قانون مهریه

مهریه به مالی اطلاق می‌شود که مرد در هنگام عقد نکاح به زن پرداخت یا متعهد به پرداختن آن می‌شود و در عقدنامه به‌صورت کتبی درج و ثبت شده و شوهر ذیل آن را امضا می‌نماید. بنابراین مشخص می‌شود که مهریه حق شرعی و قانونی زن است که شوهر بایستی در هر زمانی‌که زن مطالبه نمود، نسبت به پرداخت آن اقدام لازم را به عمل آورد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع دریافت مهریه از خانواده همسر می‌پردازیم.

آیا گرفتن مهریه از پدر شوهر امکان‌پذیر است؟

از نقطه نظر قانونی؛ مهریه تکلیفی است که شوهر تعهد کرده است. طبعا پدرشوهر مسئولیت قانونی نسبت به پرداخت آن ندارد. پس حتی در مواردی که همسر زن از تمکن مالی برخوردار نبوده و در مقابل؛ پدرشوهر دارای سرمایه زیادی باشد، هیچ مسئولیت قانونی متوجه حال پدرشوهر نیست. مگر در برخی شرایط خاص.

شرایط دریافت مهریه از پدر شوهر 

زن در شرایطی که پدرشوهر در عقدنامه نسبت به پرداخت مهریه ضمانت یا تعهدی داده باشد می‌تواند از پدرشوهر خود مطالبه مهریه کند. توجه داشته باشید که پدرشوهر بایستی تعهد و ضمانت پرداخت مهریه را به‌صورت قانونی به امضاء رسانده باشد. استناد به گفتار شفاهی پدرشوهر در خصوص پرداخت یا ضمانت پرداخت مهریه زن آن‌چنان از جایگاه قانونی برخوردار نیست. اگر به مباحث مهریه علاقه دارید مطلب زن از چه اموالی نمی‌تواند مهریه‌اش را بردارد؟ را مطالعه کنید.

همچنین در شرایطی که پدرشوهر فوت کرده باشد و تعهد مهریه را در زمان عقد نکاح کرده باشد، زن می‌تواند تقاضای مهریه خود را به ورثه پدرشوهر فوت شده اعلام کند. ورثه مکلف به پرداخت مهریه به عنوان دین ممتاز از محل سهم‌الارث هستند.

نحوه دریافت مهریه از مادرهمسر

گاهی برخی خانم‌ها به منظور اطمینان بیشتر از خانواده شوهر می‌خواهند که آن‌ها در عقدنامه، خود را ضامن تعهدات شوهر از جمله مهریه معرفی کنند.  این سند جزو اسناد رسمی است قابل اجرا در خصوص افرادی است که ضامن شده‌اند. اگر مادرهمسر ضامن پرداخت مهریه شود، ابتدا لازم است زن تا در صورت رسمی بودن سند، از طریق اداره اجرای ثبت یا دادگاه خانواده نسبت به مطالبه مهریه اقدام نماید.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب مجازات پنهان کردن ازدواج قبلی چیست؟  را مطالعه کنید.

مهریه یکی از مهم‌ترین حقوق مالی است که در ازدواج برای زن ایجاد می‌شود. با وقوع عقد ازدواج زن مالک مهریه شده و می‌تواند هر تصرفی نسبت به آن انجام دهد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع مستثنیات دین در پرداخت مهریه می‌پردازیم.

انواع مهریه

مهریه ممکن است به‌صورت عندالمطالبه یا عندالاستطاعه بر عهده مرد قرار گیرد. اما معنی آن‌ها چیست؟

• مهریه عندالمطالبه

مهریه عندالمطالبه به مهریه‌ای گفته می‌شود که زن می‌تواند هر زمان خواست آن را مطالبه کند. و هرگاه زن مهریه خود را مطالبه کرد، مرد باید آن را بپردازد.

• عندالاستطاعه

اما مهریه عندالاستطاعه به این شکل نیست. مهریه عندالاستطاعه به این شکل است که با مطالبه زن، مرد در صورتی تکلیف به پرداخت مهریه دارد که توان پرداخت داشته باشد. پس پرداخت آن به توانایی مالی مرد و استطاعت او بستگی دارد. اگر به مباحث مهریه علاقه داترید به مطلب آیا برای بار دوم می‌توان مهریه را به اجرا گذاشت؟ مراجعه کنید.

