وجود در خصوص تقسیم ارث قبل از فوت فرآیند دیگری وجود دارد و تقسیم اموال، بیشتر مبتنی بر تمایل مالک آن‌ها است.

تقسیم ارث قبل از فوت

گاهی ورثه برای تعیین میزان ارث و تقسیم آن به دادگاه رجوع و تقاضای تقسیم ترکه می‌کنند. گاهی هم خود ورثه طبق قانون یا توافق، اقدام به تقسیم ارث می‌کنند. به‌عبارت دیگر «تقسیم به تراضی و توافق» عقدی است که به موجب آن شرکاء بدون الزام دادگاه توافق به تقسیم مال مشاع به نحو کلی یا جزیی می‌نمایند. در این نوشتار از مجله دلتا به موضوع تقسیم ارث توافقی بین ورثه می‌پردازیم.

تعیین نحوه تقسیم ارث

در خصوص نحوه تقسیم ارث در قانون و عرف بسته به نوع مال، شیوه‌های مختلفی مقرر شده است که در تقسیم ارث توافقی، وراث متوفی در وحله اول می‌بایست در این خصوص به وحدت نظر برسند.

 تقسیم به تفکیک

یعنی جدا کردن و تقسیم مال غیر منقول به قطعات کوچک‌تر. مثلا قطعه زمینی به مساحت ۵ هزار متر مربع که مالک یا مالکان آن تصمیم دارند آن را به قطعات ۲۰۰ متر مربعی تقسیم کنند. اگر این تقسیم صورت گرفت، گفته می‌شود آن زمین به قطعات ۲۰۰ متر مربعی تفکیک شده است.

 تقسیم به افراز

در افراز لازم است که ملک مشاع باشد. اگر ملک مشترک و مشاعی تفکیک شود حالت اشاعه و اشتراک آن از بین نمی‌رود اما در افراز سهم شریک مشخص و معین می‌شود و از حالت مشاع بودن و اشتراک خارج می‌گردد.

در افراز، ملک بر مبنای سهم شرکاء تقسیم می‌شود معمولا تفکیک براساس میزان مالکیت شرکاء صورت نمی‌گیرد بلکه به ترتیبی که مثلا فروش قطعات سهل‌تر باشد انجام می‌شود.

 تقسیم به تعدیل

معنی لغوی تعدیل یعنی از روی عدالت چیزی را تقسیم کردن. تعدیل در جایی صورت می‌گیرد که برخلاف افراز، مال مورد نظر ارزش یکسانی ندارد و اجزای آن دارای قیمت‌های مختلفی هستند.

در این نوع تقسیم بر اساس مساحت، تقسیم صورت نمی‌گیرد بلکه بر اساس ارزش مال تقسیم می‌شود و عین مال بعد از تقسیم به ملکیت شرکاء در می‌آید.

مانند زمین زراعی مشترکی که یک قسمت آن از خاک حاصلخیزی برخوردار است و قسمت دیگر محصول به خوبی رشد نمی‌کند.

در اینجا کارشناس قسمت غیر حاصلخیز را بیشتر حساب می‌کند تا طرف دیگر از این تقسیم ضرر نکند.

تقسیم غیر مستقیم از طریق فروش مال مشترک و تقسیم وجه حاصل از فروش

آخرین مدل از انواع تقسیم غیرمستقیم است. یعنی مال اشتراکی به هیچ کدام از روش‌های بالا قابل تقسیم نبود.

به منظور مستقل کردن مال، مال منقول یا غیر منقول طبق مقررات اجرای احکام به فروش می‌رسد و ثمن معامله نسبت به حصه شرکا بین شرکاء تقسیم می‌شود.

