فرزند

گاهی اوقات برخی از والدین سعی در ممانعت از ملاقات فرزند توسط دیگری می‌نمایند و این امر سبب مشکلاتی برای فرزند و پدر یا مادری که از حضانت محروم شده است می‌گردد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع مجازات جلوگیری از ملاقات فرزند می‌پردازیم.

ملاقات با فرزند پس از طلاق

براساس ماده ۱۱۷۴ قانون مدنی در خصوص حق ملاقات با فرزند مقرر نموده است که ” در صورتی که به علت طلاق یا به هر جهت دیگر ابوین طفل در یک منزل سکونت نداشته باشند، هر یک از ابوین که طفل تحت حضانت او نیست، حق ملاقات با فرزند خود را دارد. ”

ممانعت از ملاقات با فرزند

• در صورتی که در خصوص زمان، مکان و سایر جزئیات ملاقات، میان والدین توافقی حاصل شود بر اساس آن عمل می‌شود و در صورتی که اختلافی باشد، دادگاه زمان و مکان آن را بر اساس شرایط و مصالح کودک تعیین می‌کند که ممکن است یک الی دو بار در آخر هفته باشد.
•  بر اساس ماده ۴۲ قانون حمایت خانواده، صغیر و مجنون را نمی‌توان بدون رضایت ولی، قیم، مادر یا شخصی که حضانت و نگهداری آنان به او واگذار شده است، از محل اقامت مقرر بین طرفین یا محل اقامت قبل از وقوع طلاق به محل دیگر یا خارج از کشور فرستاد.

مگر دادگاه با توجه به مصلحت کودک این امر را اجازه دهد که بنا به درخواست ذی نفع، برای تضمین بازگرداندن صغیر و مجنون تأمین مناسبی اخذ می‌کند تا حقوق وی رعایت شود.

ضمانت اجرای جلوگیری از ملاقات با فرزند

نخست اینکه هرگاه دادگاه تشخیص دهد توافقات راجع به ملاقات، حضانت، نگهداری و سایر امور مربوط به طفل برخلاف مصلحت اوست یا در صورتی که مسئول حضانت از انجام تکالیف مقرر خودداری کند و یا مانع ملاقات طفل تحت حضانت با اشخاص ذی حق شود، می‌تواند در خصوص اموری از قبیل واگذاری حضانت به دیگری یا تعیین ناظر با پیش بینی حدود نظارت وی و با رعایت مصلحت طفل تصمیم مقتضی اتخاذ کند.

دوم اینکه هرکس  اجرای حکم دادگاه در مورد حضانت طفل را انجام ندهد یا مانع اجرای آن شود یا طفل را تحویل ندهد، حسب تقاضای ذی نفع (کسی که حضانت با اوست) و به دستور دادگاه صادرکننده رأی نخستین تا زمان اجرای حکم بازداشت می‌شود.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با دیگر نکات حقوقی ، مطلب چه اشخاصی باعث می‌شوند شما ارث نبرید؟ را مطالعه کنید.

هر جامعه‌ای عرف و قواعد خاص خود را دارد. این عرف در جنبه‌های مختلف زندگی اجتماعی و حقوقی افراد نمود پیدا می‌کند. یکی از این جنبه‌ها که به شدت تحت تاثیر عرف قرار می‌گیرد، خانواده و روابط خانوادگی است. حقوق خانواده در ایران برگرفته از شرع و دین ماست که در بطن زندگی روزانه مردم نیز دیده می‌شود. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع حضانت فرزند نامشروع می‌پردازیم.

وضعیت حضانت، ولایت، نسب

در ابتدای امر باید خاطر نشان کنیم که تفاوت میان کودکان عادی و کودکان حاصل از رابطه زنا در نسب آنان است. در مورد فرزندان عادی پدر و مادر که از رابطه مشروع و نکاح متولد شده‌اند، نسب آن‌ها به پدر و جد پدریشان برمی‌گردد. اما کودکانی که نامشروع متولد شده‌اند هیچ نسبی با پدر و مادر خود ندارند. در واقع این کودکان هیچ ریشه‌ و اتصالی به افراد زناکاری که آنان را به دنیا آورده‌اند، نخواهند داشت.