زن از چه اموالی نمی‌تواند مهریه اش را بردارد؟

برخی اموال شوهر را نمی‌توان بابت مهریه توقیف کرد. این اموال مستثنیات دین نامیده می شوند. مستثنیات دین عبارتند از:

• یک منزل مسکونی که عرفا در شأن شوهر باشد جز مستثنیات دین است.
• اثاثیه مورد نیاز زندگی که برای رفع نیازهای ضروری شوهر و افراد تحت تکفل وی لازم است.
• آذوقه موجود به قدر احتیاج مرد و افراد تحت تکفل وی برای مدتی که عرفا آذوقه ذخیره می‌شود.
• کتب و ابزار علمی و تحقیقاتی برای اهل علم و تحقیق متناسب با شأن آن‌ها.
• وسایل و ابزار کار کسبه، پیشه وران، کشاورزان و سایر اشخاص که برای امرار معاش ضروری آن‌ها و افراد تحت تکفلشان لازم است.
• تلفن مورد نیاز مدیون
• مبلغی که در ضمن عقد اجاره به موجر پرداخت می‌شود، مشروط بر اینکه پرداخت اجاره‌بها بدون آن موجب عسر و حرج گردد و عین مستأجره مورد نیاز مدیون بوده و بالاتر از شأن او نباشد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب در این شرایط شوهر می‌تواند حق طلاق را باطل کند را مطالعه کنید

در سال‌های اخیر با وجود افزایش آمار طلاق در میان خانواده‌ها، بسیاری از همین افراد اطلاعات کافی و لازم را درخصوص طلب مهریه یا تمکین از شوهر ندارند. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع دریافت نفقه و مهریه بدون تمکین می‌پردازیم.

حق حبس چیست؟

بر اساس ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی، زن می‌تواند تا مهریه به او تسلیم نشده از ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند. مشروط بر اینکه مهر او حال باشد و این امتناع نفقه را ساقط نمی‌کند. این امکان امتناع از انجام تعهد (تمکین کردن) را حق حبس می‌گویند.

باید و نبایدهای حق حبس برای زن

• مهریه باید حال باشد. برابر ماده ۱۰۸۳ قانون مدنی مهر می‌تواند کلا یا جزئا حال یا به وعده باشد.
• اگر مهر مدت‌دار باشد زن زمانی حق خواهد داشت مهریه خود را مطالبه کند که زمان آن فرا رسیده باشد. در این وضعیت شوهر نیز می‌تواند ایفاء وظایف زناشویی را از زن طلب کند. در این شرایط زوجه نمی‌تواند به حق حبس خود استناد کند.
• اما در حالتی که شوهر ایفای وظایف زناشویی را از زن طلب نکند و زمان پرداخت مهریه هم رسیده باشد یا مهریه وعده‌دار نباشد، زن می‌تواند از حق حبس خود استفاده کند. چون به موجب ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی به محض وقوع عقد نکاح، زن مالک مهریه می‌شود. برای آشنایی با مهریه‌هایی که پرداخت نمی‌شوند به مطلب مهریه‌هایی که نه می‌توان داد نه می‌توان گرفت مراجعه کنید.
• زن قبل از گرفتن مهریه به ایفاء وظایف زناشویی عمل نکرده باشد. برابر ماده ۱۰۸۶ قانون مدنی، چنانچه زن قبل از گرفتن مهریه، با میل خود، از شوهر تمکین خاص کند(رابطه زناشویی) حق حبس وی ساقط و دیگر اجازه امتناع از تمکین و سایر وظایف زناشویی را ندارد.

چنانچه زن در حین عقد مطلع باشد که شوهر قادر به پرداخت مهریه نیست و با این وصف به عقد وی در آید نه تنها نمی‌تواند به لحاظ عدم قدرت و استطاعت شوهر بر پرداخت مهریه تقاضای بطلان عقد را بنماید بلکه مجاز به استفاده از حق حبس خود هم نیست. لذا باید پس از عقد، با درخواست شوهر به ایفاء وظایف زناشویی اقدام نماید، درغیراین‌صورت ناشزه محسوب می‌شود.

