مرد

احکام ارث بردن زن و مرد براساس جنسیت مرد یا زن بودن وضع نشده است. بلکه براساس مسئولیت مالی و موقعیتی است که این دو در خانوار دارند. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع میزان ارث زن و مرد می‌پردازیم.

ارث زنان

در بحث ارث زنان سه فرض مطرح است که معمولا یک فرض آن ذکر می‌شود و از دو فرض دیگر غفلت می‌شود:

• گاهی زن و مرد همتا و مساوی ارث می‌برند. مانند زمانی‌که فرد فوت شده پدر و مادر داشته باشد که هر کدام به طور یک‌سان یک ششم ارث می‌برند و سهم پدر به عنوان مرد بودن بیش از سهم مادر نیست.
• در برخی موارد زن کم‌تر از مرد ارث می‌برد. مانند دختر که کم‌تر از پسر ارث می‌برد.
• گاهی سهم زن بیش از سهم مرد است، مانند موردی که فرد فوت شده غیر از پدر و دختر، وارث دیگری نداشته باشد که در این جا پدر یک ششم می‌برد و دختر بیش از آن ارث می‌برد.
• هم‌چنین موردی‌که میت دارای نوه باشد و فرزندان او در زمان حیات وی مرده باشند. در این‌جا نوه پسری سهم پسر و نوه دختری سهم دختر را می‌برد. یعنی اگر نوه پسری دختر باشد و نوه دختری پسر باشد، دختر دو برابر پسر ارث می‌برد.

بنابراین، سوال را به‌صورت کلی نمی‌توان طرح کرد که چرا ارث زن نصف مرد است. زیرا در مواردی ارث بردن زن و مرد مساوی و در موارد دیگر ارث زن از مرد بیش‌تر است و فقط در برخی از موارد است که ارث زن از مرد کم‌تر است.

چرا ارث زن نصف مرد است؟

نصف شدن ارث زن نسبت به مردان در برخی موارد با توجه به مسولیت‌های اقتصادی در خانواده و جامعه مانند دادن نفقه و مهر و دیه عاقله و شرکت در جهاد و پرداخت حقوق واجب اجتماعی که بر عهده مردان نهاده شده تنظیم شده است. دین اسلام برای ایجاد تعادل میان مسئولیت و حق، این احکام را وضع نموده است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی بیشتر مطلب هشدار، با این پیامک حسابتان خالی می‌شود! را مطالعه کنید.

یکی از حقوق مالی زن، دریافت مهریه است که به موجب عقد ازدواج به وی تعلق می‌گیرد. به موجب عقد، زن مالک مهریه می‌شود و می‌تواند هر زمان که بخواهد آن را مطالبه کند. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع پرداخت نکردن مهریه می‌پردازیم.

در موارد زیر مهری بر عهده مرد نیست

اگر در عقد، مهریه معین نشده باشد یا عدم مهر شرط شده باشد یا مهریه مجهول بوده یا مالیات نداشته و قبل از رابطه جنسی زوجین یکی از آن‌ها فوت کند.

ماده ۱۰۸۸ قانون مدنی

•  اگر یکی از زوجین قبل از تعیین مهر و قبل از رابطه جنسی بمیرد زن مستحق هیچ‌گونه مهر نیست.
• اگر ازدواج باطل باشد و بین زن و مرد رابطه جنسی رخ ندهد.

ماده ۱۰۹۸ قانون مدنی

• درصورتی‌که عقد نکاح اعم از دائم یا موقت باطل بوده و رابطه جنسی واقع نشده باشد زن حق مهر ندارد و اگر مهر را گرفته شوهر می‌‌تواند آن را ‌استرداد نماید.
• اگر ازدواج باطل باشد، رابطه جنسی نیز انجام شده باشد ولی زن آگاه به باطل بودن ازدواج باشد.
• ازدواج قبل از رابطه جنسی فصل شود. البته این مورد یک استثنا دارد، آن‌هم این است که عیبی در مرد وجود داشته باشد که دراین‌صورت نصف مهریه به زن تعلق می‌گیرد. اگر به مطالب مهریه علاقه دارید به مطلب آیا گرفتن مهریه از خانواده شوهر امکان‌پذیر است؟ مراجعه کنید.