تنظیم قرارداد تقسیم ارث توافقی

زمانی‌که وراث گواهی انحصار وراثت را از مرجع قضایی صالحه اخذ نموده‌اند و در خصوص نحوه تقسیم نیز تراضی کرده‌اند می‌بایست توافق خود را مکتوب نموده و در قالب قرارداد در بیاورند.
تراضی شرکا برای تقسیم مال مشترک نوعی عقد است. زیرا آن‌جا که تراضی وجود دارد عقد هم هست و در عقد نیز تراضی وجود دارد و از آن‌جا که عقد است تمام شرایط عمومی و اختصاصی صحت عقد از جمله قصد و رضا و اهلیت و معین بودن موضوع و مشروعیت جهت را نیز داشته باشد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب صلح عمری راه حلی برای انتقال اموال قبل از فوت  را مطالعه کنید.

ملک، زمین، اتومبیل شخصی و مواردی از این قبیل دستاوردهایی است که معمولا پس از مرگ افراد بجا مانده و دیگر برای او قابل استفاده نخواهند بود و مطابق شرع و قانون به وراث وی تعلق خواهند گرفت. در این نوشتار از مجله دلتا به موضوع پیشگیری از اختلافات در تقسیم ارث می‌پردازیم.

روش های پیشگیری از اختلاف در تقسیم ارث

تنظیم یک وصیت‌نامه قبل از فوت

جهت پیشگیری از اختلاف در تقسیم ارث بین وراث، هر فرد می‌تواند قبل از فوت خود اقدام به تنظیم وصیت‌نامه نمود.

این وصیت‌نامه می‌تواند با حضور شخص در دفاتر اسناد رسمی تنظیم گردد. هم‌چنین می‌تواند به خط خود فرد با ذکر دقیق تاریخ و امضاء به‌صورت خودنوشت باشد.

باید دانست بر اساس ماده ۲۹۱ قانون امور حسبی وصیت‌نامه باید بر اساس تشریفات قانونی تنظیم گردد. در غیر این‌صورت در مراجع رسمی پذیرفته نیست مگر این‌که اشخاص ذینفع در ارث به صحت آن اقرار نمایند.

تنظیم وصیت‌نامه عهدی و مشخص نمودن وصی

بر اساس ماده ۸۲۶ قانون مدنی یکی از اقسام وصیت، وصیت عهدی است که در آن فرد وصیت‌کننده یک یا چند نفر را برای انجام امر یا اموری مامور نماید.

مستفاد از ماده ۸۵۴ قانون مدنی، هر فرد می‌تواند به موجب وصیت، یک یا چند نفر را مکلف به انجام اموری بعد از فوت خود نماید. این افراد در اصطلاح حقوقی وصی گفته می‌شود.

صلاحیت وصی می‌تواند ناظر به تربیت و نگهداری از اولاد متوفی، پیگیری امور مربوط به دیون و بدهی‌های وی بعد از فوت، رسیدگی به امور معنوی از قبیل نماز و روزه و هر امر دیگری باشد که فرد در وصیت‌نامه خود تعیین می‌نماید.

تفویض وکالت به یکی از وراث در خصوص امور مربوط به ارث

وراث می‌توانند جهت پیشگیری از اختلافات احتمالی در خصوص ارثیه، به یکی از وراث که مورد اعتماد و اطمینان سایرین است وکالت دهند. در نهایت در یکی از دفاتر اسناد رسمی به وی تفویض اختیار نمایند.

تا به نمایندگی از سایر وراثین در خصوص امور مربوط به ارث مانند گرفتن برگه گواهی انحصار وراثت و حکم تقسیم ترکه از شورای حل اختلاف، حضور در دفاتر اسناد رسمی به عنوان نماینده قانونی سایر وراث جهت امضا هنگام فروش مالی که به‌طور مشترک بین وراث موجود است و مواردی از این قبیل حاضر گشته و پس از تعیین تکلیف امور، ماحصل کار را در اختیار سایرین قرار دهد.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با نکات حقوقی در این زمینه، آیا همسر دوم از شوهر ارث می‌برد؟  مطالعه کنید.

عدم حضور یکی از ورثه یا عدم همکاری یکی از وراث همیشه یکی از بزرگترین مشکلات املاک موروثی بوده است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع تقسیم ارث بدون حضور همه وراث می‌پردازیم.