زوجه در چه مواردی می‌تواند از حق حبس استفاده کند؟

زن تا دریافت کل مهریه مکلف به تمکین خاص و ایفاء وظایف زناشویی نیست. در صورت قسط‌بندی شدن مهریه، حق حبس برای زن تا اتمام پرداخت اقساط باقی می‌ماند.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب حقوقی که زنان در ازدواج از آن بی‌خبرند را مطالعه کنید.

با تشکیل عقد نکاح و ایجاد رابطه زوجیت بین طرفین، در کنار تعهدات و تکالیف غیر مالی و عاطفی زوجین، مجموعه‌ای از تعهدات و تکالیف مالی هم ایجاد می‌گردد که بر گردن شوهر است. یکی از این تکالیف مهریه است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع معافیت مرد از پرداخت مهریه می‌پردازیم.

موارد عدم تعلق مهریه و معافیت مرد از پرداخت مهریه

طلاق قبل از برقراری رابطه زناشویی

با تشکیل نکاح و تعیین و ثبت مهریه در نکاح، زن می‌تواند مهریه را به‌طور کامل مطالبه کند. این مطالبه، مشروط به برقراری کامل رابطه زناشویی است.  درصورتی‌که قبل از ایجاد رابطه زناشویی، زن و شوهر از یکدیگر طلاق بگیرند در این‌صورت زن مستحق نصف مهریه خواهد بود.

فوت زوجه

شوهر ملزم به تعیین مهریه خواهد بود. شرط عدم تعلق مهریه، شرطی باطل است. با این وجود هرگاه قبل از تعیین مهریه و ثبت آن در سند نکاح، زن فوت نماید و رابطه زناشویی ایجاد نشده باشد، در این‌صورت زن مستحق مهریه نخواهد بود. در این گونه موارد معافیت مرد از پرداخت مهریه محقق می‌شود.

بطلان نکاح

هرگاه مهریه در ضمن نکاح تعیین نشده باشد و رابطه زناشویی انجام نشده باشد، زن مستحق مهریه نخواهد بود ولی هرگاه رابطه زناشویی انجام شده باشد و اگر زن به بطلان نکاح آگاه بوده باشد، مهریه تعلق نخواهد گرفت و اگر آگاه نبود، مستحق مهر‌المثل خواهد بود.

فسخ نکاح

طبق قانون تحت شرایطی بسته به وضعیت جسمانی  یا روحی زن یا شوهر، می‌توان عقد نکاح را فسخ نمود. در صورتی‌که زن یا مرد دچار بیماری‌های منحصر به وضعیت جسمانی خود گردند یا دچار جنون گردند. درصورت شرایطی به زن مهریه تعلق نمی‌گیرد و مرد معاف از پرداخت است.

عدم تنفیذ مهریه

تعیین و تنفیذ(قبول) مهریه به عهده شوهر خواهد بود، هرگاه میزان مهریه توسط شخص دیگری تعیین شود ولی زوج، از قبول آن خودداری کند، مهریه تعیین شده معتبر نخواهد بود و به زن تعلق نمی‌گیرد.

اثبات عدم تعلق مهریه و معافیت مرد از پرداخت مهریه

در صورتی‌که زوجه در دادگاه خانواده مهریه خود را مطالبه کند، زوج می‌تواند در دفاع از خود، با اثبات یکی از موارد مذکور که به زن مهریه تعلق نمی‌گیرد، موجب عدم تعلق مهریه به زن گردد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی آیا می‌توان آپارتمان را بابت مهریه توقیف کرد؟  مطالعه کنید.

پرونده‌های مربوط به پرداخت و یا عدم‌پرداخت مهریه بخش زیادی از پرونده‌های دادگستری را به خود اختصاص داده‌اند. بنابراین در این مطلب از مجله‌ دلتا می‌خواهیم به موضوع باورهای نادرست درباره قانون مهریه بپردازیم.

• محرومیت از مهریه در صورت خیانت زن به مرد

اولین و مهم‌ترین اشتباه رایج در خصوص پرداخت مهریه در این است که گاهی افراد با خود فکر می‌کنند و به دیگران نیز انتقال می‌دهند که اگر زن به مرد خود خیانت کند دیگر استحقاق دریافت مهریه ندارد و از دریافت مهریه محروم می‌شود. در حالی‌که در هر شرایطی مهریه به زن تعلق می‌گیرد حتی اگر زن به شوهر خیانت کند و این خیانت به اثبات برسد.