اما مسئله حضانت و ولایت با نسب این کودکان فرق دارد. ولایت یک مسئله اجباری است و یک حقی که به گردن پدر و جد پدری فرزند است. این حق قابل اسقاط نیست و نمی‌توان آن را به دیگری منتقل کرد. پس چه کودک مشروع پدرش باشد چه نامشروع، پدر و جد پدری بر او ولایت دارند. ولایت بر کودک در واقع یعنی مسئولیتی است که پدر و جد پدری نسبت به کودک حاصل از رابطه نامشروع دارند هست. اگر به مباحثی پیرامون رابطه نامشروع علاقه دارید به مطلب شرایط تبدیل مجازات رابطه نامشروع به جریمه نقدی مراجعه کنید.

حضانت این کودکان، جنبه جبران خسارت دارد. یعنی پدر و مادر زناکار باید حضانت طفل خود را بر عهده بگیرند و از او نگهداری کنند تا او به سن قانونی رشد برسد. آن‌ها با بهانه نبود نکاح نمی‌توانند فرزندشان را رها کنند و حالا که او را از بسیاری از حقوق بچه‌های عادی محروم کرده‌اند، حداقل‌ترین کاری که می‌توانند در حق فرزندشان بکنند، حضانت و نگهداری مناسب از او است.

حضانت فرزند نامشروع مطابق قانون، چه پسر باشند و چه دختر، تا پایان سن ۷سالگی با مادرشان است. بعد از اینکه کودک به هفت سالگی رسید، دادگاه خانواده با بررسی اوضاع و احوال هر کدام از والدین و شرایط طفل برای حضانت بعدی او تصمیم می‌گیرد که بودن در کنار چه کسی برای او بهتر است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب مجازات زنا با دختر باکره چیست؟ را مطالعه کنید.

گاهی یک فرد، پیش از والدین خود فوت می‌کند، دراین‌صورت پدر و مادر از وی ارث خواهند برد. در چنین حالتی این سوال مطرح می‌شود که سهم‌الارث پدر متوفی به چه میزان است؟ همچنین وجود و عدم وجود کدام یک از خویشاوندان متوفی، میزان سهم‌الارث پدر را تحت تاثیر قرار خواهد داد؟ در این نوشتار از مجله‌دلتا به ارث بردن پدر از فرزند می‌پردازیم.

 سهم‌الارث پدر در فرض وجود فرزند و نبود مادر

 سهم‌الارث پدر در حالت وجود یک دختر

فرض سهم‌الارث پدر در حالت وجود یک دختر در ماده ۹۰۸ قانون مدنی بیان شده است. « هرگاه پدر یا مادر متوفی یا هر دو ابوین او موجود باشند با یک دختر، فرض هر یک از پدر و مادر یک ششم ترکه و فرض دختر نصف آن خواهد بود. مابقی باید بین تمام وراث به نسبت فرض آن‌ها تقسیم شود. »

بنابراین، اگر فردی فوت کند و وراث او پدر و یک دختر او باشد، سهم‌الاررث پدر یک ششم ترکه بوده و یک دوم ترکه نیز سهم‌الارث دختر وی خواهد بود. اکنون، اگر یک ششم و یک دوم را جمع کنیم، حاصل چهار ششم می‌شود. یعنی دو ششم از ترکه باقی می‌ماند. این باقی مانده ترکه میان پدر و دختر به نسبت سهم‌الارث آن‌ها تقسیم می‌گردد. بنابراین سهم‌الارث پدر به نسبت یک ششم افزایش خواهد یافت.

سهم‌الارث پدر در حالت وجود فرزند پسر

اگر فردی فوت شود و علاوه بر پدر وی، دارای یک یا چند فرزند پسر یا چند فرزند پسر و دختر نیز باشد، در این حالت، یک ششم ترکه ارث پدر بوده و بقیه ترکه سهم‌الارث فرزندان می‌شود. اگر به مطلب مرتبط با ارث علاقه دارید مطلب فقط در این شرایط خواهر و برادر ارث می‌برند را مطالعه کنید.

بنابراین در این حالت، سهم‌الارث پدر همان یک ششم خواهد بود. اکنون اگر تمام فرزندان پسر باشند، سهم‌الارث آن‌ها به تساوی میان آن‌ها تقسیم می‌شود. اگر فرزندان پسر و دختر با هم باشند، سهم فرزند پسر دو برابر فرزند دختر خواهد بود.