موارد پرداخت نصف مهریه مندرج در عقدنامه

•  ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی بیان داشته است، اگر مرد قبل از رابطه جنسی زن را طلاق دهد در این‌صورت مهریه پرداخت نشده باشد نصف آن پرداخت می‌شود و اگر پرداخت شده باشد نصف آن برگردانده می‌شود.
• ماده ۱۰۹۷ قانون مدنی بذل مدت را مشخص کرده است. یعنی در ازدواج موقت قبل از رابطه جنسی مرد مدت را به زن ببخشد و ازدواج موقت را بر هم بزند.
• اگر قبل از رابطه جنسی میان زوجین به خاطر وجود عیب در مرد، زن ازدواج را فسخ کند. اگر بعد از رابطه جنسی باشد این‌چنین نیست و کل مهریه را باید بپردازد.

موارد پرداخت نصف مهرالمثل

اگر قبل از رابطه جنسی به واسطه عیب در مرد از جانب زن ازدواج فسخ شود و مهریه تعیین نشده باشد دراین‌صورت به زن نصف مهرالمثل تعلق می‌گیرد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب  آیا مهریه غیر‌نقد، قابل تبدیل به پول است؟  را مطالعه کنید.

در ازدواج مجدد مرد، اعم از عقد دائم یا موقت باید شرایط قانونی رعایت شود. اگر مرد شرایط قانونی را رعایت نکند، زن می‌تواند با توجه به موارد ضمن عقد اقدام قانونی انجام دهد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع شرایط ازدواج دوم مرد می‌پردازیم.

ازدواج مجدد بدون رضایت همسر 

قانون حمایت از خانواده در صورت وجود یکی از موارد زیر مردها را مجاز به ازدواج مجدد می‌داند:

• عدم قدرت همسر اول به ایفای وظایف زناشویی
• عدم تمکین زن از شوهر
• ابتلاء زن به جنون یا امراض صعب‌العلاج
• محکومیت زن به حبس بیش از شش ماه
• ابتلاء زن به هر گونه اعتیاد مضر
• ترک زندگی خانوادگی از طرف زن
• عقیم بودن زن، یعنی زن توانایی فرزندآوری نداشته باشد
• غایب مفقودالاثر شدن زن

مجازات ازدواج دوم بدون اجازه همسر اول چیست؟

باید به این نکته توجه داشته باشیم که ازدواج موقت بدون اجازه همسر اول و حتی ازدواج دائم بدون اجازه همسر جرم نیست. اما اگر واقعه نکاح دائم ثبت نشود، آن‌گاه جرم رخ داده است. اگر در مورد زنان دوم سوالاتی دارید به مطلب در این شرایط زن دوم، هرگز ارث نمی‌برد مراجعه کنید.

مرد برای ازدواج مجدد و ثبت آن به اجازه همسر اول خود احتیاج دارد و در صورت انجام ندادن این کار، او مطابق با ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ مرتکب جرم شده و مجازات آن جزای نقدی درجه ۵ یا حبس تعزیری درجه ۷ است.

زن در صورت اثبات ازدواج مجدد همسرش می‌تواند از دادگاه تقاضای طلاق کند. البته باید توجه داشته باشیم اگر ازدواج مجدد مرد ناشی از امتناع زن در ایفای وظایف زناشویی باشد، این اقدام از مصادیق شروط ضمن عقد و ایجاد حق تقاضای طلاق نیست.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب طلاق به دلیل نداشتن رابطه زناشویی  را مطالعه کنید.

طلاق از طرف مرد در ایران به عنوان یک حق قانونی شناخته شده است. برای این موضوع در قانون مدنی ماده قانونی خاص هم آورده شده است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع طلاق از طرف مرد بدون دلیل می‌پردازیم.

طلاق دادن زن بدون دلیل

مردان در کشور ما این اجازه را دارند که هر موقع بخواهند با مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست طلاق برای جدایی از زن خود را بدهند. حتی برای این کار نیازی ندارند تا دنبال دلیل و مدرکی باشند تا ضمیمه دادخواست طلاق کنند و آن‌ها  را در دادگاه نزد قاضی دادگاه ثابت کنند تا بتوانند از این حقشان استفاده کنند.