• زن باکره مستحق دریافت مهریه نیست

زن به محض عقد، مالک کل مهریه می‌شود و اگر زن باکره باشد نصف مهریه به او تعلق می‌گیرد. در‌صورتی‌که در دوران عقد نزدیکی صورت گرفته باشد زن مالک کل مهریه می‌‌شود.

قانون جدید مهریه در سال ۱۴۰۰

• این‌طور نیست که مهریه فقط تا ۱۱۰ سکه قابل وصول باشد؛ چرا که اگر شوهر مالی برای توقیف داشته باشد یا هر زمان متمکن شود باید مازاد بر ۱۱۰ سکه را نیز پرداخت کند.
• مهریه از پدر‌شوهر قابل مطالبه نیست مگر این‌که خود پدرشوهر ضامن پرداخت مهریه شده باشد.
• مهریه زن متوفی به وراث ایشان به ارث می‌رسد. از آن‌جایی که ماهیت مهریه، طلب است، بنابراین پس از فوت زن هم، این حق به وراث ایشان مثل پدر و مادر زن می‌رسد و آن‌ها می‌توانند مهریه دخترشان را از داماد مطالبه کنند.
• مهریه نامتعارف مثل هزار شاخه گل رز قابل تبدیل به پول‌نقد نیست. طبق قانون شوهر باید همان مال یعنی گل رز را بدهد، مگر این‌که طرفین به گونه‌ای دیگر تراضی کنند. بدین صورت شوهر می‌تواند از پرداخت وجه‌نقد بابت مهریه خودداری کند و این حق قانونی اوست. درحالی که بسیاری از خانم‌ها به اشتباه گمان می‌کنند می‌شود شوهر را به پرداخت قیمت روز گل‌ها محکوم کنند.
• طبق قانون جدید مهریه اگر بعد از عقد مهریه افزایش پیدا کند قابل استناد نیست و اگرچه بعد از عقد طرفین به این توافق برسند که مهریه را بیش‌تر یا کم‌تر کنند و حتی برای این مورد سندی را هم تنظیم کنند، باز هم به عنوان مهریه اصلی قلمداد نمی‌شود و ارزش و اعتبار مهریه اولیه را ندارد.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با دیگر نکات حقوقی مطلب، رفع مسدودی حساب بانکی چگونه است؟ را مطالعه کنید.

رشد ناگهانی و شدید قیمت سکه و طلا باعث شد شمار زندانیان پرداخت مهریه بالا برود.

​

گرانی قیمت طلا و سکه باعث دشواری در پرداخت مهریه می‌شود و اشخاصی که به طور اقساطی مهریه همسر خود را می‌پردازند، به دلیل گرانی ناگهانی سکه، از پرداخت ناتوان و راهی زندان می‌شوند. در این نوشتار از مجله اینترنتی دلتا به بررسی اصلاح قانون مهریه می‌پردازیم.

قانون مهریه

بدهکاران مهریه که ملزم به پرداخت سکه بهار آزادی هستند در پی گرانی سکه و در صورت ناتوانی خود از پرداخت آن می‌توانند از دادگاه ، تعدیل مهریه را بخواهند و به این منظور می‌بایست دادخواست تعدیل خود را به دادگاه تقدیم کنند. تعدیل مهریه به معنا تغییر در میزان و یا اقساط مهریه به کار می‌رود که هم می‌تواند از جانب زن مطرح شود و باعث افزایش میزان مبلغ پرداختی طی اقساط شود و هم از جانب مرد مطرح شود و باعث کم کردن اقساط و یا میزان پرداخت در هر قسط شود. در صورت عدم پرداخت اقساط مهریه مرد زندانی می‌شود. مطالبه مهریه دعوا حقوقی است. هر زمان که مهریه (اقساط) معوقه پرداخت شود یا اعسار مجدد زوج برای دادگاه ثابت شود از زندان آزاد می شود.