آیا تقسیم ارث بدون حضور وراث امکان پذیر است؟

راجع به تقسیم ارث بدون حضور وراث می‌توان گفت که در مرحله انحصار وراثت حتی اگر تعدادی از وراث مدارک خود را ارائه ندهند و همکاری لازم را نداشته باشند اقدام یکی از وراث این وظیفه را از دیگران سلب می‌نماید.

بهتر است که وراث با توافق با یک‌دیگر یکی از وراث را به عنوان وکیل برای انجام این کار مامور کنند اما اگر وراث دیگر همکاری نکنند و مدارک خود را تحویل ندهند به دلیل آن‌که شورای حل اختلاف خود از اداره ثبت احوال استعلام خواهد گرفت در روند بررسی انحصار وراثت خللی ایجاد نخواهد شد.

در زمان رسیدگی به درخواست انحصار وراثت حتی از چند نفر از وراث در جلسه دادگاه حاضر نشوند کماکان طبق ماده ۹۵ قانون آیین دادرسی مدنی این کارشان مانع تداوم رسیدگی به درخواست گواهی انحصار ورثه نمی‌شود. دادگاه با صدور حکم غیابی تکلیف وراث را مشخص و به آنها ابلاغ خواهد کرد. این کار در قانون به رسمیت شناخته می‌شود و به دلیل عدم حضور در جلسه اعتراض وراث مورد اعتنا قرار نخواهد گرفت.

حکم قانون درباره‌ حضور یا عدم‌حضور وراث چیست؟

از آن‌جایی که طبقات ارث طبق ماده‌ی ۸۶۲ قانون مدنی مشخص شده است و سهم هر وارث بر اساس طبقه‌ای که در آن گنجانده می‌شود مشخص می‌گردد، عدم حضور وارث نیز منجر به تقسیم ارث خواهد گردید.

اگر عدم حضور یکی از وراث به علت اعتراض و ارائه وصیت‌نامه به نفع خود باشد از آنجا که قانون، وصیت متوفی در مورد اموال خود را فقط در مورد یک‌سوم از اموال، قانونی می‌داند این فرد باید مراتب اعتراض خود را به دادگاه قبل از تقسیم ارث اعلام نماید.

تا مدارک وی اگر به‌صورت قانونی تنظیم شده باشد مورد بررسی و سپس در صورت صحت تقسیم توسط دادگاه، در مورد مابقی اموال متوفی صورت گیرد.

اما اگر این مدارک قانونی نباشد مورد اعتنا قرار نخواهد گرفت. یکی از موارد رایجی که بعد از فوت افراد موجب بروز اختلاف میان وراث می‌شود ارائه وصیت‌نامه توسط تعدادی از وراث به نفع خود است.

این کار آن‌ها علاوه بر ایجاد اختلاف و درگیری زمان زیادی را در مراجع قانونی صرف بررسی اصالت وصیت‌نامه‌ها خواهد کرد. این موضوع مشکلات زیادی را برای وراث ایجاد و زمان تقسیم ارث را به تعویق خواهد انداخت.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب در صورت عدم همکاری ورثه برای تقسیم ارث چه باید کرد؟ مطالعه کنید.

مراحل انحصار وراثت پیچیدگی‌های بسیار زیادی دارد که ممکن است مراحل انجام این کار را طولانی کند. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع عدم همکاری ورثه برای تقسیم ارث می‌پردازیم.

دلایل عدم همکاری ورثه برای تقسیم ارث

در بعضی از موارد این مشکل پیش آمده برای عدم همکاری یکی از وراث است. برای مثال همه‌ وراث برای توافق‌نامه‌ محضری تقسیم اموال به نتیجه می‌رسند ولی یکی از وراث به هر دلیلی مخالف انجام این کار است.

یا در موارد دیگر ممکن است همه‌ وراث به توافق برسند که وکالتی به وکیل بدهند که امور انحصار وراثت توسط وکیل انجام شود ولی یکی از وراث مخالفتی سر این موضوع دارد.