پیشنهاد مطالعه : برای آشنایی بیشتر با نکات حقوقی مطلب، اثبات رابطه نامشروع از طریق اینستاگرام و واتساپ  را مطالعه کنید.

فرزند نامشروع به کودکی گفته می‌شود که از رابطه نامشروع میان زن و مرد حاصل شده است. به عبارت دیگر زمانی‌که زن و مردی بدون آن که میان‌شان رابطه‌ زوجیت وجود داشته باشد با یکدیگر رابطه جنسی برقرار کنند و از این رابطه جنسی فرزندی حاصل شود، به این فرزند نامشروع گفته می‌شود. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع دریافت شناسنامه برای فرزند نامشروع می‌پردازیم.

صدور شناسنامه برای فرزند نامشروع

به موجب مقررات قانون ایران زمانی‌که طفلی از رابطه‌ای نامشروع حاصل می‌شود، این وظیفه پدر طبیعی طفل است که اقدام به تهیه شناسنامه برای طفل به اسم خود کند. اخذ و درخواست دریافت شناسنامه برای فرزند نامشروع با توجه به پیوست طفل به پدر خود، مسئولیت و وظیفه والد(پدر) است.
در حالتی که پدر و مادر طبیعی طفل نامشروع مشخص نباشند، برای او اسم پدر و مادر به‌صورت فرضی انتخاب شده و شناسنامه صادر می‌شود.
گذشته از آن درصورتی‌که میان طرفین محرمیت وجود داشته ولی ثبت نشده باشد شناسنامه فرزند با حضور پدر و مادر صادر می‌شود.

اما اگر با یکدیگر به توافق نرسند، هر یک از آن‌ها که مراجعه کند، شناسنامه فرزند به نام او صادر می‌شود. به عنوان مثال اگر مادر مراجعه نماید برای اخذ شناسنامه نام خانوادگی او برای فرزند ثبت می‌شود.

حضانت فرزند نامشروع بر عهده‌ کیست؟

در ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی نیز مقرر شده است که: «نگاهداری اطفال هم حق و هم تکلیف ابوین است.» این ماده به این معنا است که والدین هم وظیفه و هم حق دارند که از طفل نگهداری و مراقبت کنند.

به عبارت دیگر تفاوتی ندارد که فرزند مشروع باشد یا نامشروع. در هر حال والدین این حق و تکلیف را دارند که از او مواظبت کنند. اگر بر اثر عدم مواظبت و کوتاهی آن‌ها در نگهداری از کودک زیانی به کسی وارد شود، مسئول جبران نمودن آن خسارت هستند.

اما درصورتی‌که در خصوص حضانت فرزند نامشروع اختلافی میان پدر و مادر وجود داشته باشد، مانند فرزند مشروع، تا سن ۷ سالگی حضانت با مادر است. بعد از آن با توجه به صلاح کودک، سرپرست تعیین می‌شود. اگر پدر صلاحیت برای حضانت را نداشت، مادر سرپرستی را ادامه می‌دهد. البته لازم به ذکر است که در تمام این مدت هزینه نگهداری از کودک، با پدر او است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب آیا ۳ طلاقه کردن زن در ایران امکان دارد؟  را مطالعه کنید.

بر اساس قانون مدنی، پدر و مادر در قبال فرزندان خود ملزم به رعایت تکالیفی هستند که از جمله آن‌ها می‌توان به حضانت و تربیت فرزندان اشاره نمود. حضانت ناظر بر مراقبت جسمی از فرزندان و تربیت، ناظر بر مراقبت روحی و روانی از آن‌ها است. در حالت عادی که پدر و مادر در یک منزل زندگی می‌کنند، حضانت و تربیت هم به عهده پدر و هم به عهده مادر است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع خروج فرزند بدون اجازه پدر می‌پردازیم.

بردن فرزند از خانه بدون اجازه شوهر امکان دارد؟

پاسخ به این سوال، منفی است. به عبارت دیگر بردن فرزند از منزل، بدون اجازه شوهر به لحاظ شرعی و قانونی موجه نیست. به دلیل اینکه حضانت فرزندان قبل از طلاق، هم حق و هم تکلیف هر دو والدین است. مادر، نمی‌تواند از این موضوع، جلوگیری کند.