اصلاح قانون مهریه

برای کاهش زندانیان مهریه، صحبت‌های ضد و نقیضی از حذف زندان محکومین مهریه می‌شود و هنوز این طرح در دست بررسی قرار دارد اما توجه کنیم برای خالی کردن زندان‌ها و تسهیل پرداخت مهریه برای مردان، حق و حقوق زنان را ضایع نکنیم و حداقل مهریه که یک حق شرعی، قانونی و دینی بر گردن مرد است را از بین نبریم و همچنان قدرت و ماهیت اصلی قراردادها را حفظ کنیم یعنی شرایطی را ایجاد نکنیم که هرکسی هر قراردادی بنویسد و امضا کند اما از تعهد به آن سر باز بزند.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر با ازدواج مجدد زن مهریه قطع می‌شود؟ را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

با ازدواج مجدد زن مهریه قطع می‌شود؟

در چه مواردی مهریه به زن تعلق نمی‌گیرد؟

با فوت زن مهریه ساقط مى‌شود؟

محاسبه مهریه به نرخ روز

توقیف بیمه بیکاری برای مهریه

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

طبق قانون هیچ زنی حق ندارد جدا از شوهرش در خانه‌ای مستقل زندگی کند مگر در موردی خاص.

​

قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران در مواد متعددی به حقوق متقابل زن و شوهر پرداخته است. یکی از مهمترین مسائلی که در ابتدای زندگی هم زوج و زوجه و هم خانواده‌های آنان با آن درگیرند، بحث مسکن و محل سکونت است. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی جدا زندگی کردن زن از شوهر می‌پردازیم.

جدا زندگی کردن زن از شوهر

طبق مواد ۱۱۱۴ و ۱۱۱۵ قانون مدنی زن نمی‌تواند مسکن مستقلی برای زندگی جدا از شوهرش اختیار کند الا اینکه در منزل برای زن خطر جانی، مالی و یا شرافتی وجود داشته باشد که در این صورت زن می‌تواند مسکن جداگانه‌ای برای خودش انتخاب کند و اگر به این علت زن مسکن جداگانه‌ای اختیار کرده باشد باز هم نفقه او بر عهده شوهر است. طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی مسکن جزیی از حق نفقه زوجه است و زوج مکلف است که مسکن مناسبی برای خانواده خود تهیه کند. نکته دیگر این ماده این است که مسکن تهیه شده باید متناسب با شان و مرتبه اجتماعی زن باشد و در غیر این صورت زن می‌تواند از سکونت در آن خانه ممانعت کند. بر اساس ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی زن باید در منزلی که شوهر تعیین می‌کند سکنی کند مگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد. همچنین طبق ماده ۱۰۰۵ قانون مدنی اقامتگاه زن شوهردار همان اقامتگاه شوهر است. البته اگر در زمان عقد شرط انتخاب محل سکونت را به زن داده باشند دیگر اختیار انتخاب مسکن بر عهده او خواهد بود و اگر زوجه بخواهد در خانه‌ای زندگی نکند قانون هم به استناد شرط ضمن عقد حق را به او می‌دهد.

​

ضمانت اجرای عدم حضور زن در منزل مشترک

در مواردی که زن اختیار تعیین خانه را ندارد، باید در خانه‌ای که شوهر تهیه کرده است، سکونت کند. در صورت امتناع، مرد می‌تواند دعوی الزام به تمکین را مطرح کند که در صورت محکومیت و عدم اجرای آن به اصطلاح قانون، ناشزه محسوب شده و مستحق دریافت نفقه نیست. اگر زن از شوهر اجازه اختیار مسکن را گرفته باشد، این حق محدود به زمان خاصی نیست و هر چند مرتبه می‌تواند از این حق استفاده کند.

برای آشنایی بیشتر با نکات حقوقی تقسیم اموال در طلاق را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

عواقب ترک منزل توسط زن

نفقه به زن شاغل تعلق می‌گیرد؟

در چه مواردی زن مجاز به عدم تمکین است؟

زن برای عمل جراحی زیبایی به اجازه شوهر نیاز دارد؟

واریز اشتباه پول به حساب دیگری

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

مهریه از جمله مهم‌ترین حقوقی است که به موجب عقد نکاح به زنان تعلق می‌گیرد.