اما چنین حقی در قانون ایران برای زنان در نظر گرفته نشده است. زنان حتما بایستی دلایلی برای درخواست جدایی از شوهرشان داشته باشند. آن دلایل را باید در دادگاه نزد قاضی به اثبات برسانند تا بتوانند از شوهرشان جدا شوند. یکی از وظایفی که زنان در ازدواج دارند تمکین کردن هست، سوالی که همیشه مطرح می‌شود آن است که آیا زنی که تمکین نمی‌کند، مجازات دارد؟

شرایط طلاق دادن زن بدون دلیل توسط مرد

شرایطی برای مردان خواهان طلاق در نظر گرفته شده است که برای طلاق زنانشان بایستی به آن عمل کنند. که این شرایط عبارت است از:

اولین و مهم‌ترین شرطی که مردان خواهان طلاق باید به آن عمل کنند را می‌توان تحت عنوان پرداخت مهریه زن بیان کرد. مردی که می‌خواهد زنش را طلاق دهد باید تمام مهریه زن را به‌طور کامل پرداخته باشد. در غیر این‌صورت صیغه طلاق اجرا و در دفتر اسناد رسمی ثبت نخواهد شد.

شرط بعدی که مرد خواهان طلاق بدون دلیل زن باید به آن عمل کند پرداخت نفقه زن است. مقدار آن را دادگاه بر اساس شئونات اجتماعی و خانوادگی زن تعیین می‌کند و مرد بایستی بپردازد. بعد از طلاق دادن زن توسط مرد، زن باید سه ماه عده طلاق نگه دارد. در این سه ماه چون طلاق از طرف مرد است طلاق رجعی محسوب می‌شود. پرداخت نفقه زن در این سه ماه بر عهده مرد است.

پرداخت نصف دارایی شوهر به زن یا تقسیم اموال شوهر باز هم یکی دیگر از شرایط طلاق دادن زن بدون دلیل از سوی مرد است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب تفاوت رابطه نامشروع و زنا چیست؟ را مطالعه کنید.

یکی از دعاوی مهم و پیچیده خانوادگی دعوای طلاق ناشی از نازایی زن و مرد است. پیچیدگی این نوع دعوا از این جهت است که قانون‌گذار ما برای حفظ خانواده، تشریفات طولانی را برای صدور حکم طلاق در نظر گرفته است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع طلاق به علت نازایی می‌پردازیم.

طلاق به دلیل نازا بودن زن

گفته شده که مطابق با ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی مرد می‌تواند هر موقع بخواهد زنش را با رعایت تشریفات خاص طلاق دهد. این تشریفات عبارت‌اند از: ثبت‌نام در سامانه طلاق، رفتن به جلسات مشاوره و ارائه دادخواست طلاق.

مخالفت زن هم مانع صدور حکم طلاق از طرف مرد نخواهد بود. با توجه به این ماده می‌توان فهمید که مرد برای جدایی و طلاق دادن زن نیازی به ارائه دلیل محکمه‌پسند در ضمن برگه دادخواست طلاق ندارد.

 پس اگر زن نازا باشد و نتواند فرزندی به دنیا بیاورد یا هر مشکل دیگری که بعد از عقد برای او بوجود آمده است را داشته باشد، مرد می‌تواند با پرداخت تمام حقوق مالی زن به او گواهی عدم امکان سازش را برای طلاق دادن زن از دادگاه بگیرد. مهلت استفاده از این گواهی سه ماه است. نازایی زن یا بچه‌دار نشدن او از موارد فسخ نکاح نیست.

چگونگی طلاق به دلیل نازایی مرد

یکی از شایع‌ترین علت‌های طلاق در جامعه همین موضوع طلاق به دلیل نازایی مرد است. در قانون حمایت از خانواده و در بند ۱۰ شرایط مذکور در عقدنامه‌های ازدواج دائم یکی از مواردی که زن حق طلاق را دارد، مبحث طلاق به دلیل نازایی مرد است.

درصورتی‌که زنی پس از گذشت ۵ سال از شوهر خود به جهت عقیم بودن (ناباروری) یا عوارض جسمی دیگر صاحب فرزند نشود، زن می‌تواند طلاق به دلیل نازایی را در دادگاه مطرح کند.

سوالی که مطرح می‌شود آن است که آیا قانون در صورت بچه‌دار نشدن شوهر، از طریق طبیعی و معمول به زن امکان طلاق می‌دهد؟ یا پس از طی مراحل درمان و استفاده از روش‌های باروری غیر طبیعی و بچه‌دار نشدن شوهر، امکان طلاق وجود دارد؟

قانون در این خصوص ساکت است و بین قضات دادگاه‌ها هم اختلاف نظر است. ولی، اکثریت قضات صرف بچه‌دار نشدن شوهر از طریق طبیعی پس از مدت ۵ سال را برای طلاق زن کافی می‌دانند.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب حقی که به زن اجازه می‌دهد تمکین نکند اما نفقه و مهریه بگیرد را مطالعه کنید.