حکم مادری که فرزندانش را از خانه بدون اجازه شوهرش ببرد

در پاسخ به این سوال باید گفت که اگر زن و مرد، هنوز از هم طلاق نگرفته‌اند و زن، اقدام به بردن فرزندان از منزل شوهر نماید، در صورت اثبات موضوع، حکم نشوز یا عدم تمکین، در مورد خود زن، قابل اعمال است.

حکم حقوقی

حکم حقوقی مادری که فرزندانش را بدون اجازه شوهر از منزل ببرد، در ماده ۴۱ قانون حمایت خانواده ذکر شده است. که بر اساس این ماده، هرگاه دادگاه تشخیص بدهد که مسئول حضانت، از انجام تکالیف مقرر در این رابطه امتناع می‌نماید یا اینکه، مانع ملاقات فرزند تحت حضانت با اشخاص ذی حق می‌شود، می‌تواند دو اقدام انجام دهد:

• نخست: به دلیل عمل نکردن به تکالیف حضانت و محروم نمودن پدر از ملاقات با فرزندانش، اقدام به واگذاری حضانت به شخص دیگر نموده. به نوعی، از مادر سلب حضانت کند. در شرایط دیگری نیز امکان سلب مسئولیت از والدین هست برای مطالعه آن‌ها به مطلب آیا با اثبات رابطه نامشروع حضانت از والدین سلب می‌شود؟ مراجعه کنید.

• دوم: به دلیل جلوگیری از ملاقات شوهر با فرزندان، فردی به عنوان ناظر تعیین نموده و حدود نظارت وی را نیز مشخص نماید. به نحوی که مصلحت طفل نیز تامین گردد.

حکم کیفری

بر اساس ماده ۴۰ قانون حمایت خانواده، خودداری از استرداد فرزند به شخصی که حضانت را به عهده دارد، ممکن است موجب بازداشت شخص شود. چرا که بر اساس متن این ماده:

« هر کس از اجرای حکم دادگاه در مورد حضانت طفل، خودداری کند یا مانع اجرای آن شود یا از برگردندان طفل امتناع ورزد، حسب تقاضای ذی نفع و به دستور دادگاه صادر کننده رای نخستین، تا زمان اجرای حکم، بازداشت می‌شود »

بر اساس ماده ۵۴ قانون حمایت خانواده، ضمانت اجرای جلوگیری از ملاقات با فرزند بیان شده است که بر اساس آن اگر مادر، حضانت را به عهده داشته باشد اما جلوی ملاقات فرزندان با پدر را بگیرد، حکم کیفری جزای نقدی بر وی قابل اعمال است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب بعد از فوت همسر، زن چه وظایفی دارد؟  را مطالعه کنید.

به‌طورکلی، ارث به خویشاوندان نسبی و سببی شخص تعلق خواهد گرفت. اما سوال مهمی که ممکن است مطرح شود آن است که آیا فرزند نامشروع نیز ارث می‌برد؟ آیا وی مانند فرزندان مشروع با والدین و خویشاوندان خود رابطه توارث (ارث‌بری) خواهد داشت؟ در این مطلب از مجله دلتا به موضوع ارث فرزند نامشروع می‌پردازیم.

 ارث بردن فرزند نامشروع

فرزندی که متولد از زنای میان زن و مردی باشد، نمی‌تواند از پدر و مادر خود و سایر خویشاوندان ارثی ببرد. محرومیت وی از ارث به دلیل آن است که عمل زنا مانع ایجاد شدن نسب قانونی و مشروع است.

شرایط ارث بردن فرزند نامشروع

همان‌گونه که گفته شد، ارث فرزند نامشروع به او تعلق نخواهد گرفت. اما در ادامه ماده ۸۸۴ قانون مدنی، شرایطی پیش بینی شده است که در صورت وجود داشتن آن‌ها، فرزند زنازاده هم می‌تواند ارث ببرد.

بر اساس این ماده: “ولدالزنا (فرزند متولد شده از زنا) از پدر و مادر و اقوام آنان ارث نمی‌برد. لکن اگر حرمت رابطه‌ای که طفل ثمره آن است نسبت به یکی از پدر و مادر ثابت و نسبت به دیگری به واسطه اکراه یا شبهه زنا نباشد، طفل فقط از یک طرف و اقوام او ارث می‌برد و بالعکس”.

