بیمه بیکاری

بیمه بیکاری تسهیلاتی قانونی بوده که قانون‌گذار برای آن دسته از کارگران و شاغلان که به‌صورت غیر ارادی مجبور به ترک شغل خود شده‌اند، در نظر گرفته است. ضمن آن‌که فرد بیکار باید آماده برای کار و پذیرفتن شغل جدید نیز باشد. این تسهیلات می‌تواند مزایا و معایبی را برای کارگران و افراد شاغل به همراه داشته باشد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع نکات مهم بیمه بیکاری می‌پردازیم.

بیمه بیکاری به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

بیکاری غیرارادی: یکی از شروط مهم غیرارادی بودن ترک شغل است. واژه غیرارادی دو حالت خاص دارد. یک حالت آن است که شما به علت حوادث غیرمترقبه مانند سیل، حریق، زلزله و امثال آن از کار بیکار شده باشید. حالت دیگر آن است که شما به علت تغییرات ایجاد شده در واحد محل کار، از کار بیکار شده باشید.

داشتن تابعیت ایرانی: برای استفاده از این مستمری نیاز است که شما دارای تابعیت ایرانی بوده و افرادی که تابعیت ایرانی ندارند نمی‌توانند آن را دریافت کنند.

تابع قانون کار: نیاز است که افراد قبل از بیکار شدن در واحد محل کار تحت پوشش قانون کار و قانون تامین اجتماعی بوده باشند.

سابقه بیمه: افراد باید قبل از آن‌که بیکار شوند، به مدت ۶ ماه سابقه بیمه تامین اجتماعی داشته باشند. البته افرادی که به علت حوادث غیرمترقبه که به آن اشاره شد بیکار می‌شوند، از داشتن این شرط معاف هستند و نیازی به سابقه بیمه ندارند.

در صورت امکان بعد از سربازی: افراد مجردی که در دوران دریافت بیمه بیکاری به خدمت اعزام شوند، مستمری آن‌ها قطع خواهد شد. بعد از پایان خدمت چنان‌چه باز هم واحد کار از اشتغال آن‌ها امتناع کند، می‌توانند ادامه مقرری خود را دریافت کنند.

آیا بیمه بیکاری جزو سابقه محسوب می‌شود؟

بسیاری نگران هستند که استفاده از بیمه بیکاری در میزان سوابق بیمه‌ای آن‌ها اثر منفی داشته باشد و بدین صورت دیرتر بتوانند از مزایای بازنشستگی استفاده کنند.

در این خصوص باید گفت که براساس قوانین و مقررات فعلی، مدت زمان دریافت این مقرری نیز جزو سوابق بیمه‌ای فرد جهت بازنشستگی یا موارد دیگر محسوب می‌شود.

عواقب گرفتن بیمه بیکاری چیست؟

این سوال نیز جزو سوالات بسیار پرتکرار در بحث بیمه بیکاری است. متقاضیان استفاده از این تسهیلات معمولا این سوال را در ذهن دارند که معایب استفاده از بیمه بیکاری چیست؟

در پاسخ باید گفت که در این خصوص چندان جای نگرانی نیست. این‌گونه نیست که استفاده از این مستمری تاثیر بسیار منفی در آینده داشته باشد. همان‌طور که پیش‌تر نیز اشاره شد، مدت زمان دریافت مستمری جزو سابقه افراد محسوب می‌شود.

اما نکته اساسی در خصوص عواقب گرفتن بیمه بیکاری به حقوق بازنشستگی افراد بر می‌گردد. میزان مستمری بازنشستگی براساس پرداختی دو سال آخر کار محاسبه خواهد شد.

اکثر کارشناسان توصیه می‌کنند که بهتر است در دو سال آخر قبل از بازنشستگی از بیمه بیکاری استفاده نکنید.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی نکات کلیدی درباره بیمه خودرو که نمی‌دانید مطالعه کنید

بیمه بیکاری مقرری است که از جانب دولت برای افراد بیکار در نظر گرفته می‌شود. اما دریافت این مقرری شرایطی دارد که در صورت عدم رعایت از جانب فرد، منجر به قطع بیمه بیکاری خواهد شد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع موارد قطع بیمه بیکاری می‌پردازیم.