تعدد زوجات (چند همسری) ریشه تاریخی بسیار قدیمی دارد و از زمان‌های گذشته وجود داشته است. این تفکر که اسلام مبتکر تعدد زوجات بوده نادرست است و تعدد زوجات قبل از اسلام هم در میان بسیاری از ملل شایع بوده است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع شرایط ازدواج مجدد مردان می‌پردازیم.

بررسی تعدد زوجات در قانون حمایت خانواده 

در سال ۱۳۵۳ قانون جدید حمایت خانواده به تصویب مجلس شورای ملی رسید و به موجب ماده ۱۶ قانون مذکور مرد نمی‌تواند با داشتن زن، همسر دوم اختیار کند، مگر در موارد زیر:

•  رضایت همسر اول
• عدم قدرت همسر اول به ایفای وظایف زناشویی
• عدم تمکین زن از شوهر
•  ابتلاء زن به جنون یا بعضی بیماری‌های سخت
•  محکومیت زن به پاره‌ای از مجازات‌ها
•  ابتلاء زن به هرگونه اعتیاد مضر
•  ترک زندگی خانوادگی از طرف زن
•  ناباروری زن
•  غایب مفقود‌الاثر شدن زن

حقوق زنان در مواجه با تعدد زوجات

یکی از رایج‌ترین رابطه‌های امروزه ارتباط مرد زن‌دار با زن مجرد است که حتی وقتی بدون اجازه همسر اقدام به ازدواج دوم صورت گیرد، خلاف قانون است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع مجازات زنای مرد زن‌ دار می‌پردازیم.

تفاوت زنا با روابط نامشروع

• زنا یک جرم حدی است. مجازات حدی به مجازات‌هایی گفته می‌شود که به دلیل مجازات سختی که دارند، باعث می‌شوند مردم از انجام کارهای خلاف، منع و محدود شوند.
• اثبات جرم نامشروع و زنا بسیار دشوار است. اصولا شرایطی که می‌توان براساس آن جرم زنا را اثبات نمود، دشوارتر از نحوه اثبات رابطه نامشروع است.
• از دیگر تفاوت‌های زنا و رابطه نامشروع می‌توان به تعیین دامنه این دو نوع جرم اشاره کرد. هر رابطه‌ای که مصداق رابطه‌ای غیر عرفی میان زن و مرد باشد و منافی عفت قرار گیرد جزو این‌گونه روابط است. ولی در مقابل، زنا تنها عملی را شامل می‌شود همراه رابطه جنسی باشد.
• مورد بعدی تفاوت زنا و رابطه نامشروع را می‌توان تفاوت در شرایط تحقق آن‌ها دانست. زنا برای محقق شدن به شرایط خاصی نیاز دارد. اما رابطه نامشروع صرف وجود یک رابطه نامشروع مثل گرفتن دست یکدیگر یا ارتباطات تلفنی خارج از چارچوب یا حتی کنار هم راه رفتن شکل می‌گیرد.

 ارتباط مرد زن‌دار با زن مجرد

• «اگر دو فرد با هم ازدواج نکرده باشند و رابطه‌ای که دارند به رابطه جنسی کشیده شده باشد، حکم زنا را دارد. در این شرایط اگر مرد متأهل و زن مجرد باشد، مجازات مرد اعدام است و مجازات زن اگر شوهر نداشته باشد زنای عادی است و حکمش شلاق است.»
• «اگر این دو فرد ازدواج کرده باشند با وجودی که نیاز به مجوز همسر اول است، ولی عقد باطل نیست. در شرع گفته نشده نیاز به مجوز از همسر اول است، اگر عدالت برقرار شود مرد می‌تواند چهار زن داشته باشد. اگر زن اول شکایت کند مرد به مجازات می‌رسد و حبس دارد اما باعث فسخ و بطلان عقد نمی‌شود.»
• «دفتر ازدواجی هم که این دو نفر را عقد دوم کرده است، اگر ثبت کرده باشد به مجوز از زن اول نیاز دارد. اگر بدون مجوز زن اول، زن دوم را ثبت کرده باشند هم برای عاقد و هم برای آقایی که بدون مجوز همسرش ازدواج کرده، مجازات وجود دارد. با این وجود، عقد سرجای خودش باقی می‌ماند.»
• «ارتباط نامشروع بدون زنا و ارتباط نامشروع با زنا داریم. وقتی زن و مردی که رابطه زوجیت بینشان برقرار نیست با هم ارتباط دارند، با هم سفر و جاهای دیگر می‌روند رابطه نامشروع از نوع بدون زناست. رابطه نامشروع از نوع زنا رابطه‌ای است که در آن رابطه جنسی وجود دارد.»