بر این اساس، شرایط ارث بردن عبارت است از اینکه:

در‌صورتی‌که مرتکب فعل زنا هنگام ارتکاب آن در اشتباه باشد و نداند عمل ارتکابی نسبت به او ممنوع است، زنا واقع نمی‌شود و دراین‌صورت، طفل متولد از این رابطه، “ولد به شبهه” نامیده می‌شود.

در چنین حالتی، فرزند با شخصی که در شبهه یا اشتباه بوده است، نسب قانونی خواهد داشت و از او ارث می‌برد.

اگر هم هر دوی زن و مرد در شبهه باشند، عمل انجام شده نسبت به هیچکدام از آن‌ها زنا نیست و طفل متولد شده، دارای نسب قانونی با هر دوی آن‌ها خواهد بود.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب مجازات تهمت رابطه نامشروع به همسر چیست؟  را مطالعه کنید.

طبق ماده ۸۶۱ قانون مدنی زن و شوهر از همدیگر ارث خواهند برد به شرط آن‌که در زمان فوت همسر در قید حیات باشند. همچنین بینشان عقد دائم جاری بوده باشد. اما تقسیم ارث زن بدون فرزند به چه صورت است؟ در این مطلب از مجله دلتا به موضوع ارث زنان بدون فرزند می‌پردازیم.

ارث زن

در رابطه با تقسیم ارث زن بدون فرزند می‌توان گفت، همسر متوفی(زنی که فرزند ندارد) که با وی در ازدواج دائم بوده است و در زمان فوت متوفی در قید حیات بوده در کنار تمام طبقات از وی ارث خواهد برد.

اموالی که قبل از فوت متوفی به‌طور قانونی به وی منتقل شده است دیگر توسط وراث قابل تقسیم نخواهد بود. وجود افراد طبقات ارث باعث نمی‌گردد که همسر متوفی از وی ارثی نبرد.

وقتی زن فوت کند و فرزندی نداشته باشد نصف اموال وی متعلق به همسرش خواهد بود. مابقی ارث و اموال بین بقیه وراث که در طبقات سه‌گانه وراث قرار دارند تقسیم می‌گردد.

اگر هنگام فوت زن، شوهر خودش فرزند داشته باشد و فرزندان از زن فوت شده نباشند باز نصف اموال زن سهم مرد خواهد بود.

هر گاه زنی فوت کند و اولادی نداشته باشد و به جز همسر وارثی هم نداشته باشد همه اموال وی به همسرش خواهد رسید. اما اگر اولاد داشته باشد یک چهارم اموال به شوهرش و مابقی بین اولاد وی تقسیم خواهد گردید.

برخلاف اینکه اگر زن فوت کند و به جز شوهرش وارثی نداشته باشد همه ارث به شوهر خواهد رسید اگر مردی فوت کند و به جز زنش وارثی نداشته باشد فقط یک چهارم اموال وی به زن خواهد رسید و مابقی سهم حاکم شرع خواهد بود.

ارث زنان بدون فرزند

در صورت فوت زن بدون فرزند، بعد از پرداخت نصف اموالش به شوهر نیم دیگر اموال اگر پدر و مادرش داشته باشد، به سه قسمت تقسیم شده و سهم مادرش یک سوم و سهم پدرش دو سوم خواهد بود.

نبود افراد هر طبقه از ارث باعث می‌گردد که ارث به افراد طبقه بعد منتقل گردد. وجود حتی یک فرد از هر طبقه مانع به ارث رسیدن اموال به طبقه بعد می‌شود.

اگر مرد زن خود را به قتل برساند از وی ارثی نخواهد برد حتی اگر آن زن بدون فرزند باشد یا وارثی نداشته باشد. در هر حال قتل یکی از موانعی است که باعث می‌گردد فرد از لیست وراث حذف گردد.

اگر زن بدون فرزند در مورد تمام اموالش به نفع شوهر وصیت کند این وصیت فقط در مورد نصف اموال پذیرفته خواهد شد. نصف دیگر اموال باید بین وراث دیگر تقسیم گردد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب کارهایی که اگر در ازدواج انجام دهید، مجازات می‌شوید را مطالعه کنید.