​

از جمله مهم‌ترین حقوقی که زن به موجب عقد نکاح به دست می‌آورد، مهریه است. مهریه در واقع مالی است که مرد پرداخت آن به زن را بر عهده می‌گیرد و هر زمان که زن بخواهد قابل مطالبه است، اما در شرایطی، زن نمی‌تواند تمام مهریه را مطالبه کند، بلکه بر اساس مقررات قانونی نصف مهریه به وی تعلق می‌گیرد. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی موارد نصف شدن مهریه می‌پردازیم.

موارد نصف شدن مهریه

به موجب ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی به مجرد عقد، زن مالک مهریه می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن کند. بر اساس این ماده، مالکیت زن بر مهریه از همان لحظه‌ای که عقد نکاح خوانده شد، حاصل می‌شود. از جمله آثاری که مالکیت زن بر مهریه دارد آن است که می تواند اقدام به بخشیدن مهریه کرده و یا آن را مطالبه کند که در این حالت مرد موظف به پرداخت مهریه می‌شود، اما در برخی از موارد با توجه به برخی از مواد قانون مدنی، در شرایطی مهریه زن نصف می‌شود و به جای کل مهریه تنها نیمی از مهریه تعیین شده به زن پرداخت می‌شود.

طلاق قبل از رابطه زناشویی

مالکیت زن بر مهریه از لحظه عقد، مالکیتی متزلزل است و با نزدیکی میان زن و مرد کامل می‌شود. بر اساس ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی، هرگاه شوهر قبل از نزدیکی زن خود را طلاق دهد، مستحق نصف مهریه خواهد بود و اگر شوهر بیش از نصف مهر را قبلا داده باشد، می‌تواند مازاد بر نصف را پس بگیرد. یکی از شرایط نصف شدن مهریه، طلاق قبل از نزدیکی است. در این صورت، چون نزدیکی میان زن و مرد رخ نداده است، زن تنها مستحق نصف مهریه خواهد بود.

​

بذل تمام مدت در عقد موقت

یکی دیگر از موارد نصف شدن مهریه بر اساس ماده ۱۰۹۷ قانون مدنی در عقد موقت است. بر اساس این ماده در نکاح منقطع هرگاه شوهر قبل از نزدیکی تمام مدت نکاح را ببخشد باید نصف مهریه را بدهد. بر اساس این ماده، در صورتی که مرد در عقد موقت یا صیغه قبل از وقوع رابطه زناشویی تمام مدت صیغه را به زن ببخشد یا بذل مدت کند، باید نصف مهریه را به زن بدهد.

فسخ نکاح به علت ناتوانی جنسی مرد

بر اساس ماده ۱۱۰۱ قانون مدنی، هرگاه عقد نکاح قبل از نزدیکی به جهتی فسخ شود، زن حق مهریه ندارد؛ مگر در صورتی که موجب فسخ، ناتوانی جنسی مرد (عنن) باشد که در این صورت، با وجود فسخ نکاح، زن مستحق نصف مهریه است. بر این اساس، اگر زن قبل از رابطه زناشویی از ناتوانی جنسی مرد آگاه شود، می‌تواند اقدام به فسخ نکاح کند و در این شرایط حق دریافت نصف مهریه را خواهد داشت.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر بعد از عقد می‌توان مهریه را تغییر داد؟ را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

دریافت مهریه از پدر شوهر در چه شرایطی ممکن است؟

ممنوع‌ الخروج کردن مرد برای مهریه

قسط بندی مهریه به چه صورت انجام می‌شود؟

پرداخت مهریه در ایام کرونا چه شرایطی دارد؟

در چه مواردی مهریه به زن تعلق نمی‌گیرد؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید

​

 زن بعد از فوت شوهر می‌تواند مهریه‌اش را مطالبه کند.

​

یکی از مهمترین حقوقی که به موجب شرع و قانون به زن تعلق می‌گیرد مهریه‌ای است که به موجب عقد نکاح میان زن و مرد تعیین می‌شود. بر اساس قانون مدنی زن به محض عقد ازدواج مالک مهریه می‌شود و مرد از همان لحظه متعهد می‌شود که مهریه همسر خود را بپردازد، به لحاظ عرفی مطالبه مهریه معمولا حین دعوای طلاق در دادگاه مطرح می‌شود؛ اما در هر شرایطی زن امکان دریافت مهریه را خواهد داشت. حتی در صورتی که شوهر فوت کرده باشد نیز زن می‌تواند با ارئه دادخواستی مهریه‌اش را مطالبه کند که از اموال متوفی باید پرداخت بشود. در این نوشتار از مجله دلتا به بررسی دریافت مهریه زن بعد از فوت شوهر می‌پردازیم.