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب آیا زنی که تمکین نمی‌کند، مجازات دارد؟ را مطالعه کنید.

تقسیم اموال افراد فوت شده از آن دست دعواهای حقوقی است که به تعداد زیاد و هر روزه در اطراف خود شاهد هستیم. به گونه‌ای که تبعات این اختلافات مستقیم و غیر مستقیم دامنگیر بسیاری از افراد خانواده‌ها شده است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع ارث مردان دارای چند همسر می‌پردازیم.

سهم‌الارث زن از شوهر

بر اساس ماده ۸۶۴ قانون مدنی، ارث زن از شوهر مورد پیش بینی قرار گرفته است. طبق این ماده، «از جمله اشخاصی که به موجب سبب ارث می‌برند، هر یک از زوجین است که در حین فوت دیگری زنده باشند». همچنین، بر اساس ماده ۹۴۰ قانون مدنی، زن و مرد در صورتی از هم ارث می‌برند که عقد آن‌ها با هم، عقد دائم باشد نه موقت و باید در حین فوت دیگری زنده باشند و در زوجیت هم بوده باشند.

البته سهم‌الارث زن از شوهر در صورت داشتن فرزند و نداشتن فرزند متفاوت است. در صورتی‌که مرد فرزند نداشته باشد، سهم‌الارث زن یک چهارم خواهد بود ولی اگر مرد فرزند داشته باشد، سهم‌الارث زن یک هشتم است.

سهم‌الارث دو زن از یک شوهر

بر اساس ماده ۹۴۲ قانون مدنی، ” در صورت تعدد زوجات، یک چهارم یا یک هشتم اموال که تعلق به زن دارد، بین همه آنان مساوی تقسیم می‌شود ” . همان‌گونه که در این ماده مشخص شده است، اگر مرد دو زن دائم داشته باشد، میزان سهم‌الارثی که به لحاظ قانونی به زن او تعلق می‌گیرد، میان آن دو تقسیم می‌شود.

بنابراین، اگر مردی دو زن داشته باشد و در عین حال فرزند هم داشته باشد، سهم‌الارث زن یک هشتم خواهد بود که این یک هشتم میان دو زن به‌طور مساوی تقسیم می‌شود.

اما اگر مرد فرزندی نداشته باشد، سهم‌الارث همسر وی یک چهارم است. حال اگر این مرد دو زن داشته باشد، این یک چهارم میان آن دو زن به‌طور مساوی تقسیم خواهد شد. بنابراین، سهم‌الارث مرد دو زنه به‌طور مساوی میان دو زن او تقسیم خواهد شد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب اثبات رابطه نامشروع و مزاحمت از طریق پیامک  را مطالعه کنید.

زن در حقوق ایران از نظر مالی مستقل است. همچنین زن می‌تواند در اموال خود مانند حقوق دریافتی در صورت شاغل بودن، اموالی که به وی ارث می‌رسد یا حتی اموالی که شوهرش به وی داده است و به‌طور کلی هر مال دیگری غیر از این موارد، مانند جهیزیه خود، به‌طور آزادانه تصرف کند. همچنین هرگونه عمل مادی یا حقوقی مانند فروش یا اجاره را نسبت به آن انجام دهد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع دخالت مرد در دارایی زن می‌پردازیم.

دخالت مرد در دارایی و درآمد همسر

نکته‌ای که باید به آن اشاره کرد، آن است که توانایی مالی زن و شاغل بودن وی مانع از گرفتن نفقه از شوهر نخواهد بود.

همچنین شوهر حق هیچ‌گونه مداخله در اموال و دارایی زن را ندارد. حتی ریاست مرد بر خانواده نیز چنین اختیاراتی را برایش ایجاد نخواهد کرد.

ماده ۱۱۱۸ قانون مدنی در این زمینه بیان می‌کند: زن می‌تواند به‌طور مستقل در دارایی خود هر تصرفی را که می‌خواهد، انجام دهد.