حضانت فرزند چه دختر چه پسر حق و تکلیف والدین است. یکی از اقسام حضانت با به دنیا آمدن فرزند مشترک در ازدواج موقت یا صیغه رخ می‌دهد. این سوال ممکن است در ذهن کسانی که از طریق عقد موقت دارای فرزند شده‌اند و مدت این عقد به اتمام رسیده است مطرح شود. حضانت فرزند در عقد موقت با چه کسی است؟ در این مطلب از مجله دلتا به موضوع حضانت فرزند در عقد موقت می‌پردازیم.

حضانت فرزند در عقد موقت

 در رابطه با حضانت طفل در عقد موقت می‌توان گفت حضانت در این عقد مانند حضانت در عقد نکاح دائم است. قانون مدنی ایران بیان می‌کند که پرداخت نفقه اولاد بر عهده پدر است.

در عقد موقت هم به مانند عقد دائم، پدر مسئولیت فرزند حاصل از عقد موقت را بر عهده خواهد داشت همچنین پدر بایستی هزینه‌های زندگی فرزند دختر یا پسر خود را بپردازد.

 حضانت فرزند حاصل از عقد موقت چه دختر یا پسر تا ۷ سالگی با مادر است. پس از آن، حضانت و نگهداری به پدر سپرده خواهد شد. در صورت پذیرش حضانت فرزند توسط پدر، دختر تا ۹ سالگی و پسر تا ۱۵ سالگی می‌توانند تحت حضانت پدر باشند.

 اگر پس از ۷ سالگی فرزندان حاصل از عقد موقت و پایان مدت قانونی حضانت فرزند، پدر خواهان حضانت فرزند نباشد، مادر جهت دریافت حضانت اولویت خواهد داشت، کما این که همچنان پدر باید مخارج فرزند را بپردازد.

مشکلات حضانت فرزند در عقد موقت

 یکی از مهم‌ترین مشکلات در مورد فرزند حاصل از این نوع ازدواج به دلیل عدم ثبت ازدواج موقت در دفتر ازدواج به‌صورت رسمی به‌وجود می‌آید.

با این‌که به زنانی که حاضر به این نوع ازدواج می‌شوند توصیه شده است که فقط در صورت ثبت این عقد در دفتر ازدواج و طلاق رضایت به این نوع از نکاح بدهند اما باز هم در بسیاری از موارد این عقد به ثبت رسمی نمی‌رسد.

 از عقد موقتی که به‌صورت رسمی ثبت نشده است و صیغه‌نامه‌ای از آن در دست زوجین نیست اگر فرزندی حاصل شود، به دلیل عدم ثبت آن، همواره اثبات نصب فرزند به پدر، برای مادر با مشکلات بسیاری روبرو خواهد بود.

 لذا جهت سپردن حضانت فرزند به پدر، ابتدا مادر در دادگاه باید ثابت کند که فرزند متولد شده برای این مرد است. در زمان گذشته اثبات این امر برای زنان بسیار مشکل یا حتی غیر ممکن بود اما در حال حاضر با پیشرفته‌تر شدن علم و آزمایش دی ان ای امکان اثبات نسب برای مادر راحت‌تر شده است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی چگونه زن می‌تواند طلاق بگیرد؟ را مطالعه کنید.

شاید یکی از علت‌های اصلی تاثیر دخالت دیگران به خصوص خانواده طرفین در زندگی آن‌ها در جامعه‌ای مثل کشور ما، وابستگی فرزندان به خانواده‌ها و حتی اختلالات و مشکلات شخصیتی زوجین مثل اعتماد به نفس پایین یا عدم توانایی تصمیم‌گیری و در نتیجه آن افشای تمام مسائل و مشکلات پیش آمده در زندگی مشترک برای والدین خود و تاثیرپذیری از آن‌هاست. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع دخالت در زندگی دیگران می‌پردازیم.

دخالت در زندگی دیگران جرم است؟

شکی نیست که اگر اشخاص با نیت‌های خیرخواهانه سعی در کمک به نزدیکان خود داشته و بخواهند آن‌ها را راهنمایی کنند بهتر است زوجین، آن‌ها را بشنوند. در ادامه اگر به نظرشان موثر در بهبود وضعیت زندگی مشترک هست از آن‌ها استفاده کنند.

اما مشکل زمانی به وجود می‌آید که این اظهار نظرات از حدود متعارف بگذرد. در نهایت تبدیل به دخالت‌های نا به جایی شود که زندگی مشترک افراد را به نابودی بکشاند.