دلایل قطع بیمه بیکاری چه مواردی است؟

در اینجا به مهم‌ترین دلایل قطع بیمه بیکاری اشاره خواهیم کرد. اکثر این دلایل در قوانین مربوط به بیمه بیکاری مورد اشاره و بررسی قرار گرفته‌اند که از جمله آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• هر زمان فرد مورد نظر دوباره اشتغال به کار یابد، بیمه بیکاری وی قطع خواهد شد.
• اگر فرد از پیشنهاد شغلی در حوزه تخصص خود یا مشابه به آن امتناع ورزد، باز هم منجر به قطع بیمه بیکاری می‌شود.
• فرد ضمن دریافت بیمه بیکاری، برای دریافت مقرری بازنشستگی یا از کار افتادگی نیز مشمول شناخته شود. این شرایط نیز منجر به قطع بیمه بیکاری می‌شود.
• در صورتی که فرد بدون داشتن عذر موجه از شرکت در دوره‌های کارآموزی یا سوادآموزی خودداری کند. این موضوع از طریق وزارت کار و امور اجتماعی پیگیری می‌شود.
• بیمه شده به نحوی از انحاء با دریافت مزد بلاتکلیفی به کار مربوطه اعاده کند.

 شکایت برای قطع بیمه بیکاری چگونه است؟

ممکن است بنا به دلایل مختلف بازرس بیمه بیکاری، اقدام به قطع مقرری کند. معمولا به فواصل زمانی مختلف بازرس اقدام به حضور و غیاب جلو درب منزل خواهد کرد. در بسیاری مواقع در صورت غیبت غیرمجاز افراد، مقرری آنها قطع خواهد شد. با این حال، امکان اعتراض به قطع بیمه بیکاری فرد وجود دارد.

در تبصره ماده ۱۷ آیین‌نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری به چگونگی اعتراض کارگر نسبت به قطع بیمه بیکاری اشاره شده است. این تبصره اشاره می‌کند که «در صورت اعتراض کارگر نسبت به قطع مقرری توسط بیمه تامین اجتماعی، واحد کار و امور اجتماعی موظف است که مراتب را بررسی و اعلام نظر نماید. نظر واحد کار و امور اجتماعی قطعی و لازم‌الاجرا است.»

گاهی اوقات افراد با مراجعه به سازمان تامین اجتماعی موفق به برقراری مجدد مقرری خود می‌شوند اما برخی اوقات نیز این کار امکان‌پذیر نیست.

در این مواقع متقاضیان باید شکایت خود از سازمان تامین اجتماعی را به دیوان عدالت اداری ارائه دهند. در این حالت معمولا متقاضیان دردسر بیشتری خواهند داشت.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب انواع ازدواج‌های غیرقانونی مطالعه کنید.

بیمه بیکاری برای حمایت از اقشاری که به‌صورت موقت و غیرارادی شغل خود را از دست داده‌اند، به‌وجود آمده است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع شرایط دریافت بیمه بیکاری می‌پردازیم.

به چه کسی بیکار می‌گویند؟

از نظر قانون بیمه بیکاری، بی کار به شخص بیمه‌شده‌ای گفته می‌شود که بدون میل و اراده خود بی کار شده و اکنون آماده به کار است و می‌تواند در محیط کار جدید فعالیت خود را آغاز کند.

شرایط دریافت بیمه بیکاری چگونه است؟

اگر شرایط زیر را داشته باشید، بیمه بیکاری به شما تعلق می‌گیرد:

• مشمول قانون کار و تأمین اجتماعی باشید
• تبعه کشورهای دیگر نباشید
• مستمری‌بگیر، بازنشسته یا از کارافتاده نباشید
• پیش از بی کاری، حداقل یک سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشید
• کارفرما، دارای شغل آزاد یا بیمه‌شده اختیاری نباشید
• به صورت غیر ارادی از کار اخراج شده باشید
• بیکاری خود را تا ۳۰ روز پس از اخراج به اداره کار اعلام نمایید (البته در موارد خاص، بیش از ۳۰ روز نیز امکان‌پذیر است).