همچنین علاوه‌بر آن‌که مرد نمی‌تواند در دارایی زن دخالت کند بلکه طبق حقوق اسلام زن می‌تواند برای کارهایی که در منزل شوهر و به امر او انجام می‌دهد، از وی اجرت و حق‌الزحمه مطالبه کند.

البته اگر زن قصد داشته باشد به‌طور رایگان و افتخاری کارهای خانه را انجام دهد، مستحق حق‌الزحمه یا اجرت نخواهد بود.

از این رو، قانونگذار دادگاه را مکلف کرده است در صورتی‌که درخواست طلاق از جانب شوهر باشد یا اگر این تقاضا ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء‌اخلاق وی نباشد. به درخواست زن مبنی بر مطالبه حق‌الزحمه کارهایی که شرعا به عهده وی نبوده و به دستور شوهر انجام داده، ترتیب اثر بدهد. دادگاه نیز باید اجرت‌المثل این‌گونه کارها را محاسبه و به پرداخت آن حکم کند.

اما نکته قابل ذکر این است که قاعده استحقاق زن نسبت به اجرت‌المثل کارهایی که به دستور شوهر انجام می‌دهد، نمی‌تواند منحصر به مورد طلاق باشد، بلکه یک قاعده کلی است که در موارد دیگر نیز قابل اعمال است.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب چه زنانی عده طلاق ندارند؟ را مطالعه کنید.

با تشکیل عقد نکاح و ایجاد رابطه زوجیت بین طرفین، در کنار تعهدات و تکالیف غیر مالی و عاطفی زوجین، مجموعه‌ای از تعهدات و تکالیف مالی هم ایجاد می‌گردد که بر گردن شوهر است. یکی از این تکالیف مهریه است. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع معافیت مرد از پرداخت مهریه می‌پردازیم.

موارد عدم تعلق مهریه و معافیت مرد از پرداخت مهریه

طلاق قبل از برقراری رابطه زناشویی

با تشکیل نکاح و تعیین و ثبت مهریه در نکاح، زن می‌تواند مهریه را به‌طور کامل مطالبه کند. این مطالبه، مشروط به برقراری کامل رابطه زناشویی است.  درصورتی‌که قبل از ایجاد رابطه زناشویی، زن و شوهر از یکدیگر طلاق بگیرند در این‌صورت زن مستحق نصف مهریه خواهد بود.

فوت زوجه

شوهر ملزم به تعیین مهریه خواهد بود. شرط عدم تعلق مهریه، شرطی باطل است. با این وجود هرگاه قبل از تعیین مهریه و ثبت آن در سند نکاح، زن فوت نماید و رابطه زناشویی ایجاد نشده باشد، در این‌صورت زن مستحق مهریه نخواهد بود. در این گونه موارد معافیت مرد از پرداخت مهریه محقق می‌شود.

بطلان نکاح

هرگاه مهریه در ضمن نکاح تعیین نشده باشد و رابطه زناشویی انجام نشده باشد، زن مستحق مهریه نخواهد بود ولی هرگاه رابطه زناشویی انجام شده باشد و اگر زن به بطلان نکاح آگاه بوده باشد، مهریه تعلق نخواهد گرفت و اگر آگاه نبود، مستحق مهر‌المثل خواهد بود.

فسخ نکاح

طبق قانون تحت شرایطی بسته به وضعیت جسمانی  یا روحی زن یا شوهر، می‌توان عقد نکاح را فسخ نمود. در صورتی‌که زن یا مرد دچار بیماری‌های منحصر به وضعیت جسمانی خود گردند یا دچار جنون گردند. درصورت شرایطی به زن مهریه تعلق نمی‌گیرد و مرد معاف از پرداخت است.

عدم تنفیذ مهریه

تعیین و تنفیذ(قبول) مهریه به عهده شوهر خواهد بود، هرگاه میزان مهریه توسط شخص دیگری تعیین شود ولی زوج، از قبول آن خودداری کند، مهریه تعیین شده معتبر نخواهد بود و به زن تعلق نمی‌گیرد.

اثبات عدم تعلق مهریه و معافیت مرد از پرداخت مهریه

در صورتی‌که زوجه در دادگاه خانواده مهریه خود را مطالبه کند، زوج می‌تواند در دفاع از خود، با اثبات یکی از موارد مذکور که به زن مهریه تعلق نمی‌گیرد، موجب عدم تعلق مهریه به زن گردد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی آیا می‌توان آپارتمان را بابت مهریه توقیف کرد؟  مطالعه کنید.