در این مواقع گاهی برای زوجین این سوال به وجود می‌آید. آیا می‌توان اقدام به شکایت از این افراد با عنوان دخالت در زندگی دیگران نمود؟

به عبارت دیگر آیا دخالت در زندگی دیگران جرم است؟ در پاسخ باید گفت که خیر.

مطابق ماده ۲ قانون مجازات اسلامی هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد جرم محسوب می‌شود.

و در هیچ یک از قوانین کیفری ما برای دخالت در زندگی اشخاص حتی اگر منجر به طلاق شود مجازاتی تعیین نشده است.

اساسا این عمل جرم‌انگاری نشده است. نهایتا اگر در راستای این دخالت، شخص اقدام به توهین یا افترا یا رفتارهایی از قبیل مزاحمت تلفنی نموده باشد شاید بتوان با عنوان مجرمانه مستقلی که در قانون جرم‌انگاری شده باشد اقدام به شکایت از آن‌ها نمود.

در هر صورت صرف دخالت و اظهارنظر اشخاصی نظیر والدین، خواهر و برادر و دوستان جرم محسوب نمی‌شود. نمی‌توان با این عنوان اقدام به شکایت و پیگیری کیفری نمود.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مجازات حبس زن در خانه توسط شوهر چیست؟ مطالعه کنید.

بر اساس قانون حمایت از خانواده، حضانت فرزند از بدو تولد تا ۷ سالگی برعهده مادر است. پس از آن حضانت به پدر منتقل می‌شود. البته والدین می‌توانند گاهی اوقات خودشان توافق کنند که حضانت فرزند به چه کسی برسد. همچنین رسیدن حضانت فرزند به یکی از والدین به معنای آن نیست که دیگری از دیدن فرزند خود محروم شود. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع محرومیت از دیدار فرزند می‌پردازیم.

ملاقات با طفل

منع ملاقات فرزند تحت حضانت، توسط یکی از والدین، منع قانونی دارد. با ارائه دادخواست ملاقات به دادگاه، می‌توان مجوز ملاقات فرزند(اکثرا در حضور یک ناظر) را طبق صلاح‌دید دادگاه، دریافت کرد.

مکان و زمان ملاقات نیز توسط دادگاه تعیین می‌شود. اقدام خلاف دستور دادگاه توسط فرد عهده‌دار حضانت، در مواردی منجر به سلب حضانت از وی می‌شود.

چنانچه رسیدگی به پرونده حضانت در دادگاه طول بکشد، امکان دریافت حکم ملاقات موقت از دادگاه توسط هر یک از زوجین وجود دارد.

آیا پدر می‌تواند مادر را از دیدار فرزند محروم کند؟

برای حضانت فرزند قوانین متعددی تدوین شده‌ است. حتی گاهی اوقات دادگاه، خود با توجه به مصلحت فرزند و متناسب با حقوق بشر درباره حضانت او تصمیم‌گیری می‌کند.

مطابق ماده ۴۰ قانون حمایت از خانواده هر فردی که از اجرای حکم دادگاه درباره حضانت فرزند خودداری کند یا مانع اجرای درست این حکم شود، با او مقابله می‌شود.

حتی اگر فردی که حضانت به او رسیده است از دادن طفل خودداری کند، بر حسب تقاضای ذی‌النفع و به دستور دادگاه، فرد تا زمان اجرای حکم بازداشت می‌شود.

ماده ۵۴ قانون حمایت از خانواده درباره مجازات و محکومیت فردی که مانع ملاقات فرزندان با پدر یا مادرشان می‌شود، صحبت و مجازاتی را هم مقرر کرده است.

اگر هر یک از والدین که حضانت فرزند را برعهده دارند، مانع ملاقات فرزند با والد دیگری شوند، برای بار اول به پرداخت جزای نقدی درجه ۸ و در صورت تکرار به حداکثر مجازات مذکور محکوم می‌شوند.

انصراف از حق حضانت

در مواردی دیده می‌شود که زن با بخشیدن مهریه خود به مرد، حق حضانت را از وی می‌گیرد. اما در چنین حالتی چنانچه مرد عدم صلاحیت زن را در نگهداری از فرزند ثابت نماید، می‌تواند سرپرستی طفل را مجدد بر عهده گیرد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی قانون، حقوق فرزندان حاصل از ازدواج موقت با کیست؟ مطالعه کنید.