نکته: افراد بیمه شده‌ای که به دلیل بروز حوادث غیرمترقبه مانند جنگ، زلزله، آتش‌سوزی و سیل کار خود را از دست می‌دهند، برای دریافت بیمه بیکاری نیازی به داشتن سابقه پرداخت حق بیمه برای مدت زمان مشخص را ندارند. این افراد حتی اگر در اولین روز کاری خود نیز بر اثر چنین حوادثی بیکار شوند، در صورت داشتن سایر شرایط، واجد شرایط بیمه بیکاری خواهند بود.

مدت زمان پرداخت بیمه بیکاری

مدت زمان دریافت مقرری بیمه بیکاری به سابقه پرداخت حق بیمه توسط شما در زمان اشتغال بستگی دارد. با این حال مدت زمان دریافت بیمه بیکاری، از ۳۶ ماه برای افراد مجرد و ۵۰ ماه برای بیمه‌شده‌های متأهل و متکفل بیشتر نیست.

مبلغ بیمه بیکاری چقدر است؟

طبق قانون، مقرری روزانه بیمه بیکاری ۵۵% متوسط دستمزد، حقوق یا کارمزد روزانه فرد بیمه‌شده است. برای افراد متاهل و متکفل، به ازای هر یک از افراد تحت تکفل (حداکثر تا ۴ نفر) ۱۰% حداقل دستمزد زمان شروع بیکاری به این مبلغ اضافه می‌شود، اما در هر صورت مبلغ کلی آن نباید از حداقل دستمزد تعیین‌شده برای هر سال کمتر، یا از ۸۰% متوسط دستمزد یا حقوق بیمه‌شده بیشتر باشد.

در ضمن، مبلغ بیمه بیکاری بین دهم تا پانزدهم هر ماه به حساب شما در بانک رفاه واریز می‌شود. بنابراین، برای دریافت مقرری حتما باید در این بانک حساب داشته باشید.

مدارک مورد نیاز برای بیمه بیکاری چه هستند؟

برای به جریان انداختن فرایند دریافت بیمه بیکاری باید با در دست داشتن مدارک زیر به واحدهای اداره تعاون، کار و رفاه ‌اجتماعی مراجعه کنید:

• اصل و کپی قرارداد یکسال آخر کار یا رای صادرشده
• عکس ۴*۳ جدید (۴ قطعه)
• اصل و کپی مدرک تحصیلی یا مدرک فنی
• اصل و کپی تمام صفحات شناسنامه و کارت ملی
• اصل و کپی کارت پایان خدمت (برای آقایان)
• پوشه روغنی (یک جلد)
• کپی صفحه اول دفترچه بیمه
• نامه عدم نیاز کارفرما

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب با ۵ باور غلط حقوقی که باید بدانید را مطالعه کنید.

در شرایط فعلی اقتصاد کشور و وجود بحران های مالی ، تورم بالا ، نوسانات شدید قیمتی ، وجود تحریم های بین المللی شدید و سایر مواردی که در اقتصاد کشور ما وجود دارد، سبب شده تا هر روزه افراد بیشتری شغل خود را به طور ناخواسته از دست بدهند. وجود چنین شرایطی باعث ایجاد نگرانی های زیادی برای این افراد در رابطه با از دست دادن شغل و نداشتن منبع درآمد شده است. از این رو دولت به منظور حمایت از این قشر و برقراری عدالت اجتماعی در رابطه با آنها، در سال ۱۳۶۹ اقدام به ایجاد قانونی با عنوان قانون بیمه بیکاری نمود. در مجله دلتا با ما همراه باشید.

پرداخت حق بیمه به افراد بیکار

این قانون به منظور حمایت از اقشار ضعیف جامعه و افرادی که بصورت غیر ارادی علی رغم میل باطنی خود بیکار شده‌اند، در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. بر اساس این قانون، افراد پس از اینکه در سامانه مربوطه ثبت نام کردند، مدت زمان مشخصی که به عنوان مهلت ارائه این درخواست تعیین شده است را پشت سر می‌گذارند.

سپس سازمان بیمه با درخواست آنها موافقت می‌نماید و مبلغ مشخصی تا مدت زمان محدودی به آنها تعلق خواهد گرفت.