مهریه زن بعد از فوت شوهر

زن به محض وقوع عقد مالک مهریه شده است و می‌تواند هر زمان که بخواهد آن را مطالبه کند، به این معنا که پرداخت مهریه زن دِینی است که بر ذِمه مرد قرار گرفته است و جزو بدهی‌های مرد محسوب می‌شود. این مطلب که در صورت فوت مرد، دیگر زن نمی‌تواند مهریه‌اش را دریافت کند، صحیح نیست به دلیل آنکه مهریه زن بعد از فوت شوهر، جزو بدهی‌های مرد است که در طول مدت حیات وی، پرداخت نشده است و بر اساس قانون مدنی، پس از فوت وی در صورتی که اموالی از وی به جای مانده باشد، باید مهریه زن از اموال او پرداخت بشود.

​

چگونگی دریافت مهریه زن بعد از فوت شوهر

بر اساس قانون مدنی، زمانی که شخصی فوت می‌شود، ابتدا باید دیون و بدهی‌های مالی او باید پرداخت شود و سپس اگر چیزی باقی ماند، بر اساس قواعد ارث میان ورثه او تقسیم می‌شود؛ بنابراین، در صورتی که مردی فوت کند در حالی که مهریه همسرش را نپرداخته باشد، زن می‌تواند با ارائه دادخواست به دادگاه خانواده، مهریه‌اش را مطالبه کند؛ حتی در صورتی که تقسیم ترکه متوفی انجام شده باشد. دادخواست مطالبه مهریه باید به طرفیت ورثه متوفی اقامه شود. در مواردی هم که مهریه زن وجه رایج یا پول نقد باشد، تاریخ فوت مبنای محاسبه قرار می‌گیرد و زن بر اساس شاخص سال فوت شوهر مهریه را دریافت می‌کند. البته نکته مهمی که در رابطه با مهریه زن پس از فوت شوهر وجود دارد، آن است که مهریه زن غیر از ارثی است که به وی تعلق می‌گیرد. به این معنا که در صورت فوت مرد، زوجه هم قادر به مطالبه ارث بر طبق قانون مدنی خواهد بود و هم می‌تواند مهریه‌اش را مطالبه کند.

برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر بعد از عقد می‌توان مهریه را تغییر داد؟ را مطالعه کنید.

همچنین بخوانید:

در زمان بخشش مهریه به چه نکاتی باید توجه کرد؟

قسط بندی مهریه به چه صورت انجام می‌شود؟

به زن خیانتکار مهریه تعلق می‌گیرد؟

در چه صورت مهریه نصف می‌شود؟

در چه صورتی مهریه به زن تعلق نمی‌گیرد؟

با مجله حقوقی دلتا همراه باشید 

مهریه حق بدیهی و قانونی زن است که هنگام عقد ازدواج تعیین می‌شود. وظیفه شوهر است که این حق را هر زمان که وی درخواست کرد، پرداخت کند. بنابراین اگر به هر دلیلی شوهر از وظیفه خود سر باز زند، زن می‌تواند دعوی خود را در دادگاه خانواده مطرح کند و درخواست توقیف اموال شوهر را از دادگاه مطالبه کند. حال در این نوشتار می‌خواهیم بررسی کنیم که آیا توقیف منزل مسکونی شوهر برای مطالبه مهریه امکانپذیر است؟ در ادامه با  مجله حقوقی مجله دلتا همراه باشید.