در صورت عدم همکاری ورثه برای تقسیم ارث چه باید کرد؟

به‌صورت کلی در حل موضوعات این چنینی که نفرات مختلفی درگیر هستند بهترین راه حل مذاکره‌ مسالمت آمیز است. یعنی باید همه‌ وراث با یک دیگر مذاکره کنند تا به نتیجه‌ برسند.

اگر بعد از مذاکره به نتیجه مثبتی نرسیدید باید دعوای خلع ید از ملک مشاعی را طرح کنید. این دعوا برای زمانی کاربرد دارد که ملک خاصی از اموال متوفی به تعدادی از وراث تعلق می‌گیرد. در این صورت وراث برای تقسیم این مال همکاری لازم را نمی‌کنند.

دعوای خلع ید از ملک مشاعی به این صورت است که ملکی که سر آن به نتیجه مشترکی نرسیدند را پلمپ می‌کنند. هدف از پلمپ کردن این ملک این است که از نظر دادگاه موضوع کارشناسی شود.

وقتی این دعوا طرح شود و دادگاه کارشناسی لازم را انجام دهد در نهایت آن وراثی که قرار بود از یک ملک بهره‌ای نبرد یا درصد کمی بهره ببرند با وراث دیگر در شرایط برابر قرار می‌گیرند و به یک اندازه بهره می‌برند.

مرجع رسیدگی به عدم همکاری وراث در تقسیم ارث

در مبالغ پایین برای رسیدگی به مساله عدم همکاری وراث در تقسیم ارث باید به شورای حل اختلاف مراجعه کرد، اما در مبالغ بالاتر باید به دادگاه محل وقوع مال مراجعه کرد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب جدیدترین روش‌های سرقت حساب بانکی شما  مطالعه کنید.

بر طبق ماده ۳۰۰ قانون امور حسبی « در صورت تعدد ورثه هر یک از آن‌ها می‌توانند از دادگاه درخواست تقسیم سهم خود را از سهم سایر ورثه بخواهد» در این مطلب از مجله دلتا به موضوع درخواست تقسیم ارث می‌پردازیم.

چه کسانی حق درخواست تقسیم ارث را دارند؟

• چنانچه هر یک از ورثه به سن رشد نرسیده باشند پدر یا جد پدری صغیر، می‌تواند از دادگاه تقاضای تقسیم بنماید.
• اگر متوفی برای بعد از زمان فوت خود، وصی تعیین نموده باشد، وصی منتخب حق درخواست تقسیم دارد.
• هر یک از ورثه قانونی متوفی
• چنانچه برای وراث محجور که از تصرف در اموال و حقوق مالی خود ممنوع هستند مانند صغار، اشخاص غیر رشید و مجانین، قیم محجور، حق درخواست تقسیم را دارند.
• فرض دیگر که می‌توان مطرح نمود این است که در میان ورثه شخصی وجود داشته باشد که در حال حاضر غایب است. در این وضعیت اگر که غایب  برای اداره اموال خود تکلیف معین کرده باشد باید طبق همان تکلیف معین شده اقدام نمود و در غیر این‌صورت دادگاه برای اداره اموال او یک نفر امین معین می‌کند که این امین نیز حق دارد درخواست کند تا ارث تقسیم شود.
• کسی که سهم‌الارث بعضی از ورثه به او منتقل شده است نیز می‌تواند درخواست تقسیم ترکه را کند.

افرادی که نمی‌توانند درخواست تقسیم کنند

برخی تصور می‌کنند که طلبکاران شخص متوفی یا طلبکاران وراث نیز چون ذینفع در اموال وی هستند نیز می‌توانند درخواست کنند تا ارث را تقسیم نمایند.

اما باید گفت که طلبکاران هیچ‌گاه در شمار ذینفعان در تقسیم به حساب نمی‌آیند چرا که منظور از ذینفع بودن برای درخواست تقسیم کردن ارث مالک بودن است و عمدتا نمی‌توان به شخص طلبکار عنوان مالک نهاد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب چرا ارث زن نصف مرد است؟ را مطالعه کنید.