طبق قوانینی که در بیمه تامین اجتماعی تعریف شده است، قانون بیمه بیکاری، تنها به افرادی تعلق می‌گیرد که تمامی شرایط زیر را دارا باشند :

• کارگر فصلی که در فصل کار اخراج شده باشد یا به هر دلیلی بیکار شده باشد.
• کسانی که به صورت قرارداد موقت استخدام شده و قبل از پایان قرار داد اخراج شده باشند.
• کسانی که به دلیل تغییر ساختار اقتصادی بصورت موقت بیکار شده باشند.
• کسانی که به دلیل حوادث طبیعی، اقتصادی، سیاسی و یا به طور کلی حوادثی که از اختیار آنها خارج است، بیکار شده‌اند.

میزان مبلغ این نوع بیمه، معادل ۵۵ % متوسط حقوق روزانه افراد بوده و در صورتی که این افراد کسانی را تحت سرپرستی خود داشته باشند، به ازای هر شخص مقدار ۱۰ درصد به حداقل دستمزد دریافتی‌شان اضافه می‌شود. مجموع پرداخت این بیمه، نباید کمتر از حداقل دستمزد دریافتی آنها باشد.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر، بیمه بیکاری بعد از مرخصی زایمان، را مطالعه کنید.

زوجه می‌تواند بخشی از حقوق بیکاری را بابت مهریه از طریق دادگاه توقیف کند.

​

طبق ماده ۳ قانون بیمه بیکاری؛ بیمه بیکاری به عنوان یکی از حمایت‌های تامین اجتماعی است و سازمان تامین اجتماعی مکلف است با دریافت حق بیمه مقرر، به‌ بیمه‌ شدگانی که طبق مقررات این قانون بیکار می‌شوند مقرری بیمه بیکاری پرداخت کند. بنابراین بیمه بیکاری عبارت است از این که شخص بیکار مورد حمایت قانون قرار گرفته و حق بیمه دریافت خواهد کرد. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی توقیف بیمه بیکاری برای مهریه می‌پردازیم.

توقیف اموال برای مهریه

در صورتی که زوج مهریه زوجه را نپردازد، زوجه می‌تواند با معرفی اموال و دارایی زوج تقاضا کند که اموال وی را توقیف کنند و می‌تواند مطالباتی را از موجودی حساب‌های بانکی او توقیف کند. زوجه همچنین می‌تواند تقاضای توقیف حقوق زوج را از سازمان‌ها و موسسه‌های دولتی یا خصوصی داشته باشد و میزان یک چهارم حقوق، مادامی که شوهر متاهل است و نیز یک سوم آن را در صورتی که زن و شوهر از هم جدا شوند و تا زمانی که شوهر زن دیگری را اختیار نکرده باشد توقیف اموال برای مهریه کند. اگر زوج مالی داشته باشد و زوجه احتمال دهد در طول مدتی که دادگاه تشکیل می‌شود زوج آن مال را ‌بفروشد یا جا به جا کند، از دادگاه می‌خواهد قرار تامین خواسته صادر کند با این درخواست، قرار تامین صادر می‌شود و مال تا صدور حکم دادگاه برای مهریه توقیف می‌شود، از این مال تامین شده می‌توان مهریه را برداشت.

توقیف بیمه بیکاری برای مهریه

پرسشی که مطرح می شود این است که آیا زوجه می‌تواند حق بیمه همسرش را از بابت مهریه خود وصول کند یا نه؟ پاسخ آن این است که بله زن می‌تواند دادخواست مطالبه مهریه تقدیم و پس از واریز حق بیمه بیکاری همسرش از طریق مراجع قضایی حساب او را توقیف کند.

همچنین بخوانید:

در چه مواردی مهریه به زن تعلق نمی‌گیرد؟

توقیف اموال برای مهریه

در چه مواردی ازدواج موقت باید ثبت شود؟

محاسبه مهریه به نرخ روز

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

یکی از خدمات سازمان تأمین اجتماعی به بیمه شدگان این سازمان، پرداخت بیمه بیکاری به بیمه شدگانی است که بدون میل و اراده خود بیکار شده اند. سازمان تأمین اجتماعی با پرداخت بیمه بیکاری به بیمه شدگان این سازمان کمک می‌کند تا زمانی که شغلی ندارند بتوانند امرار معاش کنند. به همین دلیل در مجله دلتا نکات حقوقی مهمی که در خصوص بیمه بیکاری وجود دارد، بررسی شده است. با مجله حقوقی دلتا همراه شوید.