مراحل توقیف اموال برای مهریه

زن برای مطالبه مهریه خود می‌تواند از طریق مرجع اجرای ثبت اسناد رسمی و یا دادگاه اقدام کند. در صورت مراجعه به اجرای ثبت اسناد رسمی این امکان وجود دارد تا از اموال قابل توقیف شوهر استعلام گرفته شود. مرجع صالح دیگر برای این مطالبه، دادگاه خانواده است. زن می‌تواند در دادخواست مهریه، تقاضای توقیف اموال مانند توقیف منزل مسکونی برای مهریه، هزینه حق الوکاله وکیل و هزینه تمبر را به دادگاه خانواده ارائه دهد. اگر در موردی وی توانایی پرداخت هزینه دادرسی را نداشته باشد، این امکان وجود دارد که وی دادخواست اعسار (ناتوان از پرداخت) را به دادگاه خانواده تسلیم کند. دادخواست اعسار زن در دادگاه بررسی و در صورت اثبات اعسار، وی از پرداخت هزینه دادرسی معاف می‌شود.

اموال قابل توقیف شوهر کدامند؟

طبق قانون شخصی که موظف به پرداخت یک بدهی مشخص شده است، در صورت عدم پرداخت یا ناتوانی از پرداخت، بدهی مذکور قابل وصول از اموال و دارایی وی است. بنابراین وصول مهریه نیز می‌تواند از اموال تحت تملک شوهر صورت گیرد. زن می‌تواند اموال شوهر از قبیل منزل، پول نقد، خودرو و… را به دادگاه معرفی کند تا با توقیف و فروش آن همه یا بخشی از مهریه را دریافت کند. البته لازم به ذکر است که روند توقیف اموال شامل استثنا نیز می‌شود. طبق نظر قانون هر مالی قابل توقیف نیست، توقیف مختص اموالی است که جزء مستثنیات دین نباشند. مستثنیات دین آن دسته از اموالی است که طبق عرف برای زندگی مدیون ضروری است. مستثنیات دین شامل موارد ذیل است:

• موجودی آذوقه مورد نیاز مدیون و افراد تحت تکفلش برای مدتی که طبق عرف آذوقه ذخیره می‌شود.
• اثاثیه ضروری زندگی مدیون و افراد تحت تفکل وی
• منزل مسکونی که طبق عرف در حد حالت اعسار مدیون باشد
• ابزار کار و وسایل مورد نیاز پیشه وران، کشاورزان، کسبه و… که توسط آن برای خود و افراد تحت تکفلشان کسب روزی می‌کنند.(کامیون باربری، تاکسی و هر خودرویی که وسیله امرار معاش است)
• ابزار و کتب علمی، جزوات، تحقیقات و… مورد استفاده برای محققان و اشخاص اهل علم
• تلفن شخصی
• مبلغی که در زمان عقد اجاره پرداخت گردیده است که طبق عرف در حد حالت اعسار مدیون باشد.

بنابراین اگر منزل شوهر ارزشی بیش از حالت اعسار او طبق عرف داشته باشد و اموال دیگری از او برای توقیف موجود نباشد، مدیون موظف به فروش آن با نظارت نماینده مرجع اجرایی است و با مبلغ به دست آمده منزلی در حد حالت اعسار برای خود مهیا کند و مابقی مبلغ توقیف گردد. در صورت مقاومت مدیون نسبت به فروش منزل، توقیف منزل مسکونی برای مهریه انجام می گیرد. مال توقیفی در مرحله بعد توسط مرجع اجرایی به فروش رسیده و مبلغی در جهت تهیه منزل در حد حالت اعسار مدیون طبق عرف، به وی بازگردانده می‌شود.

شرایط دریافت حقوق شوهر چیست؟

در مواقعی که شوهر کارمند بخش خصوصی یا دولت باشد و دارای حقوق و مزایای مشخص باشد، در جهت مطالبه مهریه می توان آن را توقیف کرد. کیفیت توقیف مستمری یا حقوق مدیون بستگی به شرایط او دارد. بدین صورت که در صورت متاهل بودن یا دارای فرزند بودن، یک چهارم از حقوقش قابل توقیف و پرداخت در جهت وصول مهریه می باشد. در غیر این صورت، یک سوم از حقوق او قابل توقیف است. برای انجام این امر زن باید مستمری شوهرش را به دادگاه معرفی نماید تا بعد از طی کردن مراحل قانونی، مهریه از محل مستمری پرداخت گردد.

مطلب پیشنهادی: برای آشنایی بیشتر با قوانین دریافت مهریه مطلب “مراحل قانونی دریافت مهریه چگونه است؟” را مطالعه کنید.