شرایط بیمه بیکاری

۱.داشتن حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه به سازمان تامین اجتماعی
۲.به طور غیر ارادی بیکار شده‌ و آماده کار باشند.
۳.جزو اتباع بیگانه و تبعه کشورهای دیگر نباشند.
۴.مستمری بگیر، بازنشسته و یا از کارافتاده کلی نباشد.
۵.در زمره صاحبان حرفه و مشاغل آزاد و بیمه شدگان اختیاری نباشند.
۶.یک سال قرارداد کار در آخرین کارگاه با پرداخت حق بیمه داشته باشند.
۷.کارگرانی که به دلیل بروز حوادثی نظیر آتش‌سوزی، سیل و یا زلزله بیکار شده‌اند نیاز به داشتن سابقه شش ماه پرداخت حق بیمه نیستند و با داشتن حتی یک روز پرداخت حق بیمه هم مشمول بیمه بیکاری می‌شوند.

تشخیص ارادی و غیرارادی بودن بیکاری

تشخیص این امر بر عهده گروهی متشکل از نمایندگان اداره تعاون کار و رفاه اجتماعی و سازمان تأمین‌ اجتماعی است. شعب تأمین‌ اجتماعی پس از تأیید ادارات نامبرده، در خصوص برقراری و پرداخت مستمری بیکاری برای بیمه‌شدگان اقدام می‌کنند.

نحوه استفاده از بیمه بیکاری

طبق قانون بیمه بیکاری، کارگر اخراجی یا متقاضی بیمه بیکاری که شغل خود را به صورت غیرارادی از دست داده،‌ موظف است حداکثر ٣٠ روز از تاریخ بیکاری، به ادارات تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل مراجعه و موضوع را به ادارات کار اطلاع و آمادگی خود را برای اشتغال مجدد یا کاری مشابه آن اعلام کند. مراجعه متقاضی  بعد از گذشت ۳۰ روز اگر عذر موجه مثل بیماری  داشته باشد وهیأت حل اختلاف اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی این موضوع را تایید کند  تا سه ماه امکان پذیر است.

افرادی که شرایط دریافت بیمه بیکاری را ندارند

بر اساس مقررات بیمه بیکاری ، بازنشستگان و از کار افتادگان کلی، صاحبان مشاغل آزاد، رانندگان، کارگران ساختمانی و قالیبافان بدون کارفرما، بیمه شدگان اختیاری و اتباع خارجی شرایط دریافت بیمه بیکاری را ندارند.

موارد لغو بیمه بیکاری

۱.در صورتی که بیمه‌شده دوباره به کار اشتغال یابد.
۲.بیمه‌شده از قبول شغل مشابه پیشنهاد شده خودداری کند.
۳.بیمه‌شده فوت کند.
۴.بیمه‌شده مستمری بازنشستگی دریافت کند و یا دچار از کار افتادگی کلی شود.
۵.مدت زمانی که بیمه بیکاری به او تعلق می‌گیرد پایان یابد.
۶.بیمه‌شده بدون دلیل موجه از شرکت در دوره‌های کارآموزی خودداری کند.

مدت پرداخت بیمه بیکاری چند ماه است؟

مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری، به سابقه پرداخت حق بیمه از سوی بیمه‌شده بستگی دارد. هم اکنون کمترین مدت دریافت بیمه بیکاری برای مجردین و متاهلین به ترتیب ۶ و ۱۲ ماه است و بیشترین مقدار آن برای بیمه‌شدگان مجرد و متأهل (یا متکفل) به ترتیب ۳۶ و ۵۰ ماه است.

مطلب پیشنهادی: برای آشنایی بیشتر در خصوص محاسبه مرخصی “نحوه محاسبه مرخصی در قانون کار” را مطالعه کنید.